Þjóðviljinn - 20.11.1962, Page 5

Þjóðviljinn - 20.11.1962, Page 5
Þriðjudagur 20. nóveníiber 1962 Þ.TÓ»VILJINN SÍÐA 5 Á fundi neðri deildar Álþing- is í gær flutti Lúðvik Jósepsson ýtarlega framsöguræðu fyrir frumvarpi þeirra Karls Guð- jónssonar, um stuðning við at- vinnuvegína. Aðalefni frumvarpsins er. sagði flutningsmaður, að létt verð af aðalútflutningsatvinnu- vegunum miklum útgjalda- byrðum sem á þeim hvíla, í því skyni að þeir eigi hægara með að standa undir þeim kauphækkunum, sem nú hlytu að vera á næsta leiti og öðrum fyrírsjáanlegum útgjöldum. Auk kauphækkananna sé aug- Ijóst, að fiskverð verði að hækka mjög bráðlega. Fisk- verðið sé undirstaðan að kaupi sjómanna cg hljóti að frigja með hækkunum á kaupi al- mennt. Varanlegar úrbætur Aðrar leiðir, sem farnar hafa verið, og átt hafa að létta und- ir með útflutningsframleiðsl- unni, hafa reynzt skammgóður vermir. e:ns og gengislækkan- irnar, s' ’eitt !>afa af sér gíf- urlegar \ ..rðhækkan’r og svo þær aftur hækkun kaupgjalds. f frumvarpinu er sýnt hvern- ig hægt sé að lækka útgjöld út- flutningsatvinnuveganna mjög verulega, svo auðvelt væri að standa undir kauphækkunum cg hækkuðu fiskverði. Vaxtalækkun: 100 milljónir Veigamikill þáttur frum- varpsins eru ákvæði um lsekk- un vaxta af rekstrar- og stofn- lánum útflutningsatvinnuveg- anna. Rakti framsögumaður á- kvæði frumvarpsins um þessi atriði, en þau eru, að vextir af afurðalánum verði lækkaðir úr 7—71/2% í 2V2—3%. Vextir af öðr- um rekstrarlánum útflutnings- atvinnuveganna lækki úr 9—91/2% í 7—'7%% og loks að vextir af stofnlánum sjávarút- vegsins fcprist aftur í það horf sem var fyrir viðreisnarlöggjöf- ina og lánstíminn lengist aftur i fyrra horf. Með þessum vaxtalækkunum mætti spara útflutningsat- vinnuvegunum um 100 millj- óna kréna útgjöld árlega. Vátryggingar: 70 milljónir LúðvÍK ræddi ýtarlega um aðra þætti tillagnanna, og rök- studdi þær. Sýndi hann fram á. að ástæða væri til að ætla að hægt væri að lækka vátrygg- ÞINCSJÁ ÞJÓÐVILJANS ingargjöld fiskiskipaflotans um helming. Frumvarpið gerir ráð fyrir bráðabirgðafyrir- komulagi á tryggingunum fyrra helming næsta árs, en ríkis- stjórnin hlutist ti', um að vá- tryggingariðgjöldin lækki um helming. En upp úr miðju næsta ári hlutist ríkisstjórnin til um að nýtt vátryggingafé- lag verði byggt upp. sem taki við vátryggingum fiskiskipaflot- ans, en stefnt verði að því að útgjöldin haldist um heiming frá því sem verið hefur. Vátryggingariðgjöld fiski- skipaflotans nema nú um 140 milljónum króna árlega. Með því að lækka þau útgjöld um hclming mætti létta um 70 milljóna króna útgjaldabyrði af útveginum. Útflutningsgjöld: 160 milljónir Lúðvík lagði mikla áherzlu á þann þátt frumvarpsins sem fjallar um læltkun útflutnings- gjalda sjávarafurða í sama horf og þau voru áður en ríkis- stjórnin setti bráðabirgðalögin í ágúst 1961. Þá voru útílutn- ingsgjöld sjávarafurða 2.9%. Nú eru þau komin í 7.4%. Siík útflutningsgjöld munu ekki þekkjast hjá nokkurri annarri þjóð. Aðrar þjóðir leggja hins vegar sérstaka á- herzlu á að létta undir með út- flutningsatvinnuvegunum. Úiílutningsgjöld sjáY.apaíúíðsi., munu nema á þessu ári 230— 250 milljónum