Þjóðviljinn - 30.11.1955, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 30.11.1955, Blaðsíða 6
6) — ÞJÓÐVILJINN— Miðvikudagur 30. nóvember 1955 Útgefandi: iameinlngarflokkur alþýSn — Sósíalistaflokkurinn — I Á að þegja um spillinguna? Alþýðublaðið bar sig í gær mjög upp undan því að Þjóð- viljinn skuli hafa birt nöfn þeirra sem rannsóknarnefnd Al- þingis hefur kært fyrir okur- starfsemi, og er viðkvæmni blaðsins slík að engu er líkara en þarna sé um að ræða ná- komnustu hollvini blaðsins og stuðningsmenn. Reynir blaðið að gera þessa kynlegu afstöðu sína að algildri reglu; það á ekki að birta nöfn neinna brota- manna fyrr en upp hefur ver- ið kveðinn dómur í máli þeirra. Þjóðviljinn leyfir sér að lýsa yfir þveröfugri skoðun. Hér á landi viðgengst allt of mikið pukur í meðferð hneykslismála, sérstaklega ef hlut eiga að máli einhverjir fínir menn og mátt- arstólpar þjóðfélagsins. Slíkt og þvílíkt pukur tíðkast hvergi í nálægum löndum; annarstaðar er það talið sjálfsagt að rann- sókn á stórfelldum hneykslis- málum fari fram fyrir opnum tjöldum og að blöðin geti skýrt almenningi frá gangi rannsókn- arinnar, vitnaleiðslum og öðru slíku. 1 engu öðru landi en Is- landi myndi það viðgangast að rannsóknardómarar lægju eins og ormar á gulli á málum eins og Blöndalsmálinu, máli Vatn- eyrarbræðra, máli séra Ingi- mars Jónssonar, okurmálinu nýja og öðrum slíkum. Auk þess er meðferð yfirvald- anna á slíkum málum mjög ó- samkvæm. Stundum er rokið upp og sagt allt af létta þótt rannsókn sé á byrjunarstigi; þannig var t.d. farið með hið stórfellda gjaldeyrissvikamál Stefáns A. Pálssonar heildsala — og ekki sá Alþýðublaðið þá neina ástæðu til að bíða eftir dómi. Og þannig er fyrst og fremst farið með smælingja sem brotlegir gerast við lög þjóð- félagsins, þótt sök þeirra sé að- eins örlítið brot af afbrotum þeirra manna sem hér hefur verið vikið að. Það má t.d. minna á að fyrir nokkru var það básúnað út í blöðum, með nafnbirtingu og öðru slíku, að bágstaddur kvenmaður hefði stolið nokkrum úlpum ¦— og ekki stóð á Alþýðublaðinu að kjamsa á þeirri frétt þótt það hafi ekki enn komið því í verk að segja lesendum sínum frá þvi að séra Ingimar Jónsson hafi gert sig sekan um marg- falt stærra afbrot. Það væri vissulega ástæða til að koma einhverju samræmi á meðferð þessara máJa, og þyrfti þá. að stefna að því að rann- sókn stórfelldra hneykslismála sem snerta þjóðina alla yrði opinber og lýst inn í hvert skúmaskot. En hvað sem að- gerðum opinberra stjórnarvalda líður í því efni mun Þjóðviljinn halda áfram að koma á fram- færi við lesendur sína allri þeirri vitneskju sem hann get- ur aflað sér um fjársukkið og svindlið og spillinguna, sem er að verða aðaleinkenni stjórnar- f arsins á Islandi, Gætir forsjárleysis í fóður- bætisinnflutningnum? Páll Zóphóníasson búnaðar- márastjóri hefur lýst því á- liti, að bændur á óþurrka- svæðinu muni þurfa að fækka nautgripum sínum um 10— 15% á þessu hausti og megi engin lömb setja á í vetur. Þó muni þurfa að kaupa sem lágmark 50.000 tonn af fóður- bæti. Eftir