Þjóðviljinn - 16.11.1967, Page 4

4 SfÐA — ÞJÖÐVmJTNN — FSmtntoategar 16. nóvemiber WtO.
Otgefandl:
Sóslalistaflokk-
Sameiningarflokkux alþýdu
urinn.
Ritstjórar: Ivar H. Jónsson, (áb.), Magnús Kjartansson,
Sigurður Guðmundsson.
Fréttaritstjóri: Sigurður V. FYiðþjófsson.
Auglýsingastj.: Sigurður T. Sigurðsson.
Framkvstj.: Eiður Bergmann.
Ritstjóm, afgreiösla, auglýsíngar, prentsmiðja Skólavörðustíg 19.
Sími 17500 (5 línur) — Áskriftarverð kr. 105.00 á mánuði. —
Lausasöluverð krónur 7.00.
Skylda rikisstjórnarinnar
yið fyrstu umræðu á þingi um efnahagsráðstaf-
anir ríkisstjómarinnar var á það bent að þær
v.æru ekki aðeins fjárhagslegs eðlis, þ.ær fælu ekki
aðeins í sér ranglátar álögur af nefskattatagi sem
legðust þyngst á þá þjóðfélagsþegna sem höfðu
erfiðasta afkomu fyrir. Á það var lögð sérstök
áherzla að frumvarpið markaði einnig ný þátta-
skil í samskiptum ríkisstjórnarinnar við alþýðu-
samtökin. Með því væri á harkalegan hátt bund-
inn endir á þá samvinnu stjómarvalda og verka-
lýðssamtaka sem einkennt hefur alla kjarasamn-
inga sem gerðir hafa verið síðan í júní 1964; rík-
isstjómin hefði á nýjan leik tekið upp það fyrra
hátterni-sitt að reyna að skamonta verkafólki kaup
og kjör 'méð einhliða valdboði. Ríkisstjórnin var
vöruð alvarlega við því að af slíkri stefnu gæti
ekkert annað hlotizt en ný og afdrífarík átök 1
þjóðfélaginu; verklýðssamtökin væru svo öflug
að þau létu ekki taka af sér ráðin á þvílíkan hátt.
Jjetta mat hefur nú sannazt í verki. X nærri því
mánuð hefur ríkisstjómin með ýmsum ráðum,
opinberum og leyndum, reynt að fá verklýðs-
samtökin til þess að sætta sig við það hlutskipti
að ráðherrarnir skömmtuðu kaup ög kjör í trássi
við grundvallaratriði júnísamkomulagsihs. í>ær
tilraunir hafa nú mistekizt. Það hlýtur að verða
ríkisstjórninni sérstakt umhugsunarefni að þess-
ar tilraunir hafa mætt mjög einhuga andstöðu
launafólks innan Alþýðusambands íslands og
Bandalags starfsmanna ríkis og bæja, alveg án
tillits til stjómmálaágreinings. Á ráðstefnu Al-
þýðusambands íslands, þar sem mættir voru for-
ustumenn í verklýðssamtökunum úr öllum stjóm-
málaflokkum, var ekki aðeins samþykkt að hafna
aðgerðum ríkisstjómarinnar með orðum, heldur
ákveðið einróma að snúast gegn þeim í verki með
því að verklýðsfélögin um land allt byggju sig
undir allsherjarverkfall lsfa desember.
J^röfur verklýðshreyfingarinnar eru ákaflega hóf-
samlegar. Hún er ekki að fara fram á neinar
kjarabætur, hún er ekki að hefja þá sókn fyrir
viðunandi dagkaupi sem lengi hefur verið óhjá-
kvæmileg — hún fer fram á það eitt að staðið
verði við hátíðleg fyrirheit júnísamkomulagsins
um verðtryggingu kaups, að ekki séu sviknir
samningar á launafólki. Enginn sem eitthvað fylg-
ist með getur efazt um að það sjónarmið nýtur
fylgis yfirgnæfandi meirihluta þjóðarinnar, fyrr-
verandi stuðningsmanna ríkisstjórnarinnar ekki
síður en annarra. Því reynir nú mjög á það hvort
ríkisstjórnin á til að bera það raunsæi sem þjóðin
þarf á að halda. Það er tvímælalaus skylda henn-
ar að fallast á hin sanngjömu sjónarmið verklýðs-
hreyfingarinnar fyrir næstu imánaðamót. Efni rík-
isstjörnin hins vegar til ófriðar er hún að leiða
ósigur yfir sjálfa sig og mikið tjón yfir lands-
menn, og ástæðan getur ekki verið önnur en of-
stæki það sem jafnan er fylgifjskur úrræðaleys-
ísms.
m.
Ármann Halldórsson kennari á Eiöum ræðir við Sigurbjöm
Snjólfsson, Gilsárteigi.
Myndarleg „Héraðsvaka"
í félagsheimiíinu Valaskjálf
Frú Marianne Eiríksson syngur einsöng við undirleik manns síns
Péturs Eiríkssonar tónlistairkennara.