króna. Sumt af því rennur að vísu til Fisk- veiðisjóðs, til stofnlánasjóðs sjávarútvegsins. En það er ó- eðlilegt, og ættu stofnlánin að koma af almannafé. en ekki af sérskatti á sjávarafurð- ir. Lækkun útflutningsgjaldanna gæti því létt um 160 milljónum króna árlega af sjávarútveg- Heildarlækkun, út- gjalda: 400 milljónir Enn ræddi framsögumaður á- kvæði frumvarpsins um lækk- un á farmgjöidum skipa, en ís- lenzku skipafélögin hafa lagt þungar byrðar á útflutnings- atvinnuvegina með óeðlilega háum farmgjöldum. Miklar fúlgur mætt.i einnig spara með þeim ákvæðum frumvarpsins sem takmarka þóknun sem sölufclög innlend og erlend fá nú greidda. Með þessum og öðrum þeim ráðstöfunum sem frumvarpið gerir ráð fyrir, væri hægt að lækka útgjöld útílutningsat- vinnuveganna um hvorki meira né minna en 400 milljónir kr. árlega. Fiskverð óeðlilegt I síðasta hluta ræðu sinnar leiddi Lúðvík rök að því að ráðstafanir til að létta á út- gjaldabyrði útflutningsat- vinnuveganna þyldi enga bið. Kauphækkanir hlytu að verða á næstunni og vart gæti dreg- izt lengur en til áramóta að hækka fiskverðið til bátaflot- ans frá því sem það var ákveð- ið fyrir ári. Það verð er nú í engu samræmi við annað verðlag í landinu og er ekki eðlilegur grundvöllur fyrir kaup sjómanna. . , . Norskt fiskverð þýddi milljón króna meira á bát Fiskverðið hér á landi hefur lengi verið of lógt samanborið við t.d. fiskverð í Noregi. Um það hefur nýlega verið samið að norskir fiskjimenn fái 5,15 kr. fyrir hvert kg af þorski slægðum með haus. Hér fá sjó- menn 3.21 fyrir kg af úrvals- fiski. Mismunurinn er um tvær krónur á hvert fiskkíló! Miðað við veiði meðalbáts nemur mismunurinn verðmæti upp á eina milljón króna. Og iriiðað við hlutaskiptin á báta- útgerðinni þýðir þctta, að ef við''hefðum sama fiskverð hér og í Noregi yrði hlutur skip- verja á vetrarvertíðinni einni 25—30 þúsund krónum hærri. Svipaður verðmunur er /á. síldinni í Noregi og hér. Norð- Ctgefandi: Lúðvik Jósepsson menn hafa nýskeð samið um verð á síld til frystingar og er það 3.60 kg, en hér er greitt 1.75 kr. á kg! Brýn nauðsyn lækk- unarráðstafana Allar athuganir á orsökum þessa gífurlega verðmunar koma að hinu sama: Fyrst og fremst hinum gífurlega mun á vöxtum hér og í Noregi. I öðru lagi er útflutningsgjald á sjáv- arafurðum þar varla til. Norð- menn hafa útflutningsgjald sem nemur 0.075% en hér nema útflutningsgjöld á sjávarafurðir 7.4%- Auk þess eru önnur út- gjöld á útflutningsframleiðsl- unni hér miklu hærri en í Nor- egi. En Norðmenn greiða kaup til verkafólks í sjávarútvegin- um sem nemur 33—35 kr. á tímann, en hér er kaupið um 25 kr. á tímann. Lúðvík' ‘Vi’tnaði'“í ■ fyrri' ræður um þetta mál, þegar hann hefði gert enn rækilegri grein fyrir hauðsyn þess, en þörfin hefði aldrei verið brénni en nú að slíkar ráðstafanir væru gerðar. Umræilum um málið var frestað. fundir í gær Á dagskrá efri deildar Al- þingis í gær voru aðeins tvö mál: Frumvarp Eggerts Þor- steinssonar og Friðjóns Skarp- héðinssonar um fræðslustofnun launþega. Flutti Eggert fram- söguræðu og málinu var vís- að til 2. umræðu og heilbrigð- is- og félagsmálanefndar Hitt málið var kjarasamninsar opin- berra