Dagblaðið Vísir - DV - 28.02.2003, Side 14

Menning________________________________________
Tilfinningar eru alþjóðlegar
- og það er tónlistin líka á tónleikum Bjarna Thors og Eteri Gvazava í Salnum annað kvöld
Annaö kvöld gefst ís-
lenskum tónleikagestum
einstakt tœkifœri til aö
heyra rússnesku dívuna
Eteri Gvazava syngja
Draumalandiö eftir Sig-
fús Einarsson, hiö íslensk-
asta aföllum lögum. Þessi
unga og glœsilega sópran-
söngkona heillaöi heim-
inn í hlutverki Violettu í
La Traviata eftir Verdi í
beinni sjónvarpsútsend-
ingu frá París til ríflega
hundraö landa sumariö
2000 og upptökuna hafa
íslenskir sjónvarpsáhorf-
endur fengiö aö sjá
tvisvar, jólin 2001 og 2002.
Óperustjömumar Eteri
Gvazava sópran og Bjarni
Thor Kristinsson bassi og
Jónas Ingimundarson pí-
anóleikari bjóöa gestum í
Salnum í söngferðalag frá
Rússlandi til íslands ann-
að kvöld, laugardags-
kvöld, kl. 20. Bjarni Thor
kom, sá og sigraði hugi
og hjörtu áheyrenda í
Salnum í september 2001.
Um þá tónleika sagði
Jónas Sen hér í blaðinu: „Bjami er einstak-
ur söngvari með mjög dimma rödd, nánast
svarta, afar kraftmikla og vel mótaða. Hin
ólíkustu gervi birtust manni ljóslifandi á
tónleikunum: þarna var Heinrich konungur
í Lohengrin Wagners, presturinn Sarastro í
Töfraflautu Mozarts, öryrkinn Porgy í „al-
þýðuóperunni" Porgy og Bess eftir Gershwin
og alis konar aðrar skrautlegar persónur."
Pamína féll fyrir þulinum
í tilefni af þeim tónleikum sagði Bjarni
Thor í spjalli við menningarsíðu að af ein-
hverjum óskiljanlegum ástæðum væri bass-
inn sjaldnast í hlutverki elskhugans, þar
væri það tenórinn sem oftast fengi að njóta
sín. En þegar Bjarni birtist með sina undur-
fógru eiginkonu sér við hlið og flmm mán-
aða dóttur í burðarrúmi er augljóst að hann
hefur fengið að leika hlutverk elskhugans,
að minnsta kosti prívat. Þegar innt er eftir
kemur í ljós að þau kynntust á óperusvið-
inu, nánar tO tekið á sviði óperunnar í Pal-
ermo á Sikiley við æfingar á Töfraflautu
Mozarts. Þar söng Eteri Pamínu en Bjarni
Thor var þulurinn.
„Það var ekki bara röddin sem ég féll fyr-
ir,“ segir Eteri og brosir sínu fallega brosi,
„persónuleiki hans átti líka sinn stóra þátt í
því að ég laðaðist að honum - ekki þó í
hvelli heldur smám saman!“ Hún talar
þýsku, það er tungumálið sem þau nota sam-
an enda búa þau í Berlín og gera út þaðan.
Bæði hafa þau haldið fjölmarga tónleika,
ein eða með öðrum söngvurum, en tónleik-
arnir í Salnum eru þeir fyrstu sem þau
syngja saman svo að þetta er stór stund,
bæði fyrir þau og okkur. Þau hafa verið
lengi með þá í undirbúningi, til dæmis hafa
þau bæði verið að læra ljóð á máli hins og
fengið góða tilsögn í framburði hvort hjá
öðru. Eteri tekur fram að Bjarni nái rúss-
neskunni afar vel. En hvernig valdi hún ís-
lensku lögin sem hún syngur?
