Þjóðviljinn - 24.08.1958, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 24.08.1958, Blaðsíða 4
4) — ÞJÓÐYIUINN—•. Sunnudagur 2Í. ágúst 1958 þiómfiuMN Útgefandi: Sameininitarflokkur albíSu — Bóslallst aflokkurfnn. — Rltstjórar! Magnús KJartansaon <ab.), SixurSur QuSmundsson. — Fréttarltstjóri: Jón fjarnason. — BJaSamenn: Asmundur Slgurjónsson. OuSmundur Vlgfasson. var B J6nsson. Magnús Torti Olafsson, Slgurjón Jóhannsson. SlgurSur T. ^HUpJófsson. — AuglýslngastJórl: GuSgelr Magnússon. — Rltstjórn. af- greiBsla, augtfsingar. prentsmlSJa: Skola^örSustíg 19. — Slml: 17-500 (5 Ilnurj. — AskrittarverB kr. 30 & m&n. i Reykjavík og nágrenni; kr. 27 ann- arsstaSat. — LausasöluverS kr. 2.00. — PrentsmiSJa ÞJoSvilJan*. Nauðsyn áætlunarbúskapar [neykslið með sementsverk- smiðjuna verður óhjá- kvæmilega tíl að minna á hversu mjög á það skortir að þær framkvæmdir sem ráðist er í hér á landi séu nægilega undirbúnar og byggðar á traustri þekkingu. Þetta er því hættulegra sem íslendingar eíga mörg og mikil verkefni ó- leyst sem kosta mikið fé og þjóðin á mikið undir því að vel sé á málum haldið og f jármun- nin hennar eða lánsfé sem hún aflar til framkvæmda sinna sé skynsamlega varið og á sem hagkvæmastan hátt. Á þetta að sjálfsögðu við hvort sem um er að ræða öflun framleiðslu- tækja, byggingar í landinu, rafvæðingu eða stofnun stórra iðnfyrirtækja. Allar slíkar framkvæmdir og ótal margar fleiri eiga og þurfa að byggjast á staðgóðum og traustum rann- sóknum á því hvað þjóðinni er fært að ráðast í á hverjum tíma, hvaða framkvæmdir eiga að ganga fyrir öðrum og á hvern hátt fjárfesting lands- manna skilar þeim beztum ár- angri sem traust efnahagsleg undirstaða. Svo góðar og nauðsynlegar sem framfarirnar eru og svo æskilegt sem það er að geta ráðist í sem stórstígastar framkvæmdir í landinu kemst þjóðin ekki hjá að gæta þess að grundvöHurinn sé traustur og byggt á haldgóðri þekkingu eigi ekki illa að fara. Þetta verður ekki tryggt nema horf- ið verði frá þeim handahófs- legu vinnubrögðum sem alltof lengi hafa tíðkast og í stað þeirra byggt á öruggri heildar- sýn yfir þarfir og möguleika þjóðarinnar á hverjum tíma. íslendingar þurfa að byggja framkvæmdir sínar á vel skipulögðum og traustum áætl- unarbúskap í stað handahófs- ins, . kjördæmadaðursins og •dutlunga pólitískra angurgapa sem ýmist skortir þekkingu 'eða vilja til að láta raunveru- legar þjóðarþarfir stjórna gerðum sínum. Þar til þetta :sjónarmið er viðurkennt í . verki máalltaf við því búast að þjóðin standi frammi fyrir stór- feildum afglöpum í fram- kvæmdum sínum, að gerð séu átakanleg mistök sem leiða fjárhagstjón og margháttaða erfiðleika yfir einstaklinga og þjóðina í heild. Nýjasta dæmið um afleiðingu þessara óheppi- legu og fjarstæðu vinnu- bragða er sementsverksmíðju- hneykslið á Akranesi, sem nú er á allra vörum. Rikisstjórn íhalds og Fram- sóknar og stjórn sements- verksmiðjunnar réði því að þetta stórfyrirtæki landsmanna var reist á stað þar sem sjálft ;?undirstöðuaflið vantaði, þ. e. a. s, rafmagnið. í þessu efni SEAKÞATTUR Ritstjðri: Sveinn Knstinsson Ýmsar erlendar skákfréttir breytir það engu þótt íhalds bæjarstjórnin á Akranesi teldi þessum aðilum trú um að nægileg raforka væri fyrir hendi frá Andakílsárvirkjun. f slíku stórmáli á ekki að byggja á umsögn þeirra sem ekki hafa þekkingu til að bera. Þeir sem stjóma og ábyrgð bera á fram- kvæmdunum