Þjóðviljinn - 07.09.1982, Blaðsíða 9

Þjóðviljinn - 07.09.1982, Blaðsíða 9
*Þriðjudagur 7. september 1982 ÞJÓÐVILJINN — SIÐA 9 í Thorvaldsensafninu í Kaupmannahöfn héngu í anddyri safnsins veggmyndir eftir þekktan listamann, Jörgen Sonne að nafni. Myndir þessar voru úr viðkvæmu efni og safnið var ekki orðið ýkja gamalt þegar menn tóku eftir því að það var farið að molna uppúr myndum Sonne. Þær voru svo til komnar í rúst þegar Axel Salto, þekktur iistamaður vann nýja myndaröð á safnið. Upphaflegu myndirnar voru fjarlægðar og eru nú geymdar á safni í Árósum. Hér er ein þeirra komin uppá vegg á Kjarvalsstöðum. Flestar þessar myndir vann Jörgen Sonne í tilefni endurkomu Thorvaldsen til Dan- merkur frá Róm, auk þess sem nokkrar myndir frá flutningi verka Thorvaldsen á safnið í Kaupmannahöfn. Amor og Psykke, verk frá 1807. þeirra var stormasöm og var á tíð- um samkomulag með herfilegra móti. Gottskálk var drykkfelldur þó sagan taki þann fyrirvara, að í raun megi menn vara sig á þjóðsóg- unni......sem ætíð situr um að skerpa skin og skugga krfeigum hetju sína..." Svoddan hrekkjalimur Um heimilishaldið skrifaði Ber- tel eitt sinn: ..Foreldrar mínir voru fátækir og höfðu ekki efni á að láta mig fara í skóla. Sjálfum fannst mér líka best að flækjast um og fara að eigin geðþótta og ég var kominn á tólfta ár þcgar faðir minn fór loksins að láta mig hjálpa sér við tréskurð sem var atvinna hans. Eg hafði alltaf gaman af að teikna og þegareinn af vinum föður mínssáá því sem ég hafði krotað á hurðir og veggi aö ég haföi hæfileika sagði hann viðfööur minn: ..Hvers vegna Sýningin að Kjarvalsstöðum Sýningin á verkum Bertels Thorvaldsen var opnuð að Kjarv- alsstöðum síðastliðinn föstudag. Verndarar sýningarinnar verða þau Ingiríður ekkjudrottning og dr. Kristján Eldjárn. Sýningin stendur til loka október og að- gangur ókeypis. Hugmyndina um að slík sýning yrði sett hér upp átti sendiherra Dana á fslandi, Janus Paludan, en hann er mikill aðdáandi Thorvald- sen. Forstöðumaður Thorvald- sensafnsins í Kaupmannahöfn, frú Dyveke Helsted, hefur unnið að uppsetningu ásamt safnvörðum og fleirum. Af þeim íslendingum sem koma nálægt uppsetningunni skal telja Júlíönu Gottskálksdótlur, Þóru Kristjánsdóttur og Stefán Hall- dórsson. Sýningin er opin daglega frá kl. 14-22. _hól. Forstöðumaður Thorvaldsen — safnsins í Kaupmannahöfn við vinnu sína að Kjarvalsstöðum. Hún heitir Dyveke Helsted. látið þér drenginn ekki fara í lista- háskólann?" en faðir minn svaraði aðeins: ..Hann er nú svoddanri- hrekkjalimur, hvað skyldi svo secn verða úr honum meðal piltanna þar. Þar sem ég óskaði einskis frek- ar eri að fara í listaskóla þrábað ég þennan vin föður míns um að vinna hann á sitt band sem honum tókst að lokum." 11 ára gamall í Fagurlistaskólanum Ungir byrjuðu menn í fagurlist- askólanum og Bertel var ekki nema 11 ára gamall. Þár átti hann eftir að vinna öll verölaun skólans. Mesta viðurkenningin voru gull- verðlaun fyrir lágmynd sótt í efni Bibtíunnar. Verðlaunum þessum fylgdi utanfararstyrkur sem hann fékk í hendur nokkrum árum síðar. 25 ára gamall hélt hann svo upp í námsferð sína til Rómár ásamt hundi sínum Hektor. Þar yfirgaf hann foreldra sína; sá þá aldrei framar. í Róm dreif ýmislegt á daga Ber- tels Thorvaldsen. I lann lenti þar í ' flóknum ástarsamböndum, en höggmyndalistin var þó hinn rauði þráður í lífi hans. Með ítalskri sendiherrafrú, Önnu Maríu Magn- " ani, átti hann tvö börn. Róm hefur ugglaust haft geysileg álirif á Bertel' ' sem listamann, enda gætir þeirra í- verkuin hans. Þegar námsstyrkur hans var upp urinn stóð til að hann yrði að halda til Kaupmannaliáfri'ár" þar sem eftir litlu var að slægjast fyrir listamann á borð við hann. Ur því varð þó aldrei. Við þröngan kost þraukaði hann áfram, og brátt tóku vcrk hans að vekja athygli. Stytta hans af Jason féll í góðan jaróveg og brátt tóku fyrirspumir og pantanir að berast í verk hans. A tiltölulega skömmum tíma var Bertel Thorvaldsen orðinn cinn mikilhæfasti og virtasti listamaðurí Róm og' ungir danskir listamenn sem þangað lcituðu knúöu oft dyra hjá honum, hann hjálþaði þcim fjárhagslcga og styrkti þ;í á marg- víslegan hátt. Þegar hann var orð- inn fjárhagslega sjálfstæður og gott betur, kom hann á fót eigin lista- verkasafni. Til þess var tekið að í þessu safni var margt listaverkið sem sötti í stílbrögð sem þá áttu ekki uppá pallborðið, hvorki hjá almenningi nc hcldur gagnrýneiuP um. Hann hugðist kaupa höll í ná- munda við Péturskirkju undir verk sín, en á endanum var höllin seld rómverskum fursta og banka- eigenda. Thorvaldscn arflcifði síð- an Kaupmannahöfn að listavcrka- safni sínu. Ljónið í Luzern í Thorvaldsen-safninu í Kaup- marinahöfn sem var sett á fót 1848, fjórum árum eftir lát hans er að finna hvorki fleiri né færri en 840 verk eftir Thorvaldsen. Þó er ekki öjl sagan sögð, því víða um heim eru verk hans til. Sjálfsmynd Thorvaldsen vargcfin íslendingum á þyí herrans ári 1874 þegar ís- landsbyggð varð 1000 ára og árið 1931 var hún flutt í Hljómskála- garðinn. Á sýningunni að Kjarvals- stöðum eru auk þess tvö önnur verk Thorvaldsen sem hér hafa staðið í æði mörg ár, annaö er brjóstmynd af Jóni Eiríkssyni kon- ferénsráði og er það í eigu Þjóö- minjasafnsins, hitt er marmara- mynd af Ganymedesi sem Lista- safn íslands á. Af þeim verkum Thorvaldsen sem eru dreifð vítt og breitt um heiminn er ljónið í Luzern senni- lega eitt það þekktasta. Það er hoggið í klettavegg og er einskonar tákn þessarar fallegu borgar. A bak við höggmyndina af hinu deyjandi Ijóni er saga af svissnesk- um lífvörðum páfa, sem samkvæmt hefð eru ávallt af svissnesku bergi brotnir, en féllu í frægri orustu viö Tuileriehallir í París árið 1792. — hól.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.