Dagblaðið Vísir - DV - 26.05.2001, Qupperneq 28

28
LAUGARDAGUR 26. MAÍ 2001
DV
Helgarblað

Karl V. Matthíasson sóknarprestur, þingmaöur og trillueigandi segir aö smábátar veröi aö róa
„Ef menn myndu spyrja mig aö því hvort þeir eigi aö róa þá gæti ég ekki sagt nei. Ég vil ekki hvetja til lögbrota en I hjarta mínu veit ég aö ég myndi sjálfur róa. Stjórnvöld geta sjálfum sér um kennt
efþaö veröur uppreisn á miöunum. Viö höfum staöiö í fiskveiöistríöi viö aörar þjóöir. Þaö sem ríkisstjórnin er aö gera er aö hún er aö lýsa yfír fiskveiöistyrjöld hér innanlands. “
Smábátapresturinn
- Karl Valgarður Matthíasson þingmaður, sóknarprestur og trillueigandi, segir ríkisstjórnina hafa
lýst yfir nýju þorskastríði með gildistöku laganna um kvóta á smábáta. Hann segist munu hvetja
menn til að róa og líkir kvótakerfinu við spilavíti þar sem menn veðja á kerfisbreytingar
Einhvem veginn finnst mér að
trillukarlar og smábátasjómenn hafi
átt í útistöðum við ríkisvaldið und-
anfarin 10-15 ár. Síðast fyrir réttri
viku stóðu argandi sjómenn í hóp
fyrir utan Alþingishúsið og
brenndu neyðarblys. Þeir voru að
mótmæla því að lög sem kveða á um
kvótasetningu smábáta muni taka
gildi i haust, en undanfarin ár hefur
hluti þeirra getað veitt steinbít, ýsu
og ufsa án kvóta. Þeir voru afar her-
skáir og sögðu að lögin væru ólög
og myndu leggja atvinnulíf lands-
byggðarinnar i rúst.
Umrædd lög, sem eiga að taka
gildi í haust, voru í rauninni sett
haustið 1999 en gildistöku þeirra
hefur jafnan verið frestað til þessa.
Þegar trillukarlarnir tendruðu
blys sín á Austurvelli var einn þing-
maður sem hafði alveg sérstaka
samúð með málstað þeirra og lýsti
því yfir í ræðustól að hann myndi
predika gegn þessum lögum alla tíö.
Þetta var séra Karl Valgarður
Matthíasson, sóknarprestur í
Grundarfirði, sem kom inn á þing
sem aöalmaður í stað Sighvats
Björgvinssonar í vetur. Séra Karl
hefur fengist viö trillusjómennsku
með hléum í nærri 30 ár og er sann-
kallaður smábátaprestur. Hann
stundaði sjómennsku og kennslu í
10 ár á Snæfellsnesi en fékk síðan
köllun eins og fiskimenn við Galí-
leuvatn forðum og settist á skóla-
bekk í guðfræði 29 ára gamall og
vigðist til Staðarprestakalls í Súg-
andafirði árið 1987. Samtals var
hann prestur á Vestfjörðum í 9 ár, á
Suðureyri, ísafirði og Tálknafirði.
Handtekinn meö afa 15 ára
Karl er enginn nýgræðingur í því
að mótmæla því hann var 15 ára
handtekinn og settur í Síðu-
múlafangelsi eftir að hafa mætt með
afa sínum í mótmælastöðu við Há-
skóla íslands til þess að mótmæla
veru íslendinga í Nató og sérstak-
lega komu gríska utanríkisráðherr-
ans til íslands en þá var herforingja-
stjórnin illræmda við völd í Grikk-
landi. Þá var Karl ekkert farinn að
velta fyrir sér starfsframa við Aust-
urvöll en hann var þó á sínum yngri
árum virkur félagi í Alþýðubanda-
laginu.
„Ég var ekkert sérlega áberandi
en mætti á flokksþing og þess hátt-
ar og stofnaði ásamt öðrum Alþýðu-
bandalagsfélag á Snæfellsnesi, þá
var ég formaður kjördæmisráðs Al-
þýðubandalagsins á Vestfjörðum
fyrir 10 árum,“ segir Karl þegar
hann rifjar upp pólitíska fortíð sína
með blaðamanni DV.
Hann segir að allt tal um muninn
á Samfylkingunni annars vegar og
Vinstri-grænum hins vegar sé illa
grundað og bendir á muninn á þing-
mannafjölda flokkanna.
Stjórnvöld geta sjálfum
sér um kennt ef það verð-
ur uppreisn á miðunum.
Við höfum staðið í fisk-
veiðistríði við aðrar þjóð-
ir. Það sem ríkisstjórnin
er að gera er að hún er að
lýsa yfir fiskveiðistyrjöld
hér innanlands. Nefndin
sem á að endurskoða fisk-
veiðilöggjöfina er lömuð.
Það er eins og kolkrabbi
hafi sogið úr henni
allan mátt.
Össur er hæfur
„Eins og staðan er í dag erum við
með 17 þingmenn en Vinstri-grænir
sex. Það eru tvö ár í kosningar og ég
hef ekkert gefist upp við þá hugsjón
að hægt sé að sameina vinstrimenn.
I gamla daga, þegar maður var í Al-
þýðubandalaginu, voru menn alltaf
með allt hreinu og á vissan hátt var
hugsað fyrir menn. Reyndar býr
Samfylkingin svo vel að eiga öflug-
an formann og breiða sveit að baki
honum. Formaður Samfylkingar-
innar, Össur Skarphéðinsson, er
mjög hæfur maður. Hann er greind-
ur, hefur góða menntun og lífs-
reynslu og kemur frá islensku al-
þýöuheimili. Um þetta hef ég mikið
að segja því viö höfum verið vinir
síðan við vorum unglingar og
marga fjöruna sopið saman.“
Lífið leggst í auön
- Hvers vegna eigum við ekki að
setja þessi lög um kvóta á smábáta?
„Það eru byggðasjónarmið. Þegar
menn átta sig á því að það er hægt
að selja fiskveiðiheimildir eða leigja
þær þá fara menn að selja kvótann.
Útgerðirnar fara i burtu og ekkert
annaö kemur í staðinn. Ég horfði
upp á þetta gerast fyrir vestan,
hvernig hver útgerðarmaðurinn af
öðrum seldi skipið burt úr plássinu.
Þingeyri, Suðureyri, Flateyri, ísa-
fjörður, Bolunarvík, Tálknafjörður.
Þessir staðir eru allir undir sömu
sök seldir. Þetta þýðir að fólkið
sjálft, alþýða manna, hefur engin
bjargráð."
- Hvaða áhrif telur þú að þessi
nýju lög muni hafa á sjávarþorp á
landsbyggðinni?
„Ég trúi því ekki fyrr en ég tek á
að þessi lög verði látin taka gildi en
ef þau gera það þá mun atvinnulíf á
mörgum stöðum á landinu leggjast i
auðn. Það er verið að ræna þessa
staði lífínu og margir munu verða
fyrir miklu andlegu álagi vegna
þessa. Það eru fyrrverandi togara-
sjómenn sem einkum hafa verið að
koma með þessa smábáta í litlu
plássin. Margir þeirra eru stór-
skuldugir og þeirra bíður ekkert
nema að selja báta sína.“
Fyrri eigendur eignast kvótann
Karl segir að málflutningur um
að landsbyggðin sé afæta á samfé-
laginu sé alger fjarstæða. „Það voru
örfáir einstaklingar og fyrirtæki