Um síðustu helgi efndu
Menningarsamtök Héraðsbúa til
Héraðsvöku í félagsheimilinu
Valaskjálf.
'Á föstudagskvöld kl. 21 var
Héraðsvakan sett af formanni
menningarsamtakanna, Sigurði
Blöndal. Naest á dagskrá. var
umræðufundur um verzlunar-
þjónustu í strjálbýli og hafði
þar fnamsögu Erlendur Einars-
son forstjóri SlS. Forstjórinn
koon viða við, rakti sögu Sam-
bandsins, erfiðleika þá sem nú
er við að stríða, og gat þess að
nú vaeri verið að gera tillögur
að nýrri áætlun fyrir samvinnu-
félögin.
Forstjórinn taldi að stækka
þyrfti kaupfélögin, þ.e. sameina
smœrri kaupfélögin í eina heild.
Mjög athyglisverð var sú yfir-
lýsing forstjórans að gera þyrfti
Samhandið og kaupfélögin al-
geriega óháð stjómmálaflokk-
unum.'
Fjörugar umræður úrðu að
lokinni framsöguræðu og tóku
margir til máls og stoðu um-
ræður til kl. 1 um nóttina.
Á laugardagskvöld var dag-
skrá þannig: Ármann Hall-
dórsson, kennari á Eiðum las
upp sögu eftir Halldór Stefáns-
son frá Kóreksstaðagerði, Karla-
kór Fljótsdalshéraðs söng undir
stjórn Svavars Bjömssonar. Þá
var kveðizt á að gömlum ís-
lenzkum sið og áttust þar við
Svava Jónsdóttir frá Hræreks-
læk og Björn Ásgrímsson, bóndi
á Möbergi. Dómari var Öskar
HalHdórsson, cand mag. og
Þórarinn Þórarinsson skóla-
stjÓTÍ og heiðursgestur Héraðs-
vökunnar flytur ræðu.
dæmdi hann bau jöfn að gliimu
lokinni.
Þónarinn Þórarinsson, fyrr-
um skólastjóri flutti erindi er
hann nefndi ,,1 gamni og al-
vöru“. Þá var spumingakeppni
milli kennara á Eiðum og Hall-
ormsstað, mjög hörð keppni og
höfðu kennarar á Hallormsstað
betur, unnu með 4 stigum yfir.
Stjómandi þáttarins var Matt-
hias Eggertsson, Skriðuklaustri.
Að lokum var stiginn dans við
úndirleik Húna frá Eskifirði.
Hátt á fimmta hundrað manns
sóttu skemmtunina á laugar-
dagskvöld. /-
Á sunnudag hófst dagskrá
kl. 14.30. Sigurður Blöndal,
formaður M.H. ávarpaði sam-
komuna. Minntist hann í upp-
hafi ávarps síns Ara Jónssonar,
fyrrum héraðslæknis sem lézt
á heimili sínu í Reykjavík s.l.
miðvikudag. , Samkomugestir
heiðruðu ininningu hins látna
héraðslæknis með þyi að Hsa
úr sætum.
Þá var skáldakynning. Óskar
Halldórsson, cand. mag. flutti
erindi um Pál Ólafsson skáld
og las úr Ijóðum hans. Pétur
Eiríksson tónlistarkennari á
Seyðisfirðí lék einlleik á píanó
og kona hans söng einsöng.
Ánmann Halldórsson, kennari
á Eiðum ræddi við Sigurbjörn
Snjólfsson í Gilsárteigi. Þá var
kynning á verkum Jóns Helga-
sonar, prófessors. Stjómandi
þessa þáttar var Guðrún Bjart-
marsdóttir, kennari á Eiðum.
Lesarar með henni vom Þor-
kell Steinar Ellertsson, skóla-
stjióii Eiðum og séra Ágúst
Sigurðsson í Vallanesi. Um
kvöldið var stiginn dans við
undirleik Húna frá Eskifirði.
Héraðsvakan fór hið bezta
fram og var þeim til sóma er
að hemni stóðu. S.G.
4>-
Nýtt smásagna-
safn eftir Friðjón
Stefánsson
Væntanlega kemur út fyrir
mánaðamótin hjá Letri h.f. ný
bók eftir Friðjón Stefánsson og
ber heitið „Grannar í glerhús-
um“. Þetta er 8. frumsamda
hók Friðjóns en hann er iön.gu
landskunnur sem snjall smá-
sagnahöfundur.
!
!
i
!
GUÐAÐ Á GLUGGA
Stundin okkar: Þessi fönd-
urþáttur fyrir börn er bráð-
nauðsynlegur. Hætt er þó við
að drengjum nútímans þyki
lítið koma til eldspýtustokka-
þíla. Viðtalið . seinna við
drenginn, sem smíðaði sér
sjálfur gangfæran bíl, bendir
til þess. En hann er kannski
eldri en þeir drengir, sem
þessir föndurþættir eru ætl-
aðir.