starfsmanna, stjómar- frumvarpið 'i! staðfestingar á lausn læknadeilunnar. Lagði fjárhagsnefnd einróma til að það yrði samþykkt og hafði Ólafur Björnsson o.rð fyrir henni. Voru greinar frumvarps- ins samþykktar samhljóða og málinu vísað til 3. umræðu. í neðri deild voru 14 mál tðalfundar Rithöfundafélags ands var haldinn sl. sunnudag. k venjulegra aðalfundarstarfa tti formaður Rithöfunasam- ids íslands, Björn Th. Bjöms- [, skýrslu um starfsemi sam- idsins á sioastliðnu starfsári. íræður urðu um hana, svo og i margvísleg hagsmunamál röfunda önnur og félagsleg kefni, sem framundan eru. stjóm Rithöfundafélags Is- ids voru kiörnir eftirtaldir inn Friðjón Stefánsson for- iður, Elías Mar ritari, Baldur karsson gjaldkeri; meðstjórn- iur: Kristján Bender og Svein- irn Beinteinssor,, og endui'- iðendur: Jóhann Kúld og Sig- ur Einarsdóttir frá Munaðar- 5i. I stjórn Rithöfundasam- nds tslands r.æsta ár voru irnir: Jóhannes úr Kötlum Björn Th. Björnsson; í stjórn :höfundasjóðs Ríkisútvarpsins: n úr Vör. E Rithöfundasambandi fslands i nú rúm]m?a 70 manns. ættan er af A fundi neðri deildar í gær minnti Einar Olgeirsson á hvernig reynslan og sagan hefðu staðfest það mat. sem hann og aðrir sósialistar hefðu haft á Múnchensamningnum og atburðunum fram að heims- styrjöldinni síðari, og hve fá- ránlegt virtist nú mat Morgun- blaðsins og Sjálfstæðisflokks- ins, sem dýrkaði Chamberlain og var óspart á samúð með fasistum Francos á Spáni og hrifið af undanlátssemi við Hitler. Einar hafði aðeins örstuttan tíma til athugasemda við lang- lokaræðu Bjarna Benediktsson- ar, þegar almannavarnirnar komu á dagská þingfundarins i gær og taldi þörf að taka Bjarna betur til bæna síðar. Einar kvað þess mikla þörf að reyna að uppræta ótta Bjarna, misskilning hans og ímyndun "m það, af hverju árásarhætt- "u stafi fyrir fslendinga. Brýn nauðsyn né að skilja að það sé trygging fyrir lífi ís- Ienzku þjóðarinnar að fjar- lægja herstöðvarnar, og að þarl -é síður cn svo uein verná • þeim. á dagskrá og átta þeirra tekin fyrir. Lúðvík Jósepsson flutti framsöguræðu fyrir frumvarpi þeirra Karls Guðjór^ssonar um stuðning við atvínnuvegina og var umræðu frestað að lokinni ræðu hans. Nú lauk 2. um- ræðu frumvarpsins um al- mannavarnir. Einar Olgeirsson talaði og hafði aðeins athuga- semdatíma. Atkvæðgreiðslunni var frestað. Ráðherrar höfðu framsögu um innlenda endur- tryggingu: frumvarp um veit- ingasölu, gistihúsahald o.fl.; breytingar á almannatrygging. unum. og öryggisráðstafanir gegn geislavirkum efnum en síðasttalda frumvarpið hefur farið ágreiningslaust gegnum efri deild. F.t ■ «1 7. um ræðu og nefndar. Nokkrar umræður urðu um íramlengingu skattsins á afurð- ir bænda til byggingar Bænda- hallarinnar. og töluðu Jón Pálmason o.g Gisli Jónsson móti málinu en Gunnar Gislason með.Talaði Gunnar fyrir hönd landbúnaðamefndar sem iega-, ur öll til að framlengingin verði samþvkkt TTmræðunni var frestað Halldór Ásgrímsson flutti framsögu fyrir frumvarpi sem hann flytur ásamt Eysteini .Tónssyni og Lúðvík Jósepssyni um að taka allmarga vegi á Austfjörðum í þjóðvegatölu. Færði Halldór fram athyglis- verðar staðreyndir um erfið- leikana { vegamálum Austur- lands og