Dagblaðið Vísir - DV - 02.06.1998, Qupperneq 18

Dagblaðið Vísir - DV - 02.06.1998, Qupperneq 18
 menning ít ÞRIÐJUDAGUR 2. JÚNÍ 1998 Kátt en klúrt PS... Hvað vantar á? Rífandi gangur er í Listahátíð í Reykja- vík og troðfullt á flesta viðburði. Ástæðan er ekki síst sú að þeir eru fjölbreyttir, keppa ekki eins mikið innbyrðis um at- hygli og peninga gesta og stundum hefur viljað brenna við. Að visu er meiri dans en venja er til vegna aldarfjórðungsafmæl- is íslenska dansflokksins, en virkilega gaman er fyrir dansáhugamenn að fá nú almennilega útrás. Viðburðimir á Listahátíð hafa glatt geðið - Ósýnilegi hringurinn, dans Tó- gómanna og Hollendinga, leikur Svíanna, málverk Errós - en það atriði sem lengst mun lifa í huganum held ég að verði tónleikar Jordi Savall og félaga í Hallgrímskirkju. hvert skipti sem ég rumskaði nóttina á eft- ir voru þau enn að leika og syngja tyrir mig. Það voru orðnir langir tónleikar og billegir þegar yfir lauk. Bergþóra Jónsdóttir kallaði umsögn sína um þá tónleika „Nautn í fjötrum" hér í DV og var óánægð með hvað tónamir bárast misjafnlega vel um kirkjuna. Og eins hallmælti Jónas Sen húsi íslensku óperunnar fyrir vondan hljómburð í um- sögn um tónleika Chilingirian. í rauninni era þetta áköll ástvina tónlistarinnar - neyðaróp - af því að við eigum ekkert boð- legt húsnæði þegar við fáum afburða tón- listarmenn langt að í stutta heimsókn. Það er sýnt að svona verður tónninn allt árið 2000 með sínum uppákomum ef ekki verð- ur greitt úr húsnæðismálum. Tónlistar- húsið í Kópavogi verður til mikilla bóta - en það tekur ekki þúsund manns og slík- an sal þurfum við undir góða og eftirsótta gesti. Það vantar tónlistarhús í Reykjavík. „Fingraflokkurinn" Mikið stendur til hjá íslenska dans- flokknum enda mikið undir því komið að afmælissýningin á fimmtudagskvöldið kemur takist vel. Fjölmiðlar hafa byggt upp spennu og aðsóknin að Nederlands dans theater bendir til stóraukins áhuga á dansi hér á landi - sem íslenski dans- flokkurinn á auðvit- að sinn stóra þátt i. En ýmislegt hefur gengið á í æsingnum á æfmgum undir þessa mikilvægu sýn- ingu. Tvær ballerín- ur, Júlía Gold og Katrín A. Johnson, hafa slasað sig á flngri og þriðju meiðslin urðu í vik- unni sem leið þegar Hans Knill, aðstoðar- maður danshöfundar- ins Jirí Kylián, braut á sér flngur á æflngu. Ekki fýlgdi sögunni hvort það var vísi- fingur sem hann skók svona hastar- lega að dönsurunum, en flokkurinn hefúr síðan fengið gælu- nafnið „flngraflokkurinn". Nú krossa menn fingur hjá dansflokkn- um og vona að allt sé þegar þrennt er. Leikmyndin fyrir sýningu dansflokks- ins kemur alla leið frá Finnlandi með skipi - stærstu færanlegir pappírsveggir sem notaðir hafa veriö í íslensku leikhúsi, segja dansflokksmenn, og var mun ódýr- ara að fá þá lánaða frá Finnska þjóðarball- ettinum en búa þá til hér. Veggimir era töfrum líkastir, heyram við - breytast úr kastalaveggjum í gagnsæjan draum eins og hendi sé veifað. Tónskáld vikunnar Skemmtileg nýjung í morgunþætti rás- ar 1 er að kynna eitt íslenskt tónskáld á viku með getraun sem hefst á mánudegi og svar fæst við í vikulok. Sama lagið er leikiö alla morgna strax eftir fréttayfírlit klukkan hálfátta og vísbendingar gefnar á eftir um hver listamaðurinn sé. Spurning- in er hvort ekki væri hægt að leika fleiri lög eftir tónskáldið, annaðhvort smám saman í vikunni eða að minnsta kosti eft- ir að nafnið hefur verið gefiö upp. Jafnvel helga því tímann milli hálfátta og átta á fostudagsmorgnum? Þá fengist meiri breidd í fræðsluna. islensk uppfærsla á söngleiknum Car- men Negra var frumflutt í íslensku óper- unni síðastliðið fostudagskvöld. Þrátt fyrir nafnlíkingu við hina frægu