núgildandi verðlagi mun þetta magn kosta kring- um 115 millj. kr. komið heiin í geymslu bændanna. Síðustu árin erum við orðin vön háum tölum, en þó mun flestum blöskra þessi upphæð. A túnum og engjum mun s.l. sumar hafa vaxið fyllilega það næringarefnamagn sem þyrfti til að fóðra 50—60% meirí bústofn en venjulega er á vetur settur. Er þetta skatt- gjald þá aðeins sýndargjald fyrir lélega búnaðarfræðslu og sinnuleysi gagnvart fram- tíð sveitanna? Bretar og Svíar álíta að hjá sér tapist í venjulegu árferði 40—60% af næringargildi grassins frá því það er slegið og þangað til það er borið í jötu, sé um að ræða venjulega útiþurrkun á grasvellinum. Búa þeir þó við betri veðr- áttu til heyþurrkunar en hér er að jafnaði. Hve stórum hundraðshluta af næringar- gildi grassins hafa bændur þeir á Norður- og Austur- landi, sem ekki verkuðu vot- hey árið 1950, tapað það sum- ar, er aðeins hægt að gizka á. Stór hefur hann verið, og ekki mun minni sá, er starfs- bræður þeirra sunnan- og vestanlahds hafa tapað nú í súmar. Þannig höfum við tvívegis beðið ósigur á sama vígvelli, með fárra ára milli- bili. En verst væri þó ef þessir ósigrar yrðu til þess að veikja um of trúna á eigin mátt og megin til þess að búa í þessu landi og ráða við verkefnin. íslendingar hafa ætíð verið taldir vel gefin þjóð. Þó virð- ist mér nokkuð skorta á næg- an vilja til að afla þeirrar kunnáttu, sem hentar okkur sérstaka veðurfari og jarð- vegi. Vopnin til að berjast við annmarka íslenzkrar veðr- áttu hafa öll verið fyrir hendi, en allt of fáir vitað af þeim e.t.v. vegna þess að flestir þeirra, er foringjastörfum gegna, gæta meir annarra hagsmuna en vinnandi manna. Mín skoðun er sú, að al- menn votheysverkun sé það sem þarf, ekki minna en 75% eða 3/4 af heyfengnum. Hitt ætti svo að vera súgþurrkað með hituðu lofti. Eg vil hér minnast á tilraun þá, sem gerð var á Bjólu í Rangár- vallasýslu nú í haust, með súgþurrkun á rennblautu gul- stararheyi með hituðu lofti. Tækið er belgískt, aflvél knú- in rafmagni, sambyggð blásara og hitunartæki. Samkvæmt þeim upplýsingum sem ég hef fengið, tók það 60 klst. að fullþurrka 70-80 gulstarar- heyi, sem var svo blautt að úr vögnunum lak, og kostnað- ur við olíu og rafmagn innan við 6.00 kr. á hver 100 kg. af fullþurrkuðu heyi. Að vísu má benda á það að komið var fram í september og grasið því ekki eins þurrkvant og snemmslegið. Þessi tæki kosta ekki meira en svo að fyrir þær 115 millj. kr. sem bændur landsins þurfa nú í vetur að greiða fyrir fóðurbæti til að fóðra bufé á í vetur, hefði mátt kaupa slík tæki handa hverj- um einasta bónda í landinu. Hefðu þau verið til í nógum mæli hefði mátt hafa allar hlöður fullar af góðri töðu með fóðurgildi á borð við margt það sem erlendis er Einnig þyrfti að blanda fóðrið málmsöltum, sem að líkindum vantar tilf innanlega á mörgum stöðum hérlendis. Siðan ætti að afgreiða í hverja sveit í samráði við fóðurbirgðafélög- in eða aðra aðila, sem ásamt hverjum bónda áætluðu hvaða viðbótarfóður hann þyrfti til að tryggja þann bústoín, sem á vetur