Dagblaðið Vísir - DV - 25.08.1998, Side 10

io mennmg
ÞRIÐJUDAGUR 25. ÁGÚST 1998 UV
Staðið í stjörnuregni
Stefanía Thors og David Máj með brúðufólkið sitt í Lífi manns.
DV-mynd E.Ól.
Menningarnótt í Reykjavík í ágúst er kom-
in til aö vera, það sýndu tugþúsundir borgar-
búa og gesta þeirra sem hlýddu kalli og
streymdu út á götur og torg á laugardags-
kvöldiö. Kenning mín er sú aö í raun og veru
þrái Reykvíkingar aö labba rúntinn á kvöld-
in, eins og var þeirra helsta skemmtun ára-
tugum saman, sýna sig þar og sjá aðra. En
fjölmiölar hafa hrætt þá svo-rækilega á
unglingunum sem enn þá hópast í bæinn um
helgar aö þeir eldri þora ekki að láta sjá sig
á rúntinum nema vera vissir um örugga
samfylgd annarra fulloröinna.
Hvað sem um það er þá var stemning í
bænum þetta góðviðriskvöld. AUs staðar var
fúllt út úr dyrum, og ekki komust nærri all-
ir sem vildu inn í Iðnó á ljóðadagskrá þó að
þar væri hleypt út og inn á klukkutíma
fresti. Þegar ég kom aö biðröðinni eftir sýn-
ingu í Kaffileikhúsinu náði hún út að Ráð-
húsi.
Hámarki náði stemningin við glæsilegan
hljóðfæraslátt fyrir utan Iðnó um miðnættið.
Fólk hafði þá raðað sér í (víða margfalda)
röð umhverfís Tjömina og beið eftir flug-
eldasjmingunni. Aldrei hef ég upplifað það
fyrr að horfa á tugþúsundir manna kringum
þetta vatn, og klappið fyrir hljómsveitinni
milli laga barst til himins eins og ómur frá
silfurbjöllum í logninu.
Um leið og málmblásarahópurinn Serpent
hóf spilverkið var rakettum skotið frá Tjam-
argötunni yfir í átt að Fríkirkjuvegi. Þær
voru eins og glæsilegar orrustuflugvélar þar
sém þær flugu í takt yfir Tjömina og síðan
liðu rauðar fallhlífar niður í átt að vatnsyfir-
borðinu. Gárangamir segja að endurnar á
Tjöminni hafi veriö margar vikur að jafna
sig eftir fyrri menningamætur, og þegar
maður horfði á fagurrauða speglunina á
svörtu vatninu sáust þar glögglega hraðar
gárur. Þar vora skelfdir andfuglar á hröðu
sundi í áttina undir Tjamarbrúna - og hafa
eflaust hugsað: Andsvítans, er þetta nú byrj-
að aftur!
Flugeldasýningin uppfyllti allar vonir. Á
Skothúsveginum stóðum við beinlínis í
stjörnuregni, því öllum flugeldunum virtist
vera beint þangað. Enda stóðu þeir rétt hjá
Friðrik Þór Friðriksson kvikmyndamógúll og
Einar Már Guðmundsson sem lesendur DV
kusu besta núlifandi rithöfund þjóðarinnar í
vetur sem leið. Talandi um stjömur, altsvo.
Leiklist
Silja Aðalsteinsdóttir
Dagar mannsins eru taldir
Einn af viðburðum menningamætur var
framsýning í Kaffileikhúsinu á tvíleiknum
Líf manns sem er sagður byggður á verki eft-
ir rússneska rithöfundinn Leoníd Andrejev.
Vandi var þó að sjá hvað beinlínis var eftir
Andrejev í sýningunni því efni leiksins virt-
ist eins einfalt og hugsast getur og ekki eftir
neinn annan en höfuðsnillinginn sjálfan,
Sápu Hversdags. Að
visu las Hjalti
Rögnvaldsson við
og við hátíðlegar
setningar um
mannlega tilveru
úti í homi en þær
voru aldrei í sér-
stöku samhengi við
það sem fram fór á
sviðinu.
Efhið er gangur
kynslóðanna í sinni
tærustu mynd.
Menn fæðast, lifa
um hríð á jörðinni
og deyja síðan.
Leikararnir tveir,
Stefanía Thors og
David Máj frá Tékk-
landi, sýndu með
látbragði og örlitl-
um texta á íslensku
og tékknesku
óléttu, fæðingu,
fyrstu kynni stelpu og stráks, nánari kynni
þeirra, hamingjuna á fyrstu áranum, fæð-
ingu fyrsta bamsins, ok hversdagsins sem
smám saman fer að íþyngja þeim, baráttu
kynjanna, baráttuna fyrir brauðinu, sorgina
og dauðann. Oftast var þetta í hversdags-
dramatískum stíl en undir lokin snera leik-
ararnir við blaðinu og drógu efni sitt sundur
og saman í háði. Það var vel til fundið.