ópera Bizets þá tengir fátt eitt þessi verk sam- an. Persónumar hafa reyndar sömu nöfn en era þó orðnar allt aðrar. Við- fangsefhi þeirra era önnur og persónu- leikinn er mikið breyttur. Sögusviðið er einnig breytt, þó svo að þráðurinn líkist því sem gerist í upprunalega verkinu. Tónlist Bizets hefúr verið sett í nýjan bún- ing og nýsmíðum bætt á milli. Það eru þeir Stewart Trotter leikstjóri og Collen McLeod útsetjari sem unnu verkið. Tónlist Sigfríður Bjömsdóttir Af hverju mennimir sömdu ekki bara nýjan söngleik í stað þess að endurvinna með þessum hætti eldra verk verður augljóst þegar hlustað er á tónlistina. Þar skína stef Bizets eins og eðalsteinar i sandkassa og það þrátt fyrir þá hund- ruðustuogelleftu meðferð sem þau þurfa aö þola. Á fostudagskvöld var ilia hljóð- blandaður trommuheili sekastur; slíkur sláttur verður aldrei seiðandi. Tónlistar- stjóri, Gunnar Þórðarson, fékk það sum- part vanþakkláta verkefhi að fella sam- an lifandi hljóðfæraleik og upptökur á hljómdiski. Ljóst er að sýning sem þessi rynni mun betur niður ef hljóðfæraleik- ur væri allur framinn á staðnum. Þeir era ófáir nafnkunnu Islending- amir sem fram koma í sýningunni og nægir i því sambandi að nefna þá Egil Ólafsson og Bubba Morthens. Búningar þeirra eru í báðum tilfellum eins og paródískir en þeir skila sínum senum vel. Helgi Bjömsson leikur hinn ógeð- fellda Zuniga, sem er eins og alltof marg- ir í þessari sýningu einlit persóna með léttu úrkynjuðu ívafi. Carmen og José á langþráöu stefnumóti. Garðar Thór Cortes og Caron Barnes-Berg í hiutverkum sínum. DV-mynd Pjetur Eins og í upprunalegu óperunni þá stendur sýningin og fellur með því hvemig til tekst með túlkun á Carm- en sjálfri. Caron Bames-Berg hefur út- litið með sér í hlutverki hinnar fogra Carmenar, en því miður eru kostir hennar þar með upp taldir. Söngurinn ekki nema í meðallagi góður, hreyf- ingar og dans lítt töfrandi og leikur- inn slakur. Þegar við bætist klúr framkoma og orðalag stendur lítið eft- ir af meintum töfrum þessarar per- sónu. Hin saklausa Michaela, sem Val- gerður Guðnadóttir túlkar vel, meðal annars í mjög fallegum söng, minnir mest á htla prinsinn, svo óskyld er hún því sem þama fer fram. Jón Jós- ep Snæbjömsson leikur af krafti en röddin er ekki fúllþjálfúð. Hópatriði eru oft ágætlega útfærð, kvennakór- inn á stundum beinlínis áferðarfalleg- ur. Dansar era margir skemmtilegir og leikmyndin þjónar hlutverki sínu vel þó meiri litabreytingar hefðu gefið enn meira lif. Sýningin á sér stjömu þó ekki sé hún í aðalkvenhlutverkinu. Garðar Thór Cortes er José og er stjama sýn- ingarinnar. Það kemur engum sem til þekkir á óvart hversu vel Garðar syngur með sinni fallegu rödd. Hitt gæti furðað menn hve leikur hans er lifandi og ástríðufúllur. í heild er kátt og létt yfir sýning- unni en mun betra hefði verið ef höf- undar hennar hefðu ekki ruglað sam- an heitum ástríðum og klúrum mdda- skap. íslenska óperan sýnir: Carmen Negra Höfundar: Trotter/McLeod Byggð á Carmen eftir Bizet Danshöfundur: Wanda Rokicki Leikmynd: Hlín Gunnarsdóttir Búningar: Hulda Kristín Magnúsdóttir Lýsing: Tim Mrtchell Tónlistarstjórí: Gunnar Þórðarson Leikstjóri: Stewart Trotter Nederland Dans Theater var stofnað árið 1959 af nokkrum dönsurum Het Nederlands Ball- et. Hópurinn hafði þörf fyrir að reyna nýjar leiðir í danstúlk- un og vildi brúa bilið sem var að myndast milli sí- gilds balletts og nútímadans. NDT varð á skömmum tíma þekkt fyrir frum- lega túlkun sína í nútímalegum dansi, byggðum á klassískum ballett. Hróður flokksins hefur svo farið vax- andi eftir að Jirí Kylián tók við listrænni stjóm hans 1975 og er nú talinn eitt besta dansleikhús í