er settur. Á þennan hátt hefði ríkissjóður getað veitt bændum þann stuðning sem Stéttarsambandið fór fram á, með miklu minni kostnaði fyrir ríkissjóð, því hafnaraðstaða, vélakostur, geymslupláss og starfsmanna- kallaður fóðurbætir. Það er til lítils að sakast um orðinn hlut, en það mundi verða okkur til ævarandi skammar ef bændastéttin þyrfti mörg ár enn að standa jafn berskjölduð gagnvart ros- anum eíns og nú í vor. Til- kostnaður við að koma í veg fyrir það mundi aðeins verða brot af því, sem nú er eytt í hverskonar óhóf og óþarfa. Hver maður sem þekkir til í sveitum landsins veit vel, að bændur hafa ekki efni á að kaupa þennan fóðurbæti allan. En mjólk þarf almenningur að fá, því á okkar landi er hún nauðsynleg heilsunnar vegna. Nú he'nr Stéttarsamband bænda farið þess á leit, að ríkissjóður borgaði fóðurbæt- inn að einum þriðja og útvegl^ annan þriðjung sem lán. Ekki virðast líkur til að orðið verði við þessari kröfu, en í þess stað hefur ríkisstjórnin á- kveðið að leggja fram 12 millj. kr. vegna heyflutninga o. fl. Eg álít frekar gagnslítið að fara þá leið sef Stéttar- sambandið óskaði, því reynsla síðustu ára hefur ótvírætt sannað, að hverskonar upp- bætur og styrkir úr ríkissjóði hafa að minnstu gagni komið þeim, er mest þurftu þeirra með. Eins mun verða með niðurgreiðslu á fóðurvörum, því samanborið við smásölu- verð þeirra erlendis, virðast þær vera 50—70% dýrari hér en nauðsyn kreoir. T. d. mun amerískur maís nú í haust kosta danska bændur 120.00 kr. hver 100 kg. í smásölu. Við skulum vona að eftir fá ár verði bændastéttin svo búin að vélakosti og ræktun að hún þurfi ekki á aðkeyptu fóðri að halda. En í vetur mun verða mikil þörf á fóð- urbæti í svo ríkum mæli að kýrnar geti sýnt gagn og haldið heilsu. Hann þarf einn- ig að fást við því verði, að skuldir fj'rir hann verði ekki myllusteinn um háls bænd- anna við framkvæmdir á næstu árum. Þetta mun vera framkvæmanlegt með því að kaupa ómalað korn, flytja það laust í heilum skipsförmum, dæla því upp í síldarþrærnar á Siglufirði, mala kornið þar og blanda í það hæ'ílegu magni eggjahvítu-, stein- og fjörefna, eftir því sem helzt þyrfti fyrir hvert svæði lands- ins, og hverja tegund búfjár. .....lið e'r að mestu fyrir hendi á Siglufirði. En á þennan hátt hefði mátt gefa bændum kost á sanngjörnum verzlunarkjör- um, enn fremur ósviknum fóðurbæti, og þannig hefði fremur getað lækkað verð á landbúnaðarvörum. Það sem ýtti mér til að skrifa þennan greinarstúf var fregnin um að inn mundu verða flutt 6000-—8000 tonn af svokölluðu „Maniokamjöli" öðru nafni „Tapiokamjöl". Mér brá mjög þegar ég las þetta, því þetta er gulhvítt duft, mjög óskemmtilegt í meðförum, unnið úr rótum hitabeltisjurtar. Það er hér- umbil hrein sterkja, en vant- ar svo að segja alveg melt- anlega eggjahvítu, stein- og fjörefni, fitu og málmsölt. 