David Máj varð meira úr hlutverki sínu
en Stefaníu og hann var á allan hátt meiri
fagmaður á sviði en hún og sýndi oftar svip-
brigði og takta sem glöddu auga og huga.
Stefanía er myndarleg stúlka og minnisstæð
úr stuttmynd eftir Elísabetu Jökulsdóttur á
Listahátíð 1996, en i Lífi manns minnti hún
mest á litla stelpu í dúkkuleik.
Soli Works sýna í Kaffileikhúsinu: Líf manns
byggt á verki Leoníds Andrejevs
Búningar og tjöld:
Rebekka A. Ingimundardóttir
Brúður: Robert Smolik
Leikstjórn: Jana Pilátová
Seinfærir foreldrar
Félagsvisindastoöiun Háskóla íslands'
hefur nýlega gefið út ritið Umdeildar fjöl-
skyldur: Seinfærir/þroskaheftir foreldrar
og börn þeirra, eftir Rannveigu Trausta-
dóttur og Hönnu Björgu Sigurjónsdóttur.
Ritið fjallar um fjölskyldur þar sem for-
eldramir, annar eða báðir, era seinfærir
eða þroskaheftir. Þessum fjölskyldum fer
fjölgandi og málefni þeirra koma í vax-
andi mæli til umfjöllunar félags- og heil-
brigðisþjónustustofnana. Hér á landi hef-
ur skort þekkingu, upplýsingar og
reynslu í að veita þessum fjölskyldum
þjónustu og stuðning og er ritinu ætlað
að bæta úr brýnni þörf fyrir auknar upp-
lýsingar á þessu
sviði.
Ritið
skiptist í
fimm kafla.
Sá fyrsti er
inngangur
sem skýrir
bakgnmn
og tilgang
ritsins. í
öðrum
kafla er yf-
irlitsgrein
um er-
lendar
rann-
sóknir á
fjölskyld-
um þar
sem foreldrarnir eru sein-
færir/þroskaheftir og hvers konar aðstoð
og stuðningur hefur reynst þeim best.
Þriðji kaflinn byggist á rannsókn höf-
unda um íslenskar fjölskyldur þar sem
foreldrarnir eru seinfærir eða þroska-
heftir. Fjórði kaflinn er skrifaður af fé-
lagsráðgjafa sem greinir frá reynslu sinni
af því að vinna með slíkar fjölskyldur. í
fimmta og síðasta kaflanum er yfirlit yfir
handbækur, upplýsingarit, fræðilegar
greinar og rannsóknir.
Ritið er ekki síst hugsað fyrir fagfólk
sem tengist þessum fjölskyldum í starfi
sínu en mun jafnframt gagnast öðrum
sem áhuga hafa á hagnýtum og fræðileg-
um upplýsingum.
Ljóðanótt
„Ég var alveg gáttuð. Við
fengum að nota hljóðkerfi
borgarinnar til þess að varpa
ljóðalestrinum út úr húsinu
og fólk stóð í hópum og hlust-
aði á skáldskap. Það vora
heilu flokkarnir af fólki bæði
Tjamarmegin og Vonarstræt-
ismegin. Þetta segir okkur
kannski að ef ljóð eru lesin á
réttum stöðum þá vill fólk
hlusta." Þetta segir Linda
Vilhjálmsdóttir skáld en hún
var einn skipuleggjenda heil-
mikillar ljóðauppákomu í
Iðnó á Menningarnótt, sem
bar heitið Nótt hinna löngu
ljóða. Auk Lindu vora skipu-
leggjendur skáldin Andri
Snær Magnason og Sjón.
Dagskráin hófst klukkan
hálfátta með því að Linda
Vilhjálmsdóttir og Elísabet
Jökulsdóttir lásu ljóð í Tjarn-
arhólmanum. Að sögn Lindu
var sá lestur einstök upplif-
un, einna líkast því að lesa í
hamraborg, slíkt var berg-
málið frá byggingunum í
kring. Sá galli var þó á að
kænan sem notuð var til þess
aö komast út í hólmann
flæktist í rafmagnskapli og
hringsólaði um Tjömina í
korter eða meira. Linda segir
að áhorfendur hafi ekkert lát-
ið það á sig fá, heldur fagnað
innilega, eins og þeir héldu
að allt væri þetta með ráðum
gert, kannski ljóðagjömingur
einhvers konar. Fólk veit
náttúrlega aldrei við hverju
má búast af þessum skáldum.