verða að byggja á hlutlægum rannsóknum og, vönduðum undirbúningi fær- ustu kunnáttumanna en ekki á umsögn eða fullyrðingum fúskara og óábyrgra skrumara eins og gert hefur verið í sem- entsverksmiðjumálinu. Og raf- magnsskorturinn á Akranesi er síður en svo eini ókosturinn við staðsetningu verksmiðjunn- ar þar. Of an á það að sements- verksmiðjan er óstarfhæf þeg- ar í upphafi nema rafmagns- þörf hennar sé leyst af Sogs- virkjuninni bætist svo það, að staðsetningin ein hefur í för með sér stórfelldan íaukaskatt á flesta notendur framleiðslu hennar. Það kostar a. m. k. um 10 milljónir á ári að flytja sementið til Reykjavíkur þar sem meginhluti þess er notaður eða fluttur til kaupendanna út um land. Allur , þessi gífurlegi flutningskostnaður leggst síðan á framleiðslu verksmiðjunnar og gerir allar byggingar í land- inu dýrari en vera þyrfti. Tjessar afleiðingar af handa- f" hófslegum vinnubrögðum ríkisstjórnar íhalds og Fram- sóknar ,og stjómar sements- verksmiðjunnar blasa nú við öllum landsmönnum. Þær lenda af sérstökum þunga á Reykvíkingum og öðrum íbúum suðurlandsundirlendisins. Þeim er ætlað að hlaupa undir bagga þegar allt er komið í óefni og strand og láta af hendi þá raf- orku sem þarf til að knýja vél- ar sementsverksmiðjunnar en ráðamennirnir sögðu á sínum tíma að fáanleg væri frá Anda- kílsárvirkjun og þess vegna væri rétt og verjanlegt að hyggja verksmiðjuna á Akra- nesi. Reykvíkingar og sunn- lendingar yfirleitt verða- að^ taka á sig óþægindin og tjón- ið af glappaskotum og fyrir- hyggjuleysi forráðamannanna, sem réðu því að Reykjavík var sniðgengin við staðarval sem- entsverksmiðjunnar. Og þetta gera Reykvíkingar og sunn- lendingar á tvennan hátt: þeir láta af hendj raforku sem tæp- lega er til og þeir haf a meir en nóg not fyrir sjálfir, og á þeim lendir fyrst og fremst sá stór- felldi aukaskattur sem leggst á sementið vegna rangrar stað- setningár sementsverksmiðj- unnar. Þau furðulegu afglöp og ó- hæfu vinnubrögð sem upp- vís hafa orðið í sambandi við byggingu semerítsverksmiðjunn- Seint í júní fór fram milli- landakeppni milli Sovétríkj- anna og Júgóslavíu. Tefld var fjórföld umferð á 8 borðum. Úrslit urðu þau, að Sovétrík- in sigruðu með.19^:12%. Á fyrsta borði gérði Keres jafnt við Gligoric 2:2. Á öðru borði sigraði Geller Matanovic 3:1 En á þriðja borði skildu þeir Keres Korsnoj og Ivkoff jafnir 2:2 o. s. frv. Þetta er þriðja árlega skák- keppnin í röð milli þessara ríkja. f fyrstu keppninni 1956 sigr- uðu Sovétríkin með 28:26 — og í annarri 1957 sigruðu þau einnig með 42:22. Hermann Pilnik varð sigur- vegari á skákmeistaramóti Arg- entínu í ár. Hlaut hann 13 vinninga af 16 mögulegum. Næstir honum komu Panno og Redolfi með 12 vinninga hvor, þá Sanguinetti með 11%, syo Emma með 10% og Eliskases og Shoeron með 10 o. s. frv. Panno tapaði fyrir Pilnik og var það eina tapskák hans. • í júní fór hinn ungi skák- meistari Ungverja, Portisch með sigur af hólmi á alþjóð- legu skákmóti í Ungverjalandi. Hlaut hann 9 vinninga af 11 mögulegum og tapaði engri skák. Næstur varð Tolusj Sov- étríkjunum með 8 % vinning. Ungverjarnir Bilek og Szabo hlutu 7 vinnnga hvor. Ungverj- inn Barzca, Rúmeninn Troian- escu og Bobokoff Búlgaríu hlutu 5 vinninga hver o. s. frv, • Þótt Tal hafi orðið sigurveg- ari á sameiginlegu skákmóti Sovétríkjanna tvö ár í röð, þá tókst honum ekki að sigra á skákmeistaramóti heimalands