Útsögun er ágætt föndur,
þar sem kennd væri ramma-
gerð, rammarnir væru sagað-
ir út eftir mynztri og síðan
límdir saman. Skemmtilegra
hefði verið að karlmaður
. annaðist föndurþátt drengj a,
en kona tæki að sér stúlk-
umar.
Já, nú er Saltkrákunni lok-
ið. Þetta var nokkuð löng
mynd, og ekkert sérstök, þó
ekki væri hún slæm. Von-
andi fáum við íslenzka barna-
mynd í hennar stað.
Hrafninn flýgur um aftan-
inn: Ekki var þetta skemmti-
leg mynd, en hún var sterk
og áhrifarík, svo langt se.n
hún náði. Inntak hennar var
togið um hið illa og góða í
manninum.
Hljómar leika og syngja:
Það verður ekki véfengt,
að Hljómar eru vinsælasta.
hljómsveit unga fólksins hér
á landi, þó okkur eldra fólk-
inu þyki lítið til þeirra
koma. Það hefur alltaf verið
svo, að þegar menn eldast,
gleyma þeir æsku sinni og
hlaða múr fordóma að næstu
kynslóð. Ég man ekki betur
en þegar ég var á sokka-
bandsárunum ætlaði eldra
fóllýð að umhverfast þegar
fjörgamall og þvi furðulaust
þó honum væri stirt um mál.
Rússneska byltingin: Sögu
rússnesku byltingarinnar
verða ekki gerð nein skil að
ráði í einni smámynd, til þess
er hún of yfirgripsmikil. En
þessi lýsing af aðdraganda
hrikaleiksins og byltingunni
sjálfri, þó smá væri, var mjög
góð.
Heymarhjálp: Þessi hluti
Yfirlit þess helzta á sjónvarps-
skerminum í síðustu viku
við vorum að burðast við að
dansa rúmbuna. Þannig hef-
ur þetta alltaf verið og mun
alltaf verða.
Sigling um Frakkland:
Þetta var skemmtileg mynd.
og sjónvarpið mætti gjarnan
sýna okkur fleiri slíkar.
Skáldatími: Það fer vel á
því að sjónvarpið kynni fyrst
okkar eldri og reyndari
skáld. Jakob Thorarensen las
þarna nokkur ljóð eftir sig.
Mér hefur alltaf fundizt Jak-
ob betra smásagnaskáld en
ljóða. Margar af smásögunum
hans eru hreinustu perlur.
Jakob Thorarensen er maður
fyrri myndarinnar Heyrnar-
hjálp hefur eflaust glatt for-
eldri daufdumbra bama ,hér
á landi, að minnsta kosti þá
sem hún náði til. Auk þess
sem þetta var fræðandi
mynd, var hún skemmtileg
og vel gerð.
Með loftbelg yfir dýra-
hjarðir: Aldrei verður góð
vísa of oft kveðin. Við höfum
áður séð mynd í sjónvarpinu
af griölandi þæsu, mikla á-
gætismynö, en þá af öðmm
sjónarhóli. Þessi mynd var
tekin úr svífandi loftbelg yfir
dýrahjörðunum, og var ekki
síðri hinni að gæðum.
Æskulýðs-
fylkingin
☆ Salurinn er opinn í
■& kvöld. — Félagar, lítið
■fr inn og takið með ykkur
☆ gesti. — Kaffi, gos-
■ír drykkir og kökur á boð-
■fr stólum.
í brennidepli: Það var ó-
venju dauft jrfir þessum um-
ræðum. Þátttakendur allir
með mæðusvip eins og heim-
urinn væri að farast, utan
stjómandinn, sem lék við
hvem sinn fingur.
Ljón til leigu: Mér hefur
betur fer er þessi barsmíð
alltaf þótt viðbjóðslegt að sjá
dýr tamin til hlýðni með
svipuslætti, en við því verð-
ur víst ekkert gert. Hesturinn
okkar hefur fengið mörg
svipuhöggii^ að ósekju, en sem
að leggjast niður. Nú skulu
menn ekki ætla að þessi
mynd, „Ljón til leigu“, hafi
verið svo slæm í heild sinni.
Það var, reglulega gaman
að sjá hin dýrin leika listir
sínar eins og höfrungana, sæ-
Ijónin og fílana, án þess að
vera beitt nokkrum þvingun-
um.
Jazz: Mér hefur alltaf þótt
mikið koma til jazztónlistar.
Hún býr yfir djúpum undir-
tón, dyni. En þessir kækir,
munnherpur, fettur og brett-
ur eins og leikendur ráði ekki
við andlitsdrætti sína, lýtir
stórum hinn djúpa undirtón.
Að hrökkva eða stökkva:
Það bregzt ekki að kvikmynd-
ir gerðar eftir skáldsögum
Ernest Hemingways eru góð-
ar. Gaman væri einhvern-
tíma að sjá Klukkan kallar.
Magnús Jóhannsson
frá Hafnarnesi.

V