rökstuddi nauðsyn þess að fleiri vegir þar yrðu færðir í þ.ióðvegatölu. þar sem sýslur og hreppar hefðu engin tök á að mæta sívaxandi vega- þörf TVTálinu var vísað til 2. .....v" og samgöngumála- nefndar. Ritstjórar: Sameiningarflokkur alþýðu — Sóslalistaflokk- urinn. — Magnús Kjartansson. Magnús Torfi ÖLafsson, Sigurður Guðmundsson (ábj Fréttaritstjórar: Ivar H Jónsson. Jón Bjamason. Ritstjóm. afgreiðsla. auglýsingar. prentsmiðia: Skólavörðustíg 19. Stmi 17-500 (5 línurV Askriftarverð kr 65.00 á mánuðL Kosningalánið J^íkisstjórnin hefur lagt fram frumvarp á þingi þar sem hún æskir heimildar til þess að taka 250 milljóna króna kosningalán í Bretlandi. Lán- taka þessi er á ýmsan hátt sérstæð. Ríkisstjórn- in gengur algerlega fram hjá Framkvæmdabank- anum, sem var þó einmitt stofnaður til þess að taka sérstaklega framkvæmdalán. Ríkisstjóm- in fer fram á að hún ein fái að úthluta fénu hæfilegan tíma fyrir kosningar en kveðst ekki hafa hugmynd um það ennþá hvernig lánsfénu skuli skipt milli einstakra framkvæmda. Og Al- þingi má ekki fá nema mjög nauman tíma til að fjalla um málið, líkt og hinir erlendu lánveit- endur séu orðnir svo óbreyjufullir að losa sig við fjármunina að þeir muni grýta þeim út í yztu myrkur ef við giípum þá ekki nægilega snemma. J^n eitt er þó athyglisverðara en allt annað í sambandi við þessa lántöku. Það er fastur siður alþjóðlegra lánastofnana að krefjast greinargerðar um það í hvað lán verði notuð, síðan metur lánveitandinn hvort hann telur framkvæmdina skynsamlega, þannig að hún standi^mdir lánveitingunni og tryggi skil á um- sömdum tíma. Þetta eru frumatriði í öllum venjulegum lánasamningum; þannig var ’til að mynda hitaveitulánið tekið fyrir skemmstu með því að senda ýtarlegar skýrslur um framkvæmd- ir allar og væntanlegar tekjur hitaveitunnar. En ríkisstjórnin kveðst nú eiga kost á láni í Bret- landi án þess einu sinni að hafa nokkra hug- mynd um það sjálf í hvað hún ætli að nota lán- ið, hvað þá að hún geti gert lánveitendum fjár- málalega grein fyrir væntanlegum athöfnum sínum. Þessi aðferð brýtur í bága við undirstöðu- reglurnar í alþjóðlegum fjármálasamskiptum; hvað veldur? yísbendingu má fá í þeim ummælum stjórnar- blaðsins Vísis að þessi lántaka sanni að Bret- ar beri nú allt annað traust til stjórnarvaldanna á Islandi en beir gerðu í tíð vinstristjórnarinn- ar; lán af þessu tagi hefði verið óhugsanlegt 1958. Allir vita í hverju þau umskipti eru fólg- in. Árið 1958 stóðu Bretar í styrjöld við íslend- inga ’til þess að brjótast inn í landhelgina; nú veiða brezku togararnir í landhelgi með samn- ingum við íslenzk stjórnarvöld. Að sögn Vísis er þetta ástæðan t.il þess að við eigum nú kost á láni í Bretlandi. Var það ef til vill Guðmundur í- Guðmundsson utanríkisráðherra sem útvegaði lánið og undirritaði samning um bað um leið og hann gekk frá samningnum um veiðar Breta í landhelgi? Er ástæðan til þess að Bretar skipta sér ekkert af fiái’málahlið lánsins sú. að þeir líta á fjárfúlguna sem pólitískt lán til þess að tryggja st.iórnarflokkunum áframhaldandi völd — og brezku togurunum áframhaldandi veiðar?

x

Þjóðviljinn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.