Þjóðviljinn - 22.07.1984, Side 10

það duglega af stút að engar
venjulegar skýringar duga. Ég
drakk ekki af því ég væri svo
nautheimskur.
- Gættu að því drengur minn,
að ég er orðinn 27 ára gamall þeg-
ar ég verð drukkinn fyrsta sinni af
yfirlögðu ráði. Maður drykki
ekki frá sér vitið ef manni væri
sjálfrátt. Hjá mér gerðist þetta á
örskömmum tíma. Trúin, hún
hjálpar manni. Ég þekki engan
annan grundvöll annan en þann
sem byggist á trú.
Skyggjci ekki á
meistara sinn
- Jú, ljóðabókin mín var gefin
út 1938 í Reykjavík. Kjarval
teiknaði kápuna á þessa bók. Ég
veit ekki hvað varð um dekóra-
sjónina enorginalinn er týndur.
Hann gaf mér líka einu sinni mál-
verk, en ég seldi það af því ég var
svo örþyrstur, ágætum manni,
Lárusi Jóhannessyni.
- Ég hitti Kjarval oft og við
tókum okkur langa göngutúra.
Hann var með svo absolút kenn-
ingar og skoðanir, að það þýddi
ekkert að rökræða við hann.
Jón og Jónas í Hafnarstræti sumarið 1984. (Ljósmynd - eik).
Maður vildi ekki skyggja á
meistara sinn.
Par voru líka
sjentilmenn
-Veistu það, að eiginlega lifði
maður Hafnarstrætið á mörgum
skeiðum. Það var aldrei eins. Ég
flúði atvinnuleysið og óregluna í
upphafi stríðs, 1939 og fór að
sigla einsog sögur herma, en svo
kom ég aftur í strætið - og aftur.
- Margir litu við á Hafnarstræti
án þess að vera rónar eða niður-
sokknir í þann kúltúr. Stundum
komu hefðarmenn í heimsókn,
kaupmenn og þingskörungar.
Benedikt Sveinsson var einn slík-
ur. Hann var fullkominn sjentil-
maður, en hann var náttúrlega öl-
kær. Það sá þó aldrei á honum.
- Einhverju sinni stóðum við
niðurá bryggju og vorum að
undirbúa ferð í ríkið, þrír saman,
ég, Benedikt og einn til af því
sauðahúsi sem enginn virðingar-
maður vill við kannast. Það var
gjóla þennan dag og enginn átti
pening nema Benedikt Sveins-
son. Hann tekur upp 100 kall úr
veskinu sínu og það átti að gjöra
sér glaðan dag með tveimur
bokkum. Ekki er frekari blöðum
um það að fletta, nema hund-
raðkallinn fýkur í sjóinn. Án
nokkurra vífillengja þýtur vinur
okkar eftir seðlinum - og stingur
sér í sjóinn. Ég get sagt þér það,
að lengi vel sást ekki annað en
100 kallinn uppúr sjónum. Hon-
um þótti gott að taka úr sér hroll-
inn drengnum sem bjargaði seðl-
inum. Við Benedikt höfðum ekk-
ert á móti flotinu heldur.
- Við Hafnarstrætið var fullt af
göfugum veitingastöðum, þar
sem allra stétta menn gátu hist og
ráðið ráðum sínum, sopið úr
flösku, farið með skáldskap og
hvaðeina. Ég man ég sat inná
Herðubreið, þarsem var slípað
gólf tíglótt, ári skítsælt þegar
krap var úti. Eðjutaunarnir lágu
eftir gólfinu þennan dag, þegar
Benedikt vindur sér inn í gættina,
verður starsýnt á drullutaumana
á gólfinu, en segir síðan: Hvárt es
þetta Þjórsá eður Dóná? Síðan
gekk hann inn.
Ekki nóg að
vera róni
- Um tíma var Hafnarstrætið
tákn um eymd og volæði. Það
þótti þá ekki nóg að kalla menn
róna heldur fylgdi sérstök áhersla
Nokkur ártöl í œvi dánumanns
1912
Fæddur Jón Sigurðsson í Stykkishólmi.
1918-1922
Jón Sigurösson í Fagurey á sumrin með
Jóni Skúlasyni móðurbróður sínum og
ömmunni Málfriði Pétursdóttur. Málfríður
lasfyrir Jón úrbiblíunni. Strákurinn las Kap-
itólu í laumi. Jón Skúlason boðar Jóni litla
sósíalisma úr Marx, Engels og heilagri rit-
ningu.
1928
Suður í læri til séra Guðmundar Einars-
sonar á Mosfelli. Sjómennska og hey-
skapur á sumrin.
1932
Óregluiegur nemandi í Menntaskólanum í
Reykjavík. Frábær málamaður en fóll á
stærðfræði (mínus 21).
1932
Gekk falleraður af gagnfræðaprófi í Hjálp-
ræöisherinn.