heimi. Hugmynd Jirí Kylián um þrjá sjálfstæða danshópa, þar sem hann skiptir dönsuram niður eftir aldri þeirra, er sérstök. í hópi I eru dansarar á aldrinum 22 til 40 ára, eða á há- tindi dansferils síns, í hópi II era yngstu dans- aramir, 17 til 22 ára, og í hópi III era dansar- ar, 40 ára og eldri. Það voru tveir síðasttöldu hópamir sem heimsóttu Listahátið i ár. Fyrsta verkið á dagskránni var Un Ballo eftir Jirí Kylián við tónlist Maurice Ravels. Verkið er dansað af tólf dönsur- um NDT II og skiptist í tvo þætti, minuet og pavane. Fyrri þátturinn er byggður á þremur tvídönsum sem hver er með sínum hætti en mynda samræmda heild hver við annan og við seinni þáttinn þar sem allir tólf dansaramir koma fram. Verkið er fallegt og ljúft, það krefst DV-myndir Brynjar Gauti klassískrar þjálfúnar dansara og leikrænnar túlkunar og fellur vel að fallegri tónlist Ravels. Einflild leiktjöld, lýsing og búningar nýtast vel og er skemmtilegt hvemig svört pils á kjólum kvendansaranna eru notuö til undirstrikunar í nokkrum atriðunum. Ungu dansaramir eru framúrskarandi góðir og auðséð að Kyhán getur valið úr dönsurum hvaðanæva úr heiminum. Dans þeirra og túlkun ein- kenndist af öryggi, mýkt og ná- kvæmni. Annað verkið var The Old Man and Me eftir Hans van Manen. Hér eru leiktjöldin eig- inlega aðeins einn bekkur en hann er vel nýttur. Tveir dansarar úr NDT III túlka þetta skemmtilega verk Manens þar sem atriði úr lífi karls og konu era rifjuð upp með ör- stuttum myndum sem kallaðar em fram i Ijós- brot og sjást í lokin í langri ljósalínu. Frábær samstilling ljósameistara og dansara. Dansarar Úr Un Ballo með Nederlands Dans Theater II. Dans Lilja Hallgrímsdóttir vora Gerard Lemaitre, rúmlega sextugur franskur dansari, og Sabine Kupferberg sem er þýsk og komin af léttasta skeiði. Áratuga reynsla og þroski dansaranna var þeirra stærsta tromp en kvendans- arinn býr einnig yfir mikilli mýkt og karldansarinn gerði aldrei meira en það sem hann gat gert vel. Leikræn tjáning var góð hjá báðum og verkið er hlaðið kímni. Compass eftir Kylián við tónlist Stockhausens var einnig flutt af NTD fll en nú bættust þau Jeanne Solan og Gary Chryst við. Kúla hangir líkt og klukkupendúll niður úr loftinu og sveiflast í hringi fyr- ir ofan sviðið. Tónlistin er taktfóst og dansinn einnig þar sem dansarar gera hreyfingamar endurtekið, í ákveðinni röð, og enda á nokkrum frumsporum ballettsins. Einnig í þessu verki sýna dansaramir leikræna túlkun eins og hún getur best orðið, bæði með svipbrigðum, söng og tali, auk dansins. Þau nýta sér hluta af búning- um sínum og „spila“ á hlýraboli sína. Að síðustu kom NDT II fram á ný í verkinu Mellantid eftir Johan Inger. Verkið einkennist af krafti og snerpu og er nútímalegast af þeim at- riðum sem NDT bauð upp á að þessu sinni. Ýms- ar skemmtilegar leikhúsbrellur eru notaðar, til dæmis dettur ein danserínan niður úr loftinu, stendur upp og fer að dansa. Rósir stinga sér nið- ur á sviðið og allt eins átti maður von á því að draumur eins dansarans um að geta flogið yrði að veruleika á frumsýningunni. Dansarar i verk- inu eru sex, tvær konur og fjórir karlar. Tækni þeirra, fimi og dansgleði hreif áhorfendur með sér svo að fagnaðarlátum ætlaði aldrei að linna í lok sýningarinnar. Ber að þakka hollenska sendiráðinu og stjóm Listahátiðar í Reykjavík fyrir að gefa okkur kost á aö njóta listar svo góðra gesta. Listahátíð í Reykjavík 1998,28. maí: Nederlands Dans Theater II og III sýna á Stóra sviði Borgarleikhússins: Un Ballo, The Old Man and Me, Compass og Mellantid. Listrænn stjórnandi NDT: Jiri Kylián. Hollenskt flug

x

Dagblaðið Vísir - DV

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.