Þjóðviljinn - 07.08.1968, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 07.08.1968, Blaðsíða 4
4 KfÖA ¦— ÞJÓÐVHJINN — MiðvSfcuidagur 7. ágúst 1968. Crtgeíandi: Sameinmgarflokkui aiþýðu - Sósialisiaflokkurinn. Ritstjórar: tvar H. Jónsson, (áb.). Magnús Kjartansson, Sigurður Guðmundsson. Fréttaritstjóri: Sigurður V. Friðþjófsson. Auglýsingasti.: Sigurður T. SigurSsson Framkvstj.: Eiður Bergmann Ritstjóm, aígreiðsla, auglýsingar prentsmiðja: Skólavöröustig 19 Sími 17500 (5 línur). — Áskriltarverð kr. 120.00 8 mánufil - Lausasöluverð krónur 7.00. Farsæl mála/ok fjeim hörðu deilum sem risið höfðu milli Koimmún- istaflökks Tékkóslóvakíu og flokkanna í fimm öðrum ríkjum Austur-Evrópu hefur nú verið ráðið til lykta á svo farsælan hátt að það hlýtur að vekja fögnuð allra sem bera hag sósíálismans og hinnar alþjóðlegu verklýðs- og þjóðfrelsisihreyfingar fyrir. brjósti. Samkomulag það sem gert var á fundi leið- toga Tékkóslóvakíu og Soyétríkjanna eftir fund þeirra í Cierna í síðustu viku og síðan vár staðfest með sameiginlegri yfirlýsingu förystumanna flokkanna og ríkjanna sex eftir. fund þeirra. í Bratislava á laugardaginn ætti í eitt skipti fyrir öll að „taka af allan vafa um það, að hver þjóð hlýtur að vera einráð um hvaða leiðir hún velur við uppbyggingu sósíalismans í landi sínu, og að sú leið hlýtur að mótast af sögulegum erfðuim og sérstökum aðstæðum sem ríkja í hverju landi. Þetta er tekið fram í yfirlýsingu Bratislava- fundarins skýrt og afdráttarlaust og er þar í raun- inni aðeins um að ræða ítrekun á meginreglu um sambúð hinna sósíalistísku ríkja og samskipti hinna róttæku verklýðsflokka sem um árabil hefur veiið viðurkennd af þeim öllum. í>ví er hins vegar ekki að leyna að heiftarlegar árásir opinberra mál- gagna í sumum sósíalistískum ríkjum á Kommún- istaflokk Tékkóslóvakíu, stefníx hans og störf, und- anfarna mánuði og bréf það sem flokkarnir fimm sendu honum eftir fund sinn í Varsjá fyrir tveim vikum, brutu algerlega í bága við þessa meginreglu. Því ber að fagna að þeim árásum hefur nú linnt, að „Varsjárbréfið" er nú „gleymt og grafið", eins og Jiri Hajek, utanríkisráðherra Tékkóslövakíu, komst að orði á laugardaginn. T'ékkóslóvökum mun nú gefast kærkomið tóm til að vinna að lausn þeirra miklu verkef na sem þeir settu sér í framkvæmdaáætlun þeirri sem sam- þykkt var á fúndi miðstjórnar kommúnistaflokks- ins í vor. Sjálfir fara þeir ekki dult með að þeim er mikill vandi á höndum; enginn vefengir að þeir hafa lagt inn á nýja braut og starf brautryðjand- ans er ætíð erfitt og ekki alltaf þakkað sem skyldi. Fyrir þeim vakir og það er orðið öldungis Ijóst að frá því munu þeir ekki hvika, að vinda bráðan bug að því að byggja upp sósíalistískt lýðræðisþjóðfé- lag á grundvelli sameignar alþjóðar á framleiðslu- tækjunum, frjáls samstarfs og samábyrgðar allra vinnandi manna, jafnframt því sem hverjum ein- staklingi sé tryggð fullkomin aðstaða og frelsi 'til að móta sér skoðanir og láta þær í ljós. Þeir telja að það sé orðið tímabært í Tékkóslóvakíu, við þær sérstöku sögulegu forsendur og aðstæður sem þjóð- ir hennar búa við, að ráðast nú í að gera að veru- leika hugsjónir sósíalismans um jafnrétti og bræðralag, um sem víðtækast frelsi hverjum þjóð- félagsþegn til handa innan þess ramma sem hagur heildarinnar markar. Allir einlægir sósíalistar hljóta að árna þeim heilla í því starfi og enginn vafi er á því að það á eftir að bera ríkulegan ávöxt, bæði þeim þjóðum sem þegar hafa afnumið auð- váldsskipulagið og okkur hinum sem eigum það eftir. — ás. J0KATHAN SCHELL: i ©nnrp I qD'UUUd Þ0RPID SEM VAR JAFNAD VIÐ JÖRÐU Ég lét í ljós uindrun míoa á því að hainn stoyldi fara svona oft í bað, og sagðd honuim að Bandantoiaimeinin færu ekikl í bað nema einu sdnmi á dag. „Það sfcia ég ektoi", sagði hamm. ,,Við förum í bað þrisvar á dag, og fjórum