Síðan var ljóðið flutt inn í
hús og skáld lásu úr verkum
sínum og tónlistarmenn
tróöu upp langt fram á nótt. Sú nýlunda var
á að desíbelamælir mældi lófaklapp áhlýð-
enda og ljóðaunnendur vora því hvattir til
þess að koma og „halda með sínu skáldi".
Linda segir að allt hafi þetta tekist eins og
best varð á kosið. Það hafi verið fullt allan
ettumar hans mældust
mjög vinsælar. Þorsteinn
Gylfason og Ásgerður
Júníusdóttir mezzosópr-
an vora með sameigin-
lega dagskrá. Þorsteinn
las bæði þýðingar sínar á
þekktum ljóðum og
framort ljóð en Ásgerður
söng þýðingar Þorsteins
við þekkt erlend lög.
Gerður var góður rómur
að þeim flutningi. Ólina
Þorvarðardóttir
kvað rímur og tók
forystuna í næstsíð-
asta holli en eftir
flúgeldasýninguna
skaut Haraldi Jóns-
syni upp á stjömu-
himininn með lestri
á mónólógum sínum
sem era að koma út
hjá Bjarti nú i haust.
Lófaklappið var því-
líkt að desíbelamælir-
inn hafði ekki numið
annað eins allt kvöld-
ið. Haraldur gekk því
hnarreistur með verð-
launagripinn heim til
sín.
Linda er spurð af
hverju skáld séu eigin-
lega að troða upp með
ljóð sín, hvort það sé
ekki nær fyrir unnendur
að setjast út í horn og
lesa þau bara með sjálf-
um sér. Linda segir að
ekkert mæli á móti því
að setjast út í hom og
lesa ljóð en það hæti ein-
faldlega einhverju við að
heyra skáld fara með
skáldskap sinn. Hún seg-
ir að henni þyki skemmtilegra að heyra
skáldið lesa sjálft, þó að það sé taugaveiklað
og stressað, heldur en að heyra þrautþjálfað-
an leikara lesa sama ljóð. Það sé ekki hægt
að útskýra í hveiju munurinn liggi.
Sjón var kynnir og einn skipuleggjanda Nætur hinna löngu Ijóða. DV-mynd Hari
tímann og margir þurft frá að hverfa. Elísa-
bet Jökulsdóttir reið á vaðið með því að lesa
Einræður Starkaðar eftir Einar Benedikts-
son og viðtökur voru slíkar að hún var lengi
vel efst í klappkeppninni. Kristján Þórður
Hrafnsson var efstur i næsta hluta en sonn-
Grunnatriði safnastarfs
Á vegum Árbæjarsafns og Ljósmynda-
safns Reykjavikur er nú komin út bókin
Grunnatriði safnastarfs í þýðingu Helga
M. Sigurðssonar. Höfundar bókarinnar
eru Timothy Ambrose og Crispin Paine
og hún var fyrst gefin út af Alþjóða safna-
ráðinu 1 samstarfi við Routledge-forlagið
árið 1993. Þetta er fyrra hefti bókarinnar
og fjallar þaö um þjónustu, sýningar og
safngripi. Meðal annars er fjallað um það
hvaða grandvallarreglur ættu að ríkja í
safnastarfi og hvaða sjónarmið ættu að
gilda um allan heim í söfnum með tak-
markaðan fjárhag og fáa starfsmenn. Út-
koma ritsins á frummálinu markaði all-
mikil þáttaskil í starfi Alþjóða safnaráðs-
ins og er íslenska út-__
gáfan ekki
síður
merkileg
þar sem
um er að
ræða
fyrstu bók
um saftia-
fræði sem
út er gef-
in hér-
lendis, ef
undan
eru
minni
______„ um sértæk efni.
í formála segir að söfn leiki stórt hlut-
verk í menningarlífi íslendinga og það
hlutverk muni fara vaxandi á næstu
árum. Til að mæta þessari þróun þurfi
þeir sem vinna að málefhum safna á einn
eða annan hátt, starfsfólk safnastofnana,
starfsfólk í ferðaþjónustu, nefndir er
sinna menningarmálum og síðast en ekki
síst nemendur á háskólastigi og fræði-
menn sem afla sér menntunar á sviði
safnastarfs, að geta gripið til aðgengilegs
rits sem fjallar um safnastarf.
Slíkt rit hefur vantað á íslensku og
bætir bókin því úr brýnni þörf.
Umsjón
Þórunn Hrefna