1939
Kallaður til Osló vegna gáleysis í ástarmál-
um. í lestinni á milli Oslóar og Björgvinjar í
febrúarmánuði þetta ár kemur áfengisdem-
oninn til skjalanna. Heldur heim til Hafnar-
strætis.
1939
8. september. Kveöjuhóf með Steini
Steinarri og fleirum í garðinum hjá Hress-
ingarskálanum. Steinn í veislunni: „Þeir
drepa þig áreiðanlega. Það er eins víst og
tvisvar tveir eru fjórir. Og veistu af hverju?
Einfaldlega af því að það hefur alltaf verið
meiningin. Ég sé það núna. Þeir hafa lagt út
í þetta stríð af því að þeir voru ákveðnir í aö
drepa þig." Og lofaði að yrkja eftir Jón fal-
legt kvæöi. 9. september fer Jón Sigurðs-
son í siglingar á dönsku flutningaskipi.
1939
Jón og Ólafsvíkur Kalli (Karl Guðmundsson
frá Ólafsvík) selja sparifötin sín í Maricaibó í
Venusuela.
flutt þaðan út með einkaritara sínum
snemma í morgun - og mundu þessi séntil-
menn nú vera til húsa í St. John County Jail
(tugthúsinu )“.
1940
Jón Sigurðsson stjórnar uppreisn um borð í
Jessy-Mærsk í aprílmánuði og kemur
skipinu undan Hitler til Bretlands.
1940
September. Jón
breska herinn.
Sigurösson gengur
1941
17. janúar. Jón Sigurðsson kemur sem
breskur hermaður heim til íslands. Steinn
Steinarr les eftirmælin um Jón Kristófer
kadett í hernum í útvarp.
1941
Hækkaður í tign gerður að sergent. Lækk-
aður í tign, hækkaður í tign. o.s.frv.
1949-1958
Hafnarstræti yfirgefið. Siglingar erlendis
allan tímann. Kom ekki heim í níu ár.
1958
Febrúar. Jón Sigurðsson kemur heim.
„Það stóð enginn „Her á bryggjunni og
söng“. En Bergur Pálsson stóð þar í öllu
sínu veldi og hló þannig að mér fannst það
bergmála í hverju fjalli á Islandi."
1959
Eigandi að bát með öðrum mönnum. Hand-
færi við Langanes. Báturinn sekkur á
leiðinni suður í Héðinsfirði. Jón bjargast við
illan leik á sundi.
1940
1941
1934
Á skóla Hjálpræðishersins í London. Út-
skrifaður lautenant með láði.
1937
Sendur á vegum Hjálpræðishersins til Nor-
egs. Bunandi mælskur. Olli umferðartrufl-
un í Stavangri.
1938
Blómið við veginn, Ijóðabók Jóns, kemur
út.
I ársbyrjun. Jón Sigurðsson og Karl Guð-
mundsson strjúka af skipinu sínu. Munstra
sig á fínasta hótelið í bænum St. John í New
Brunswick. Karl er skráður sem greifi a ís-
landi en Jón ritari hans. Þarsem Karl tók að
syngja Kátir voru karlar í viðurvist virðu-
legra hótelgesta komst upp um greifann og
einkaritarann. í stærsta kvöldblaði borgar-
innar segir frá því undirfyrirsögninni.
„Greifi frá íslandi lendir í tugthúsinu“,
að „Count Guðmundsson of lceland" hafi
boðið blaðamönnum (sýnt það lítillæti) til
að ræða við sig ástand og horfur á
heimsmarkaðinum. „En þegar blaðamenn
komu að finna greifann á Admiral Beatty
Hotel rétt eftir hádegið í dag, þá var þeim
sagt að af „vissum ástæðum" hefði hann
í maí. Gifting. Jón reynir að losna undan
herskyldu.
1942
í ágústmánuði. Jón Sigurðsson strýkur úr
breska hernum. Ef hann næðist yrði hann
skotinn. Skömmu síðar lýstur glataður
hernum. Slaknar á spennunni.
1942-1949
Rekur hreingerningarfyrirtæki, vinnur á
eyrinni, skreppur til sjós. En er allan tímann
viðloðandi Hafnarstræti.
1961
Um sumarið. Jóni Kristófer hverfur vín-
löngun fyrir framan tóbaksbúðina Bristol í
Bankastræti. Demoninn gufaði upp - um
tíma.
1962
Hirðskáldið Jónas Árnason ritar stríðs-
minningar Jóns Sigurðssonar Syndin er
lævis og lipur. Jón verðurforstjóri Víðiness.
1962-1984
Flytur í Hólminn. Gerist kaþólskur. Flytur
suður. Stundar sjómennsku og önnur störf.
Fellur stundum í glímunni við Bakkus. Vist-
maður á Víðinesi.
1984
Ákveðið að endurútgefa stríðsminningarn-
ar. Jón einnig að velta fyrir sér útgáfu Ijóða-
bókar.
(Aðalheimild: Syndin er Lævís og lipur)
-úg
I