Þjóðviljinn - 26.11.1959, Page 4
4) — ÞJÓÐIVILJINN — Fimmtudagur 26. nóvember 1959 —
L Ý Ð S 5'
Ahugi nógur samtök vantar
r -----\
Rœtt vi3 ungan Dalvaking um félagsleg
verkefni í Dalvik og Vestmannaeyjum
v______________________________________y
Dalv'ík hefur verið mikið í
fréttum að undanförnu. Við
þóttumst því heppnir, að ná
tali af ungum Dalvíking fyr-
ir Æskulýðssíðuna. Hann
heitir Rafn Sigurðsson og
stúderar í bænum í vetur.
-— Þótti þér ekki leitt að
ienda ekki í marsvínavöðunni
heima hjá þér?
-—- Ekki get ég sagt, að
mér þyki sérsta'klega leitt, að
fá ekki að þjóna kirkju Krists
með marsv’ínadrápi.
— Það virðist vera mikill
trúaráhugi þarna fyrir norð- ^
an. |
— Ekki hef ég nú orðið
var við hann — varla meiri en
hérna fyrir sunnan. Að vísu
var kirkja staðarins orðin
gömul, og hún er illa stað-
sett og illa sótt. Eg geri ekki
ráð fyrir að það verði mikil
breyting þar á, þótt við fá-
um nýja kirkju. Fólk sækir
yfirleitt ekki andlegt viður-
væri sitt í kirkjur nú á dög-
um.
—, Þér finnst kannski að
það hefði mátt verja arðinum
af hvalrekanum öðruvísi ?
— Já, ég held, að það hefði
verið meiri þörf að hlynna
að ándlegri velferð Dalvík-
inga, með því að láta arðinn
renna til félagsheimilis. Fé-
lagslíf á "staðnum ,er harla
lítið, enda ekki 'í annað hús
að yenda með það, en í
gamlan kofa, sem ungmenna-
félagið á. Það hefur lengi ver-
ið á döfinni að bæta úr þessu
en framkvæmdir aðeins í
orði.: Þarna er samtakaleysi
um iað kenna. Það vantar
ekki "á'huga hjá unga fólkinu
— margir væru fúsir til að
leggja fram sjálfboðavinnu
ef rétt væri á málinu haldið.
— Þið eruð að byggja
kirkjii já. Hafa verið nokkrar
aðrar merkilegar framkvæmd-
ir í bænum?
síldveiðunum í sumar og á
vafalaust eftir að bæta at-
vinnuástandið 'í bænum.
— Er erfitt með atvinnu?
— Það ,er eins og víðast
hvar í sjávarplássum fyrir
norðan, nóg atvinna á sumrin
en lítil á veturna. Það er nú
svo oft búið að tala um þörf-
ina á að dreifa atvinnutækj-
unum út um land. Vinstri
stjórnin vann þar gott verk
eins og allir vita. En nú er
Rafn Sigurðsson
komin ný afturhaldsstjórn og
hver veit hvað það á eftir að
þýða fyrir dreifbýlið?
— Ungt fólk verður þá yf-
irleitt að flýja að heiman í
atvinnuíéit á veturna?
— Já, það er venjan. Eg
hef t.d. verið fjóra undan-
farna vetur á vertíð í Vest-
mannaeyjum.
— Hvað viltu segja síðunni
um það?
— Mér eru nú efst 'í huga
þau félagslegu vandamál, sem
óleyst eru hjá aðkomufólki í
verstöðvum. Eg hef lengst af
unnið hjá Fiskiðjunni í Vest-
mannaeyjum, sem er mjög
snyrtilegur og fullkominn
vinnustaður, íbúðir og mat-
Gata á Dalvýk
— Það er nýbúið að byggja
skóla, ágætt 'hús, en íþrótta-
líúsið vmntar ennþá. Það er
verið að stækka frystihús
kaupfélagsins. Svo er ný-
komið austurþýzkt togskip,
'eign hreppsins og einstak-
linga. Það aflaði ágætlega á
salur í sömu byggingu og
vinnustaðurinn. En það er
bara ekki nóg. í fyrra lentum
við í því t.d., að ekki var
róið fyrsta mánuð vertíðar-
tímans. Þá var okkur gert að
greiða 45 kr. á dag í uppi-
hald en fengum 200 kr. á
Ritstjóri: Franz A. Gíslason
viku fyrirfram, engin vinna
og engin trygging. Slíkt á-
stand er ekki bara óþolandi
heldur bókstaflega ókleift.
