Dagblaðið Vísir - DV - 27.05.1997, Blaðsíða 15

ÞRIÐJUDAGUR 27. MAÍ 1997
15
Rödd
mínsnáðans
er græn
Framboö sjónvarpsstöðvanna á barnaefni hefur aukist mjög undanfar-
in ár og má þaö teljast til undantekninga aö teiknimyndir séu ekki tal-
settar. Á bak við raddirnar leynast reyndir leikarar sem í mörgum til-
fellum hafa sérhœft sig í talsetningu erlends efnis.
Múmínálfarnir hafa verið
mjög vinsælir enda eru
þeir mjög gott barnaefni,"
segir Sigrún Edda Björnsdóttir leik-
ari. Hún les inn raddir Múmínálf-
anna ásamt Kristjáni Franklín
Magnús. Fyrir fjórum árum sáust
Múminálfarnir fyrst á skjánum hér-
lendis og síðan hafa verið sýndar
seríur af og til. Fyrir helgi var Sig-
rún Edda að lesa inn á 92. þáttinn.
„Múmínálfarnir eru með besta
bamaefni sem ég hef talsett. Þegar
maður er mikið í þessum leiklestri
fer ekki hjá því að maður finni að
efnið er mjög misjafnt að gæðum. Af
öðru góðu bamaefni get ég nefnt
breska þætti en þar eru sögurnar
góðar og rólegt yfirbragð. Sumt af
efninu er í hasarmyndastíl sem ég
er ekkert sérlega hrifin af,“ segir
Sigrún Edda.
Hún hefur einnig skrifað efni fyr-
ir böm. Bóla heitir ein af hennar
sögupersónum sem Sigrún Edda
leikur sjáif. Nýverið skrifaði hún
sögu fyrir Umferðarráð en fóstrur í
leikskólum munu segja sögumar.
Sigrún Edda segir að vinnan við
leiklesturinn sé miserfið en krefjist
alltaf tölverðs undirbúnings.
„Talið sem við fáum með Múmín-
álfunum er á japönsku. Meðan við
lesum íslenskuna hljómar japansk-
an í eyrum okkar en þar sem við
skiljum hana auðvitað ekki er tölu-
verð vinna fólgin í því að einbeita
sér að textanum og finna út hvenær
setningu er lokið. Þvi verðum við að
skapa okkar eigin karaktera og
raddir Múmínálfana eru nánast
frumsamdar af okkur,“ segir Sigrún
Edda.
Það tekur um tvær klukkustundir
að tala inn á hvem þátt sem er 25
mínútur að lengd. Þess utan er
vinna við undirbúninginn. Sigrún
talar inn fyrir nokkrar sögupersón-
ur í Múmínálfunum og byrjar á því
að lita yfir hverja sögupersónu í
handritinu til þess að aðgreina
raddirnar. Múmínmamman er til að
mynda rauð rödd og Múmínsnáðinn
er græn rödd. Þá er auðveldara að
skipta á milli raddanna í upptök-
unni. Heimavinnan er líka fólgin í
því að horfa á þáttinn á myndbandi.
Hvað varðar muninn á leikhús-
vinnu og leiklestri inn á myndir
segir Sigrún Edda að vinnan í leik-
húsinu sé meira skapandi.
„í þeim tilfellum sem myndir
koma frá Disney eða Wamer verð-
um við að tala inn í prufur sem
sendar em út til hlustunar. í raun
er okkur leikstýrt að utan því ís-
lensku raddirnar verða að hljóma
eins og þær bandarísku. Fulltrúar
fyrirtækjanna koma síðan til ís-
lands til að taka út verkið,“ segir
Sigrún.
„Ég hef alltaf gaman af að talsetja
ef efnið er gott og nægur tími gefinn
til að vanda sig. Hins vegar er oft
svo mikil framleiðsla í gangi að
maður fær ekki tækifæri til að
vinna eins vel og ég vil.