síns, Lettlands, í ár. Varð hann að láta sér nægja 8% yinning af 11 mögulegum og hTfnaði í þriðja sæti. Efstir og jafnir urðu þeir Gipslis 02 Silber með 9'A vinning hvor. • Bandaríska undrabarnið Bobby Fisher hefur frá því snemma í júlí dvalið í Júgó- slavíu og teflt æfingaskákir við júgóslavneska meistara til undirbúnings fyrir mótið í Rósahöfn. Brezka blaðið Manchester Guardian ræðir í byrjun áður- nefnds móts um sigurhorfur einstakra keppenda. Auk Rúss- anna fjögurra telur það eftir- farandi skákmenn hafa mest- ar sigurlíkur og telur þá í þeirri röð sem hér er gert: Gligoric Larsen Ólafsson Panno Szabo Er þetta ijóst dæmi um það álit sem Frjðrik piafsson nýtur í Bretlandi og yíðar erlendis. Með því að mér hafa enn engar skákir horizt frá Inter- zonalmótinu þá birti ég hér þriðju skákina úr viðureign þeirra Gligoric og Keres frá millilandakeppninni, sem ég gat um áðan. Hvítjt: Gligoric (Júgóslavía) Svart: Keres (Sovétríkin) Niemzo-inversk vörn. ar eru sannarlega víti sem var- ast þarf í framtíðinni ef vel á að fara. Forráðamenn þjóðar- innar þurfa að hafa heildarsýn yfir þjóðarbúskapinn og fram- kvæmdjr landsmanna og byggja áætlanir sínar og aðgerðir á raunhæfri þekkingu og traust- um rannsóknum hæfra kunn- áttumanna. Hin dýru afglöp sementsverksmiðjustjómarinnar og fyrrverandi ríkisstjómar mega ekki endurtaka sig. Það verður ekki hindrað nema að viðurkenna í verki yfirburði og nauðsyn áætlunarbúskapar á íslandi í stað glundroðans og skipulagsleysisins sem alltof lengi hefur ríkt í þessum efn- um og valdið þjóðinni óbætan- legu tjóni. Gligoric 1. d4 Rf6 Z. c4 e6 3. Rc3 Bb4 4. e3 c5 5. Bd3 b6 6. Rf3 Bb7 1. 0—0 0—0 8. Bd2 8.-------- cxd4 9. exd4 d5 10. cxd5 Bxc3 Þessi millileikur er ekki nauð- synlegur, en hinsvegar fjarri þvi að vera slæmur. Svartur má einnig leika 10. — Rxd5. T. d. 11. De2, Rc6 12, Hf-dl, Be7 o. s. frv. Verra væri fyrir hvítan að reyna að seilast eftir peði: 11. Rxd5, Bxd2 12. Rxb6?, Dxb6 13. Dxd2, Bxf3 14. gxf3, Rc6 og svartur vinnur peðið fljót- lega aftur með yfirburðastöðu. 11. bxc3 Dxd5 12. c4 Dd6 13. Bc3 Rb-d7 14. Hel Ha-c8 Ekki 14. — Rg4? vegna 15. Bxh7t Kh8 16. Be4 o. s. frv, 15. h3 Hf-d8 16. He3 Rh5? Sóknarhorfur hvits voru að vísu allgóðar fyrir þennan leik, en nú taka þær þó fyrst á sig raunhæfa. mynd. 16. — Rdf8 var hinsvegar góður varnar- leikur. En Keres hefur jafnan farið betur úr hendi að tefla sókn en vörn. 17. d5! Rc5 Eftir 17. — exd5 næði hvítur óstöðvandi sókn með 18. Bxh7t Kxh7 19. Rg5 o. s. frv. 18. Rg5 g6 19. Be2 Rs' 20. Dd4 Df8 21. Dh4 h5 Svart: Keres. * B C B E P ¦ G W ; n*mjmm m wm Atm m • wtrvH Allt eins algengt er 8.. Dc2. ABCDEPGH Hvítt: Gligoric. 22. Bg4! Stöðugt harðnar á dalnum fyr- ir Keres! Næsti leikur hans er örvæntingarkenndur, en skák- inni verður engan veginn bjargað héðan af. 22.-------- f5 23. Rxe6! Allt er vísindalega útreiknað hjá Gligoric. 23.-------- Rgxe6 Nokkru skárra væri 23. —i Rcxe6. 24. dxe6 Nú er bískupinn friðhelgur vegna hótunarinnar e6-e7. 24.-------- Hd-e8 25. Bxh5! Enn fórnar biskupinn sér. Drepi: svartur hann nú, mátar hvítur i fjórum leikjum. 25.-------- Dh6 26. Df6 f4 Keres, sem sennilega hefur ver- ið í tímahraki, sést yfir mátið í næsta leik. En eftir 26. —i Hf8, ynni Gligoric einfaldlega með 27. Dxgöf. 27. Df 7 niát. Stuðzt við skýringar úr Scaxsh Echo og British Chess Magaas- íne.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.