Vertíðarfólk í landi verður að
hafa kauptryggingu eins og
sjómenn, eða a.m.k. fá ókeyp-
is fæði og húsnæði meðan eng-
in vinna er. Það var gerð
krafa um þetta í Vestmanna-
eyjum í fyrra. Það skrifuðu
allir undir á mínum vinnu-
stað, en okkur var bara ekki
svarað. Þarna var samtaka-
leysi um að kenna, vert'íðar-
fólkið þarf að mynda með sér
félög, til að gera aðstöðu sína
bærilega og njóta þar aðstoð-
ar verkalýðsfélaganna á
staðnum.
Og það er fleira, sem þarf
að gera fyrir vertíðarfólk.
Það er t.d. háborin hneysa
að menn skuli ekki hafa í
annað hús að venda sér til
Framhald á 11. síðu.
® Viðtal við unat skáld
„Með ungu fólki“ nefnist
þáttur, sem Ríkisútvarpið hef-
ur tekið upp í vetur og flutt-
ur er á miðvikudögum. í þætt-
inum í sl. viku átti stjórn-
andi hans viðtal við eitt af
yngstu skáldum o!kkar, Ara
Jósefsson. Eg lilýddi á þátt-
inri mér til mikillar ánægju.
Unga skáldið svaraði þeim
spurningum, sem fyrir það
voru lagðar, skýrt og skorin-
ort og fór hvergi dult með á-
lit sitt á málum. Og það sem
ánægjulegast var, skoðanir
þessa unga manns virtust yf-
irleitt heilbrigðar og hann
setti þær einarðlega og öfga-
laust fram en ekki með því
hóflausa steigurlæti sem
mörgum hættir til á þessum
aldri.
• Ekki fyrir „börn og
unglinga"
En þetta viðtal virðist ekki
hafa fallið öllum jafn vel í
geð. Eg sé, að höfundur
Rvíkurbréfs Morgunblaðs-
ins sl. sunnudag hefur einnig
hlustað og orðið heldur betur
felmt við það, sem ungi mað-
urinn sagði. tlann heyrði það
nefnilega fljótt af glögg-
skyggni sinni, að ,,ekki leynd-
ist, að ungmennið var komm-
únisti og hélt þv'í m.a. fram
til ágætis þeirri stefnu, (þó
að hún væri ékki berum orð-
um nefnd) að hún tryggði því
og öðrum, er hana aðhylltust,
að þeir mættu tala eða skrifa
eins og þeir vildu.“ — Já,
það er ljótt, ef satt er, og
ekki nema von, að höfundi
Reykjavikurbréfsins brigði í
brún að heyra jafn hættuleg-
an boðskap í sjálfu Ríkisút-
varpinu, sem á þó að vera
„dauðhreinsað“ af öllum
kommúnistabakteríum. Og það
ÆSKULYBSFYLKINGIN
HELDUR FULLVELDIS-
FAGNAÐ 1. DES. ;
■ivi
Fjölbreytt og vönduð skemmtiatriði
Á fullveldisdaginn, 1. desember gengst ÆFR fyrir:
fullveldisfagnaði fyrir félaga sína og aðra velunnara.
Verður hann haldinn í Framsóknarhúsinu að kvöldi 1.
des. og hefst klukan 9.
Þetta er fyrsta skemmtun
ÆFR á þessum vetri og verð-
ur vel til hennar vandað, ef
að líkum lætur. Þeir sem
sóttu skemmtanir félagsins í
fyrravetur minnast þess, að
þær þóttu sérlega vel heppn-
aðar að öllu leyti.
Fullveldisfagnaðurinn n. k.
