Dagblaðið Vísir - DV - 19.10.2001, Qupperneq 9

9
FÖSTUDAGUR 19. OKTÓBER 2001
DV
Neytendur
Guðmundur Ólafsson lektor með erindi á ráðstefnu matvæla- og næringarfræðinga í dag:
Mikil hækkun á matvöru
Guðmundur Ólafsson lektor mun
í erindi sinu á Matvæladegi
matvæla- og næringarráðgjafafélags
íslands (MNÍ) í dag, kynna niður-
stöður könnunar sem byggð er á
rannsóknum á verðþróun á mat-
vörumarkaði. Niðurstööurnar eru
forvitnilegar. Þar segir m.a. „Undir
lok áratugarins 1990-2000 fer að
bera á sérstökum hækkunum sem
engar samsvaranir eiga í þróun er-
lendis. Vörur sem hækka eru: mat-
og drykkjarvörur, svo sem græn-
meti og ávextir, brauð og kornmeti,
olíur og feitmeti, sykur, súkkulaði
og sælgæti, gosdrykkir og safar og
ýmsar aðrar matvörur. Hækkanir á
þessum vörum virðast eingöngu
eiga rætur að rekja til markaðsað-
stæðna innanlands. Þessar mikil-
vægu vörur taka undir sig stökk og
hækka mikið upp úr 1998 og sér-
staklega eftir vorið 1999.“ Guð-
mundur segir sínar rannsóknir lýsa
því sem gerðist en ekki sé farið út í
ástæðumar fyrir hækkununum.
„Ég tel þó líklegt að tveir þættir hafi
stuðlað að þessum hækkunum," seg-
- segir að fákeppni og verðbólguvæntingum mega kenna þar um
Jóhannes
Gunnarsson.
Guömundur
Sigurösson.
Guömundur Olafsson,
lektor viö viöskipta- og hagfræöideiid HÍ
ir hann. „Þeir eru fákeppni á mat-
vörumarkaði eins og Samkeppnis-
stofnun hefur rökstutt, svo og verð-
bólguvæntingar. Það er tvennt sem
ýtti undir verðbólguvæntingarnar,
annars vegar hækkun á húsnæðis-
verði og olíu og hins vegar fullyrð-
ingar ákveðinna stjórnmálamanna
um að verðbólgan væri að fara af
stað. Því gerðu menn því skóna að
verðbólga væri að aukast og hækk-
uðu vöruverö til þess að íirra sig
verðbólgutapi."
Hækkar hér,
lækkar annars staðar
Jóhannes Gunnarsson, formaður
Neytendasamtakanna, tekur undir
niðurstöður Guðmundar Ólafsson-
ar. „Á þeim tíma sem Guðmundur
talar um að verð hafi farið upp
sendu Neytendasamtökin Valgerði
Sverrisdóttur erindi og báðu um
rannsókn á þessum hækkunum.
Áhrif þeirra höfðu komið fram,
bæði í pyngju almennings, svo og í
framfærsluvísitölunni. I ljós kom að
mjög óeðlilegir hlutir voru að ger-
ast. Verð á matvöru var að hækka
hér á meðan það lækkaði í flestum
nágrannalöndum okkar. Viðskipta-
ráðherra fól Samkeppnisstofnun að
skoða málið og ég bíð enn eftir end-
anlegum niðurstöðum. En það sem
Guðmundur Ólafsson bendir á í sín-
um skrifum er hárrétt og kemur því
miður ekki á óvart. Ef hann heldur
því fram að fákeppni á markaði sé
m.a. um að kenna tek ég undir það.
Því á sama tíma verður veruleg fá-
keppni innan smásölumarkaðar og
samrunar hefjast t.a.m. hjá fram-
leiðendum. Þannig að það dregur úr
samkeppninni á meðan
hún er nægileg meðal
nágrannaþjóðanna. Því
lækkar verð þar en
hækkar • hér. Sam-
keppnin á íslandi er
komin á það stig að
erfitt er að halda henni
þar út frá hagsmunum
neytenda. Nú hlýtur
eitthvað að verða að
brotna. Við hljótum að
vænta þess að Sam-
keppnisstofnun, sem er
hlutlaus aðili, leiði hið
sanna í ljós og þá hvort
við verðum að sætta
okkur við það lögmál
að verðlag er hærra
hér. Ég á erfitt með að
sætta mig við það.“
Álagning hækkaði
Guðmundur Sig-
urðsson, forstöðumað-
ur samkeppnissviðs
Samkeppnisstofnunar,
segir að Samkeppnis-
stofnun hafi sent frá
sér skýrslu um mat-
vörumarkaðinn í vor.