1 nýjustu 'og algengustu fóðurfræði Dana „Fodermest- erbogen" stendur, að kýr eti þetta ekki og það sé einskis- virði sem kúafóður. Vísinda- lega séð mun þetta vera full- mikið sagt, en eins og fóðrun nautgripa er almennt háttað í Danmörku mun það vera nærri sanni. í amerískum og enskum fóðurfræðibókum er þess hvergi getið sem skepnu- fóðurs, en í dönskum bókum slíkum er sagt að það sé not- andi sem svínafóður síðustu mánuði fyrir slátrun og ráð- lagt að nota ekki meira en 20% í blönduna. Mun þá haft í huga að þetta mjöl er ein- göngu kolvetni, en svinum er hætt við að lamast, ef þau fá meira en 40% af manioka- mjöli. Það kom endrum og eins á markað þegar offramleiðsla var í hitabeltislöndum og selt fyrir lítið verð miðað við hita- einingargildi. Annars er það notað í súkkulaði, búðingsduft og þvílíkt, en mest þó í gerfi- sagógrjón. Eg veit ekki hvort það sem inn verður flutt undir þessu nafni í haust eða vetur verð- ur maniokamjöl, en það sem flutt hefur verið inn undir þessu nafni á s.l. ári og þegj- andi og hljóðalaust látið í fóðurblöndu er ekki manioka- mjöl eftir efnagreiningum í vasahandbók bænda, og ekki heldur eftir danskri málvenju. Það virðist vera rætur Arr- owrot eða Cassava öðru nafni, þeyttar sundur í heilu lagi og þurrkaðar. Eftir því sem ég hefi komizt næst með mikilli Framhald á 10. síðu. Bjarni Böðvarsson Kveðja frá hljóðiæraleikurum 1 dag verður til moldar bor- inn okkar kæri formaður Bjarni Böðvarsson, sem lézt þann 21. nóv. sl. á Lands- spítalanum eftir stutta legu. Það er ótrúlégt, að ég skuli vera setztur niður til að skrifa kveðjuorð til Bjarna, því fyrir örfáum dögum að mér finnst unnum við saman að málefn- um félags okkar og engan vatt var þá að finna hjá hon- um, að hann væri að heyja baráttu þá, sem við allir heyj- um fyrr eða síðar. En þannig var Bjarni gerður, — harkaði allt af sér, hvernig sem á móti blés. Bjarni var alla tíð einstakur baráttumaður, sem bar í brjósti sér fölskvalaus- an áhuga fyrir velferð starfs- félaga sinna og þess fagfélags, sem hann var einn aðalhvata- maður að. Bjarni var fyrsti formaður félags okkar, og gegndi for- mennskustörfum í 18 ár af þeim 23 árum, sem félagið hefur starfað, og sýnir það skýrt hvílíkt traust hljóðfæra- leikarar hafa borið til hans, enda væri félag okkar ekki statt þar, sem það er nú, ef hans hefði ekki notið við. Fyrir hönd okkar „strák- anna", eins og Bjarni kallaði okkur alltaf, vil ég færa okk- ar innilegustu þakkir fyrir hans góðu ráð og ómetanlegu aðstoð, sem hann hefur veitt okkur. Við stöndum allir í óbætanlegri þakkarskuld fyrir það, hvernig hann hefur búið í haginn fyrir okkur og fyrir allt það erfiði og þær áhyggj- ur, sem hann hefur lagt á sig fyrir okkur. Skarð það, sem nú hefur verið höggvið í raðir hljóð- færaleikara, verður seint bætt, en það er ósk mín, að okkur megi auðnast að hef ja merkið hátt og halda áfram á þeirri braut, sem Bjarni hefur leitt okkur á og rutt með sinni einstöku eljusemi. Ég vil votta eftirlifandi konu hans, Láru Magnúsdótt- ur, og börnum þeirra hjóna, okkar innilegustu samúð, því þótt stór sé okkar missir, þá er þeirra missir ennþá stærri. Guð blessi minningu þína Bjarni, og þökk fyrir sam- veruna. Gunnar Egilson.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.