sdmmiuim ef við enuim veifc. Á eftir hverju badi verður * maðuir svo kátur og sprætour og ímatlystuigur. Stkelf- ing leiðisit okfcuir að þurfa að bíða svorta hérna efitiir vatni til að baða ctkkiur úr og eftir því að fá eitthvað í svanginn". Næst kom ég að öðiruim. búð- uoi þar sem ég mætítd mdðaldra mannd með sítt hár ógreitt. Hann sat með krosslagða fæt- ur á mottu úr hálmi fyrir utan búð sína, og horfði flóttalega fram fyrir sdg, heldur óglaðleg- ur á svipdnn, en kona hans sa$ á Ijækium sánum við hliðina á honum og var að reyna að kveikja eldi í spýtum. Það var liðið langt á dag, kaldur vind- ur blés, og sól lágt á lofti. I>essi honaði, þuingbúni maður, sem ekki var klæddur öðru en einnd skyrtu og stuttbuxuim, skallf lítið eitt. „Mér er illt í maganum", sagði hann og sbuddi báoum höndum á kviðinn. ¦ „Við komum hingað í gærmorg- un á báti, og við fengium efcki. að taka neitt með otokur. Allt sem við eigum varð eftir í Ben Suc, — uxarnir okkar, hris- grjónin, uxakenran okkar, jard- vinnsluverkfærin og húsgögn- in okkar". Hann leit ekki á mig á meðan hann var að tala, hafðd gott vald á röddiinini, en í henni lýsti sér samt megn óánægja. „Við höfum ekkert til matar núna nema hrísgrión, ektoert krydd í þau, ekki einu sinni sait. Þedir færa oktour engan mat. Og ekki höfutn við neitt vatn til að baða okkur úr". Ég spurðd hann hvernig hon- um hefði þótt aö verða að fara að heimam. „Bngura þykir gaiman að fara aö heiman", sagði hann. Svo. brá harm fyrir sig orða- lagi áróðursútvarþsdns og bætti við: „En stjórnin og bandairístou hersveitimar verja okkur, ann- ars værum við öfurseldir". Þó sneri konan sór við og var nú bálvond: „Við höfium eKkert, ekki ollu til að sjóða í, engin hrísgrjón! Við verðum að betla Okkur þettá hjá ná- gránmaf jölskyldunni!" Ég spurði. hvort hún vissá ekki að „Félagsskapur bylting- arsdninaðna verkamanna" út- hlutaðd hrísgrjóniuni. í>á missti hún vald á skaps- muTium sínum, tók grænan sköríiimtunarseðil upp úr vasa síwum og vedfaði hcmum. „Þetta fengu þeir oktour í gær, en út á það fekkst ekkert. Við gáturn énga spjör haft með oktour að heiman. Sko son minn, hann er alteber". Svo benti hún á lítinm drenig nakimn, liklega fjögurna ára, sem stóð þarna og var að horfa á mömimu sína hvernig hún þusaði. „Hér er ekki gott að hafa börn. Það er hætt við að bau missi heils- una. Þeim er svo kalt á nótt- unni, og þau geta hvergi leikið sér". Svo sneri hún sér frá okk- iir afitur og fór að gæta að eld- inum sínum. Maðurinn hennar starði nið- úic fyrir sig. Svo sagði hann: „Ég er reyndar ektoi frá Ben Sifc, heldur Mi Hung. Fyrir misseri urðum við að flytja frá Mi Hung til Ben Suc vegma þess að Mi Hung varð fyrir loftárás". Ég spurðd hvað hann héddi að þau þyrftu að vera lengi þarna. „Ég veit ekkert úm það. Við vonuim bara settir hérna niður. Við getum ekkert við bví gert. Ég kann ekki ensku. Hvermig ætti ég að vita hvað þeir gera næst? Ég skdl ekki eitt orð af því sem þeir eru að segja. Þær grétu flestar, eÆdiri konurnar, þegar þær voru fluttar burt". Bftir þetba sneri ég mér að kónu, sem bar barn á hand- leggnum. En þá komu þar að þr.iár aðrar. Þær voru allar í svortum buxum, -umdnium upp að meðam, og í hvítum eða blá- um skyrtum, sem farmar voru • að óhreinkast, því að engin <$> leið var að þvo neitt þa^rna í búðunuim. Ég spurði þær hvern- ig þedm Ifkaði að vera í búð- unum, en það var aðeims ein, sem svanaðd. „Allir voru fkitt- ir burt frá Ben Suc", svaraði hún. „Við gátum engim hrís- grjón tekið með okkur, og fátt af öllu. Við stukkum niður í loftvarnabyrgin, begar sprengi- urnar byrjuðu að falla". Þegar és. spurðd um menn þeirra, svönuðu þær aillar eim- um rómi, og með engri still- ingu: „Maðurinm mimn var' úti á akri að plægja, og siðan hef ég ekkert til hans spurt". „Engim af okkur veit hvar þedr eru". „Það var farið burt imeð