„Við hlustuðum á ótal diska með íslensk-
um einsöngslögum," segir Bjarni, „og svo
valdi hún það sem féll best að hennar smekk
og passaði líka vel inn í heildarefnisskrána,
það urðu Draumalandið og Kvöldsöngur eft-
ir Markús Kristjánsson."
„Ofsalega falleg lög,“ segir Eteri.
Á fyrri hluta efnisskrárinnar eru ljóð og
lög frá Úkraínu, Póllandi, Finnlandi, Noregi
auk íslands og Rússlands. Ljóðin eiga sam-
eiginlegt að vera öll á þjóðlegum nótum
þannig að annaðhvort hljómurinn eða inni-
haldið er bundið uppruna sínum. í síðari
hlutanum eru dúettar frá Þýskalandi, Ítalíu,
Bandaríkjunum og Rússlandi.
Engar góðar óskir
Eteri Gvazava er fædd og uppalin í borg-
inni Omsk í Rússlandi og lærði til söngs í
heimalandinu. 1995 fór
hún til Þýskalands í
framhaldsnám og hefur
búið þar að mestu síðan.
Hún sigraði í alþjóðlegu
söngkeppninni Neue
Stimmen (Nýjar raddir)
árið 1997 og hefur síðan
öðlast mikinn frama á
óperusviðum Evrópu.
Hún segir að röddin hafi
ekki breyst merkjanlega
við að eignast dótturina,
Katarínu Anastasiu, en
hefur ekki líf ungrar
önnum kafinnar söng-
konu breyst við barn-
eign?
„Jú, líf mitt varð enn-
þá fegurra,“ segir hún
með sínu fallega brosi.
Þau ætla að freista þess
sem lengst að púsla
vinnu sinni saman
þannig að þau geti sem
mest verið saman öll
þrjú. Þau vita að barn er
fljótt að stækka og sá
tími kemur ekki aftur.
Fram undan hjá
henni eru ljóðatónleikar
á Ítalíu, óperutónleikar
í Peking í Kína ásamt
fleiri söngvurum og tónleikar í Luzerne í
Sviss með Claudio Abbado, einum fremsta
hljómsveitarstjóra heims. Fyrsta óperuhlut-
verkið eftir fæðingu Katarínu er greifynjan í
Brúðkaupi Fígarós í Flórens undir stjórn Zu-
bins Metha.
Bjami Thor segist aöallega vera aö syngja
múslíma um þessar mundir. Núna syngur
hann hlutverk konungsins í Aidu og Osmins
í Brottnáminu úr kvennabúrinu í Ríkisóper-
unni í Berlín og fram undan er hlutverk
Tyrkjans í Tyrki á Ítalíu eftir Rossini við
Þjóðaróperuna í Vínarborg.
„Þaö er ný uppsetning og ég er að læra
hlutverkið núna fyrir frumsýninguna," seg-
ir Bjami. „Það má segja að það séu austræn-
ir tímar fram undan hjá mér. En eins og tón-
listin er alþjóðleg þá eru mannlegar tilfinn-
ingar hinar sömu hvar í heimi sem er.“
Með þeim Eteri og Bjarna leikur Jónas
Ingimundarson píanóleikari, „ótrúlega
næmur meðleikari," segir Eteri, „sem leiðir
mann áfram af einstökum skilningi og
sjarma.“
Þegar þau fara er reynt að óska þessum
háttvísu og glæsilegu heimssöngvurum góðs
gengis á þýsku en Bjarni grípur fram í í
miðri tilraun og segir: „Aldrei óska góðs
gengis - bara hrækja á eftir okkur!“
Það gerum við svikalaust.