„Sú athugun var gerð
að undirlagi ríkis-
stjórnarinnar og var
tímabilið 1996-2000
skoðað. Ein af niður-
stöðum hennar var að
álagning í smásölu-
verslun hafi hækkað á
milli upphafs ársins
1996 og loka ársins
2000. Þegar Baugur
keypti Vöruveltuna
(10-11 búðimar) voru
þau kaup rannsökuð af
Samkeppnisstofnun og
var niðurstaðan birt í júlí 1999. Það
samrunaákvæði samkeppnislaga
sem þá var í gildi gerði það að verk-
um að samkeppnisráð taldi ekki
unnt að beita þvi til að hlutast til
um samrunann. Á þessum tíma var
nýlega genginn dómur í Hæstarétti
um samþjöppun í innanlandsflugi
sem Samkeppnisstofnun tapaði og
var það mat okkar að miðað við
þann dóm væru ekki forsendur til
að grípa inn í samrunann á mat-
vörumarkaði. Ný samkeppnislög
tóku gildi í desember á síðasta ári
og ef við hefðum verið að vinna eft-
ir þeim á þessum tíma hefðum við
e.t.v. getað gripið til einhverra að-
gerða. En ekki er hægt að gera at-
hugasemdir við samruna sem varð
fyrir þann tima.“
Ámi Pétur Jónsson, fram-
kvæmdastjóri matvörusviðs Baugs,
vildi ekki tjá sig um þessi ummæli
Guðmundar fyrr en hann hefði
tækifæri til að kynna sér forsendur
og niðurstöður útreikninga nánar.
Ekki tókst að ná í forsvarsmenn
Kaupáss til að fá viðbrögð þeirra.
-ÓSB
BORGARSKIPULAG REYKJAVIKUR
BORGARTÚN 3 • 105 REYKJAVÍK • SÍMI 563 2340 • MYNDSENDIR 562 3219
Augjýsing, um tillögur til breytinga á
aðalskipulagi Reykjavíkur og Kjalarness,
breytinga á deiliskipulagsáætlunum og tillögur
að deiliáætlunum í Reykjavík.
í samræmi við 21. og 25. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, með síðari
breytingum, eru hér með auglýstar til kynningar eftirfarandi tillögur að breytingum
á Aðalskipulagi Reykjavíkur 1996-2016, Aðalskipulagi Kjalarness 1990-2010,
tillögur að deiliskipulagáætlunum og breytingum á deilskipulagsáætlum í
Reykjavík.
Miklabraut milli Kringlumýrarbrautar og Háaleitisbrautar, breyting á
aðalskipulagi og deiliskipulagi.
Tillögurnar gera ráð fyrir að heimilt verði að byggja göngubrú yfir Miklubraut,
austan Kringlunnar og íþróttasvæðis Fram. Deiliskipulagstillagan gerir jafnframt
ráð fyrir nokkrum breytingum á legu göngustíga vegna brúarinnar.
Hólmsheiði/Nesjavallavegur, deiliskipulag lóðar fyrir móttöku- og gæslu-
varðhaldsfangelsi.
Um er að ræða u.þ.b. 35.000 fm lóð á Hólmsheiði norðan Nesjavallavegar,
skammt suðvestan við spennuvirkið að Geithálsi.Tillagan gerir ráð fyrir að á lóðinni
verði heimilt að reisa móttöku- og gæsluvarðhaldsfangelsi á allt að tveimur
hæðum ásamt tengdum byggingum og mannvirkjum. Nýtingarhlutfall lóðarinnar
verður allt að 0,2.
Efstaland 26 (Grímsbær), svæði gæsluvallar sunnan Grímsbæjar og
bílastæðalóðir að Efstalandi 2-24 og Gautlandi 1 -21, deiliskipulag.
Tillagan gerir m.a. ráð fyrir að heimilt verði að byggja eina hæð ofan á
verslunarmiðstöðina Grímsbæ að Efstalandi 26, í stað gæsluvallar sunnan
Grímsbæjar verði afmörkuð um 2000 fm lóð og heimilt verði að byggja á henni
tveggja deilda, um 350 fm, leikskóla. Tillagan gerir jafnframt ráð fyrir breytingum á
bílastæðalóðum Efstalands 2-24 og Gautlands 1-21.
Skálafell, skíðasvæði, deiliskipulag og breyting á aðalskipulagi Kjalarness.
Um er að ræða deiliskipulagsáætlun fyrir skíðasvæðið í Skálafelli, þar sem gerð er
grein fyrir framtíðarskipulagi svæðisins, afmörkun lóða, byggingaráformum og
mannvirkjum tengdum skíðaiðkun. Jafnframt er auglýst til kynningar tillaga að
breytingu á Aðalskipulagi Kjalarness 1990-2010 sem gerir ráð fyrir stækkun
skíðasvæðisins. Deiliskipulagstillagan gerir m.a. ráð fyrir að heimilt verði að byggja
um 2000 fm þjónustumiðstöð, þjónustuhús að grunnfleti 80 fm og 10 smáhýsi að
grunnfleti um 30 fm.
Tillögurnar verða til sýnis í sal Borgarskipulags og Byggingarfulltrúa í Borgartúni 3,
1. hæð, virka daga kl. 10.00 - 16.00 frá 19. október til 16. nóvember 2001.
Ábendingum og athugasemdum skal skila skriflega til Borgarskipulags
Reykjavíkur fyrir 7. desember 2001.
Þeir sem eigi gera athugasemdir innan tilskilins frests, teljast samþykkja
tillögurnar.
Reykjavík, 19. október 2001.
Borgarskipulag Reykjavíkur.