þá". „Við vitum ekki hvort þeir eru dauðir eða lifandi". „Ég sá nokkur lfk úti á ökr- um, en ég þekkti ektoert beirra". Ein alf konunum steig fram úr hópmim og himar bögnuðu þá. „Við viljum fara heim, en þeir ætla víst að eyðdleggja þorpið oktoar, og allt sem í bví er". Hún horfði beimí framan f mig urn leið og hún sagði þetta, sem hún f raunimnd átti ekki að vita\ neitt um. Ég spurðd hama hvort hún væri frá Ben Suc. „Ég er frá Yao Tim en var komim til Ben Suc til þese að hiálpa til við uppskeruma, t>g bað voru foreldrar mínir, sem ég ætlaði að hjálpa. Ég skildi allt sem ég áttá, penimga og anmað, eftir f Yao Tin. Ég komst aildrei heim f hús for- eldra mimma, fétok ekki að fara þanigað, bó að ég væri komin til þorpsdms. Systir mím er víst enn í Ben Suc". Mér hafði verið sagt að hverju þorpi f Víet Nam væri stjórnað aif neifnd eldri manma, og tækju þeir aillar ákvarðamir varðandi málefni þesi=a saimfé- lags, svo mér kom í hug,- að fróðlegt mundi að tala við þessa menm, og bað ég því kon- urnar þrjár að vísa mér til þeirra. Þegar búið var að túlka þetta fyriir þeim, sá ég ekki betur en á andliti eimnar þedrra brygðli fyrir ftvínæðu brosi, og svo sagðd hún með 0laðlegra brosd: „Þessi nefnd var engin til". Brosið smdtaði fná sér, og konurmar skotruðu au®urn hver til anmarrar, eins og þær ættu saimeiginlegt leyndarimál. Þetta stælti edna þeámra.' tdl að segja: „Enginn var öðrusm medri. Við vorum öll jöfn". Svo réymdu þær að lesa^ sér til þess af svipnum á mér hvernig mér litist á þessa skírskotum. Eg spurði hvort nokkur hefðd komið að heimta skatt alf fólk- imu. „Nei, við höfðum enga skatta," svaraði önnur kona. „Við bjuggum að því sem við framledddum". Svo sagðd hin fyrsta: „Við höfðum enga stiórm. Og enga stjórmarhermenn". Kætin sauð í beim öllum. Ég spurðd hvermdg þeim þætti að hafa enga stjórn og engan her. Þá hlógu þær allar þessum glaða hlátri með keim af háði og reyndu varla neitt til að dylja hann með því að bera hönd fyrir. Engm þedrra anz- aði þessu. 1 sitað þess sagði eim þeirra: „Svo mikð er víst, að nú njótum við verndar stjórnarinnar og stjórnarhers- ims". En ögrunim í svipnum duldist samt ekki. Svo bætti hún við mér til frekari hugar- .léttis: „I fyrra komu stjórnar- hermenn og Bandaríkjamenn hingað og gerðu þá ektoi amnað en að úthluta meðulum, og emgr inn var drepimn". önnur kona sagðd: „1 þetta sinn voru rnargir særðir, drepn- ir og fduttir burt". Ég hitri gamlam mamm, sem sat á mottu og hanm mælti svo við mig: „Ég fæddist í Ben Suc, og bar hef ég átt heima í sextíu ár. Faðir mdnm fæddist þar einnig, og eins afi minn. Nú verð ég vfst að vera hér það -sem eftir er ævimmar. Ég er bóndi. Hér get ég ekiki yrkt jörðina. Hvað get ég bá gert? Margir voru drepnir, em sem sem betar fer eru dætur mínar hérna hiá mér. Oktour hefur verið úthlutað hrísgriómum, en ég get ekki lagt mér hetta til munms. Þessi hrísgrión frá Bamdarík.iumum eru ekki mamna matur. Þau eru svínafæða. Og olíu höfum við emga til að sióða í". (Bftir að hnsgrrjónunium var. fyrst úthlutað sá ég það margsdnnis að svím voru að éta hrísgrión sem fólkið hafði fleygt. Víetnamar eru rnat- vandir á hrísgr.ión og fara þá ekki einurvais eftir bragði, held- ur lfka útliti, Idt, stærð og lyfct griónanma. Þessd fæða hefur trúaríega merkdnigu hiá beim, ofar bragðd og næringargildi. Víetnamar tóku við þessum giafagrjónum, nákvæmlega edns og Bandarfk.iamenm mundu taka við humdaketi flraimreiddu á diski, með viðbióðí — en án tillits til nærimigargdldis og bragðs). nordIHende Cabinet Frímerki—Frímerki ÍSLENZK — ERLEND Frímerkjaverzlunin Grettisgötu 57 (Áðiir Fell). <• SPÁNN — ÍSLAND M. s. Arnarfell Iestar í Valencia kringiun 21. ágúst og einnig er áform- uð viokoma í Almeria. F'Iutninfrur oskast skráðor sem fyrst. SKIPADEILD \ SIS

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.