Þjóðviljinn - 04.12.1976, Síða 10

lb SÍÐA — ÞJóÐVILJINNi Laugardagur 4. desember 1976
Laugardagur 4. desember 1976 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 11

ttrkumamajýiacjinv^JJ.fHf
j9*ÍU
a nru» t ! ^cw nu öV
sMCatt
i -n vi es;' I. 3 \ kr,á ítlst í=
Mii'íVtnntx f **“■
eiíhvmna j3u
ncc-tur
ogVgu’-s-qav^g^--------liWgtáogax —
Rfrfe? fiTtín'sítvn i r
> K»14 v. m iíö>VI 5 kx á Vt iV
-sv....
t r;£ iUú 11 "^v * ’ *•-
/^í.kíln4.Virun>an,r L*2frj<
?!?>» >su r ^■íIíc'ú'SííQW-.iJ O" W-*5

Á V -A R P
frá „1DJU“ fúiagi verksmiðjufftlks
vegna ficgnmíða „Dags'* i gærkvoldi.
i >u ..»» \ <• h~
Kainninifitr »m«lirril-
uifir í iióll u«u kaup «íf
k}«r •.larfiifiilkk i «*rk-
«mi»l|uii«iii >*•! Or X'.
..FHEY.Il". MIÓIKl’R-
SAMLAIiI SSWOR
I.ÍK1SGERD K. E. A.
InlklA h.-ltr .|iillilaml nm.
ii v.trl eó* «*LM.
K<>ui*ui»i>l<<l Itt'lrl v»«» «A M'iíín
t< r'lirv <>sí |».« v«r l>lfi I .Ift-
i»*la Ibi. .!»»«* ,k.,<-wiiH*«
Virma höfst i morgun.
u*in nú vtnmtf»þrvvum vt'fkvmiðf
um, vkol vfélítJM «m þóð hvtoi
f>að yrnifur i Jðju'* cða ckkt, cn uy'tr vIöHv-
tWCttH vkffiti D<*tövÍ IV'tójjJVlOCOHA.
Jón SiQlirðsson. *Jón HinfiH»®on,
Si©fán Jón&»on.
I ii i lt$ɧ lúm
Atökin í verkfalli Iöju á Akureyri haustiö 1937 fóru ma. fram meö fregnmiöum. Hér
sjást tveir andstæöir fregnmiöar úr þeirri deiiu.
Tvö listaverk: Rafsoöin stytta eftir Guömund Guömundsson járnsmiö og Verkfallskylfan eftir Jón
Gunnar Arnason.
nwOA
IIEJ.OW \1.\N NA llft UM M
».»««» !*artíl
n.i&MVHÍ IlAXfi,
g$j»« iötflíjka '*í#»«*a*ÍÚ*0*«
Forsiöur á tveimur bæklingum
sem gefnir voru út á verstu
kreppuárunum. Ofar er Refsi-
vöndur fátækralaganna eftir
Hauk Þorleifsson sem Alþjóöa-
samhjálp verkalýösins gaf út 1934
og neöar Vér ákærum þræla-
haldiö á Islandi 1932 sem
Kommúnistaflokkur Islands gaf
út. Forsiöumyndina á bók Hauks
geröi Jón Engilberts.
Lýsandi dæmi um stéttaskiptingu
á slöustu öld: Lestrarkver handa
heldri manna börnum annars
vegar en Nýtt stafrófskver handa
Minni manna börnum hins vegar.
Tjcr Ojrlstían li í^» Niuittií,
Kröfuganga kommúnista á Sel-
fossi, liklega sú fyrsta. A mynd-
inni má sjá Hendrik Ottóson o“
Hauk Björnsson meöal annarra.
Handskrifuö tilkynning frá Verkamannaféiaginu Hlif um timakaup Myndabók Siguröar Guttormssonar sem hann gaf
verkamanna frá 1. jan. 1940. sögusafni ASl en I henni eru myndir af húsakynnum
alþýöu á kreppuárum.
SÖGUSÝNING
VERKALÝÐSHREYFINGARINNAR
Sögusýning verkalýös-
félaganna i tilefni af 60 ára
afmæli ASI stendur nú vfir I
Listasafni ASI aö Laugavegi 31 og
erhún opin alla daga frá kl. 16—22
til 12 desember.
Tilgangur sögusýningarinnar
er aö bregða upp mynd af bar-
áttusögu islenskrar verkalýös-
hreyfingar og aöstööu islensks
verkafólks á fyrri áratugum.
Leitast er við aö sýna hið um-
fangsmikla starf verkalýðssam-
takanna og pólitlska baráttu
stjtírnmálasamtaka verkalýðs-
ins. Brugðið er upp myndum úr