þriðjudag verður settur með
ávarpi, sem Ari Jósefsson
flytur. Því næst verða flutt
fjölbreytt skemmtiatriði. Árni
Jónsson óperusöngvari syng-
ur einsöng, Tómas Einarsson
leikur einleik á gítar. Flutt-
ur verður leikþátturinn:
„Hver á barnið“ af félögum í
leikáhugahópi ÆFR. Síðasta
atriði á dagskránni verður
söngur og eftirhermur —
Ragnar Lárusson. Kynnir
verður Helgi Haraldsson. Að
loknum skemmtiatriðum verð-
ur svo að sjálfsögðu stiginn
dans.
Félagar ÆFR eru hvattir
til að sækja þessa fyrstu
skemmtun félagsins í vetur
og taka með sér gesti. Eldri
sósíalistum og öðrum velunn-
urum skal einnig bent á, að
hér gefst gott tækifæri til að
eiga glaða stund með lífs-
glöðu æskufólki, sém er sam-
taka að skemmta sér á prúð-
an og siðmenntaðan hátt.
Komið og takið miða á
skrifstofu ÆFR að Tjarnar-
götu 20, þar sem þeir verða
afhentir næstu daga.
hörmulegasta er þó ónefnt
enn. Viðtalið var flutt í þætti,
sem „börn og unglingar munu
einkum hlusta á.“
® Huggun harmi gegn
Höfundur Reykjavíkurbréfs-
ins reynir vafalaust að gera
sitt til þess að koma í veg
fyrir, að jafn þjóðhættulegur
kommúnistaáróður verði öðru
sinni fluttur „börnum og
unglingum“ í þessum þætti
hins ,,hlutlausa“ Ríkisútvarps.
En sem betur fór fyrir
hrædda og hneykslaða mann-
inn fann hann þegar í stað
huggun harmi gegn. Mitt í
raunum sínum minntist hann
annars ungskálds, sem bet-
ur hefði kveðið við hans hæfi.
Og í feginleik s'ínum prentaði
hann upp heilt kvæði úr ný-
útkominni Ijóðabók þess til
þess að sannfæra sjálfan sig
og meðbræður sína í þjáning-
unni vegna „kommúnista-
hættunnar“ um, að allt væri
í stakasta lagi, „kommúnism-
inn“ kominn að fótum fram
og við Islendingar svo lán-
samir að eiga skáld með svo
arnfráa innri sjón, að þau
skynjuðu hrun hans gegnum
járntjaldið.
® Huggunarljóðið
Huggunarljóð unga skálds-
ins nefnist „Kreml“ og er svo-
hljóðandi:
„Svo þetta mun skipið sem
ætlar að sigla til álfu
akranna þar sem drýpur hun-
ang og sm'jör.
1917 það sigldi frá vör
við sönglist og þlaktandi fána,
en villtist.
Og nú á dökkum, daunillum
mar
drafnar það niður eftir að
vindarnir hættu
að þenja fram seglin. Og fugl-
arnir löngu farnir
sem fylgdu bví spölkorn á leið.
Á skipsins för
ber ekki lengur birtu frá sól
eða mána.
Og þeir sem leita að álfu hun-
angsins eigra
um ónýtan farkost, vaxnir
langri skör,
rjála við hnífinn, horfa lymskir
á granpann
þvi hungrið er stöðugt og sárt:
Þeir éta hver annan1..
® Öbiamælavísur
Þegar þess er gætt, að
kvæðið mun nýlega ort' og sig- ,
ur kommúnismans í heimin-
urn hefur aldrei verið nær því
en nú að verða að veruleika,
hlýtur að vakna sú spurning,
hvort kvæðið muni ekki kveð-
ið af meiri óskhyggju en
raunsæi. Og ekki þætti mér
með ólíkindum, þótt síðari
t’ími skipaði því á bekk með
kveðskap eins og t.d. vísunni
alkunnu: „Fiskurinn hefur
fögur hljóð,“ o.s.frv. Sá er að-
eins rnunurinn, að öfugmæla-
vísur fyrri alda voru kveðnar
vitandi vits og til igamans
fyrir alþýðu manna, þessi í
blindni og fyrir sjúka menn
að blekkja sjálfa sig með.