Múmínálfarnir eru dæmi um efni
sem er seinlegt í vinnslu en við vilj-
um vanda okkur því þetta er klass-
ískt og gott efni,“ segir Sigrún Edda
Björnsdóttir, leikari og
„Múmínsnáði“. -jáhj
Sigrún Edda Björnsdóttir leikari:
Böðvar Guðmundsson upptökustjóri:
Mikil þolinmæðisvinna
Tæknin hefur breyst mjög mikið
á þessum tíma og helst era það
hljóðgæðin sem hafa batnað
mjög. Fyrst var þetta í mono, fór síð-
an yfir í stereo en er nú í víöómi" seg-
ir Böðvar Guðmundsson, upptöku-
stjóri hjá kvikmyndagerðinni Hljóð
og mynd, en fyrirtækið hefur unnið
við talsetningu teiknimynda í rúm-
lega 10 ár. „Krafan um fjölbreytilegar
og góðar leikraddir hefur aukist mjög
undanfarin ár og fleiri leikarar eru
nú fengnir til að tala inn á hverja ein-
staka teiknimynd. Hér áður fyrr voru
þaö kannski einn eða tveir sem voru
aö tala fyrir 20 fígúrur en í dag era
þeir 5-7 sem sjá um það.“
Böðvar segir að í dag sé það orðið
mjög algengt að erlendir aðilar velji
raddirnar, stórir framleiðendur á
borð við Disney og Wamer Brothers.
„Þessum fyrirtækjum er alls ekki
sama um hvaða rödd er fyrir hvaða
persónu, þau gera mjög miklar kröf-
ur. Leikarar era prófaðir, oft í nokkr-
ar vikur, síðan veljum við 0-5 raddir
sem við teljum að passi vel og pruf-
umar eru sendar út. Síðan velja stóra
fyrirtækin röddina sem þau telja vera
þá réttu.“
Böðvar segir heilmikla þolinmæðis-
vinnu liggja að baki vel talsettri
mynd, allt þurfi að passa saman og
ganga upp. „Talið þarf náttúrlega að
koma þegar figúran opnar munninn
og hætta þegar hún lokar honum.
Auk þess þarf þýðingin aö vera á góðu
íslensku máli. En þegar fólk er í þessu
árum saman þjálfast það upp, þetta
era fagmenn sem að þessu standa."
-ggá
Júlíus Brjánsson leikari:
Blámann lifir áfram
Þetta var Blámann, blái fíllinn. Þetta
er alveg stórfurðulegt, hann varð
svo gífurlega vinsæll. Þetta lifir svo-
leiðis hjá fólki að ég botna ekkert i
því, mér fannst þetta bara venjuleg
teiknimynd. En það er gaman að
vita að þetta hafi lukkast."
Maður er búinn að vera í
þessu síðan elstu börn
muna, frá því að þetta
byrjaði hjá ríkissjónvarpinu. Þó ég
sé ekki mikið gefinn fyrir að guma
held ég að enginn haifi jafn langa
reynslu af þessu og ég,“ segir Július
Bijánsson leikari sem hefur talað
inn á mikinn fjölda teiknimynda
um langt árabil og hefur leikstýrt
þeim síðustu árin. „Síðan þeg-
ar Stöð 2 byrjaði var ég
einn af fyrstu leik-
urunum sem voru
fastráðnir í talsetn-
ingu. Stöð 2 var
að mörgu leyti
brautryðjandi á
þessum svið-
um og jók
gríðarlega
við þenn-
an þátt
bamaefnis. Og í dag
er nánast ekki boðið upp á annað en
talsettar teiknimyndir."
Júlíus segir ástandið hér á áram
áður hafa verið þannig að efni sem
ætlað hafi verið 2-3 ára bömum hafi
verið textað. „Það var ætlast til að
þessu litlu böm læsu, sem er út
af fyrir sig alveg fáránlegt, auk
þess sem textinn stelur frá
myndinni þannig að
hún verður hvorki
fugl né fiskur.“
En hvað teiknimynda-
persóna er Júlíusi eftir-
minnilegust?
„Ég veit það nú ekki
en ein virðist lifa
í minningunni.
Það var
teiknimynd
sem ég las inn
á fyrir svona
18-20 áram hjá
ríkissjónvarpinu.
Hún er yngstu tal-
setjurunum
héma í fersku minni og
ég hef rekist á fólk sem kann
heilu kaflana utan að, kafla sem
ég var löngu búinn að gleyma.
Ofbeldið á undanhaldi
Júlíus segir að hann hafi misjafh-
lega mikið álit á efninu en það hafi
stórbatnað á undanfomum árum.
„Mér finnst þetta ofbeldiskennda
drasl vera á undanhaldi. Það er mik-
ið um mjög vandað efni nú, t.d.
teiknimyndimar frá Wamer og Dis-
ney. Á tímabili var mikið af ein-
hverjum skelfilega ruglingslegum
geimmyndum, það var alveg hræði-
lega leiðinlegt að vinna við þær, en
þær sjást nánast ekki lengur. Það
era allir glaðir yfir því og ekki sist
foreldrar held ég.“
En horfir Júlíus sjálfur á teikni-
myndir?
„Maður stendur sig enn að því að
horfa á teiknimyndir og gleyma sér
í þeim, svona stundum!"
-ggá