atvinnulifinu, einkum er sýna
starfshætti og verkmenningu
liðinna ára. Lýst er i myndum
húsakosti þeim er alþýöufólk bjó
við og þeim breytingum erverka-
lýðssamtökin knúðu fram á sviði
húsnæöismála. Reynt er aö gripa
niður í stettabaráttuna og bregöa
upp myndum af verkfallsátökum
og baráttufundum.
Útgáfustarfsemi alls konar hef-
ur verkalýðshreyfingin staðið að
og er á sýningunni sýnishorn af
málgögnum verkalýösíns á ýms-
um timum og sérstök kynning á
dreifiritum og fregnmiðum sem
sjaldséðir eru nú á dögum. Þá
hefur sýninganefndin fengið léða
ýmsa dýrmæta sögulega gripi og
skjöl frá ýmsum verkalýðsfélög-
um og einnig fána og kröfuspjöld.
Þeir sem skoða Sögusýningu
verkalýðshreyfingarinnar 1976
sjá hve mikið vantar á að varð-
veist hafi mikilvægar sögulegar
minjar og hve mjög skortir á
að vitað sé um alls kyns heimildir,
sem til eru hér og þar i kjallara-
kompum, háaloftum og kistu-
botnum. Allar þessar heimildir
þarf að varðveita. Til þess þarf
ræktarsemi og söfnunaráhuga
hjá hverju verkalýðsfélagi á
landinu og fé þarf til að koma upp
sögusafni tengdu A.S.I.
GFr.
Listasafni ASÍ, Laugavegi 31
Skattabyr'ðamar og kratarnir.
J>aO er fróöleRt að. atbuga þaft, hvernig ekatta-
byrftantar h alþýftu hafa aukist eftir þvl, »eœ au5*
valdlft befir þróaat og arðráutft fa-rst 1 vöxt ytirlcitt.
Árln 1012 og 1913 var allur akattur af .'tiþyðu
rt'msar 4 rftiljóntr knéna cða ca. 77% af öllurn tekj-
um rikiMjdðs. I!i2rf og 1927, þegar íhaMs*tjórniti
«vi» rikti, vat kkuttur af aiþýðu c«. 2J miljón,
«n ftrin 1929 og (ft.tO voru .kattabyrðaruar á alþýð-
unnl orðttar cu 30 niiljónir og 1930 var ekatturimi
af alþýðu ,oa. 1(0% aí tvkjutn riktssjóða.
i:'2-l, í ítð íhaldainn, vortt íoilarnir hrokkaðir gif*
orliu*. SO'v'c wðtoliur og 2ö% .goiigiaviöauki. af
tolii, vörutoili, vitagjalrli og afgreiðalufrjaldi aklpa.
l>eaai toiiaha-kkun ÓUi aðeina að glida t!l bráðit-
birgða, og tii þets að alnténniugur wntti sig betur 'víö
þrwsar kiytjar var það fuiiyrt, «ð þetta vœri bara
iteyðarúrra-ðí, dýrllðaiTáðitðfuri, eetn atraa. royndi
iétt af, cr úr raknaði
Samt seui Aðttr voru vorðtoiluriun og gengiavið-
aukínn frainleitgdir, mt-ð nokkrum breytingum ár
tri ári. ’ '
Síðwit t þcMiim k&ft* 8. t. «. o. .»>4 12, hrflr ...
riWtuai Í1 œtyon kr. Á »8 v«r», r*. 9 mlllén kr,
■
iG:l V5.
méyi?
"íreppan
Halicláx-
KIIIium
Þérðar
aaaiM
haltt

-
lllilllllllllll
Kreppan eftir Einar Olgeirsson
mun vera oröinn fágætur
bæklingur nú til dags. Neöar er
sérprentun úr Rétti á smásögu
Halldórs Laxness um átökin i
Reykjavik 9. nóvember 1932,
Þóröi halta.
Gömul mynd af vermönnum og verbúö 1 Þorlákshöfn
Úr bæklingnum Skattbyröarnar og kratarnir frá þvf um 1930.
Kylfur og merki sem náöust af lögreglunni f slagnum fyrir utan Góötemplarahúsiö 1932 þegar átti aö Mynd af kröfugöngu i upphafi kreppunnar eftir Jón Engilberts
lækka kaupiö (Myndir tók —eik)