Tónlist

Margt býr í þokunni
Nútímatónlist var á efnisskrá tónleika
Sinfóníuhljómsveitar íslands, sem Eistinn
Tönu Kaljuste stjórnaði í Háskólabíói í
gærkvöld. Hún var eftir þá Atla Heimi
Sveinsson og Arvo Part, Doloroso eftir
þann fyrmefnda en Orient & Occident og
Cecilia, vergine romana eftir hinn síðar-
nefnda. Allar tónsmíðarnar voru á ákaf-
lega auðskiljanlegu tónmáli, tóntegundim-
ar að mestu hefðbundnar og að heyra
slíka tónlist svo skömmu eftir Myrka mús-
íkdaga var eins og að vera á gömlu döns-
unum.
Að vísu var engin ballstemning í verki
Atla, þvert á móti er Doloroso harmljóð,
samið í minningu Guðrúnar Katrínar Þor-
bergsdóttur. Tónlistin var lágstillt og dap-
urleg en um leið sérkennilega ópersónuleg
og fjarlæg, það gerðist ekkert í verkinu,
þetta var fyrst og fremst andrúmsloft túlk-
að í tónum og komst það fyllilega til skila.
Næst á dagskrá var stílhrein tónsmíð
eftir Part, Orient & Occident og gat maður
ekki betur heyrt en það væri sterklega
undir áhrifum af arabískri tónlist.
Strengjaleikarar Sinfóníunnar náðu prýð-
isvel sérkennilegum tónblænum sem verk-
ið krafðist og var útkoman seiðandi og
skemmtileg.
Ekki síðri var Cecilia, vergine romana
fyrir blandaðan kór og hljómsveit eftir
Párt, þar sem sögð var helgisögnin um
heilaga Sesselju, verndardýrling tónlistar-
innar. Tónlistin var einfóld að gerð sem
áður sagði og fremur látlaus ef frá er skil-
inn einn örstuttur hápunktur. Mikið var
um endurtekningar sem auðveldlega
hefðu getað orðið leiðigjarnar ef túlkunin
hefði ekki verið svona tilfinningaþrungin.
Hamrahlíðarkórarnir sungu af innlifun
við markvissan leik Sinfóníunnar og var
það allt saman einstaklega fagurt, söngur-
inn vandaður og nákvæmur og í full-
komnu jafnvægi við hljómsveitina.
Eftir hlé var leikin sinfónía nr. 2 eftir
Ralph Vaughan Williams (1872-1958), svo-
nefnd Lundúnasinfónía. Rétt eins og borg-
in var verkið stórt og mikið og á köflum
svo langdregið að manni fannst eins og
verið væri aö túlka í tónum stærð breska
heimsveldisins á árum áður. í heild var
þetta þó glæsileg tónlist um London eins
og borgin var um þarsíðustu aldamót og
oft var stemningin ótrúlega mögnuð. T.d.
var hægi þátturinn um hina frægu Lund-
únaþoku sem nú er liðin tið með því besta
í sinfóníunni, þar voru langir og drunga-
legir tónarnir óvanalega myndrænir, mað-
ur var nánast kominn inn í niðdimma
þoku einhvern hráslagalegan haustdag -
og voru þetta þokulúðrar sem ómuðu í
fjarlægð?
Allt það besta í tónlistinni naut sín í út-
hugsaðri túlkun stjómandans, og leikur
Sinfóníuhljómsveitarinnar var öruggur og
alveg eins og hann átti að vera. Þetta voru
athyglisverðir tónleikar með frábærri nú-
tímatónlist og óneitanlega var gaman að
skynja andrúmsloftið í heimsborginni
eins og það var í gamla daga.
Jónas Sen
Slnfóníuhljómsvelt íslands í Háskólabíó 27.02.03:
Doloroso eftir Atla Heimi Sveinsson. Orient &
Occident og Cecilia, vergine romana eftir Arvo Párt.
Hamrahlíðarkórarnir. Stjórnandi: Þorgeröur Ingólfs-
dóttir. Sinfónía nr. 2 eftir Ralph Vaughan Williams.
Hljómsveitarstjóri: Tönu Kaljuste.
FÖSTUDAGUR 28. FEBRÚAR 2003
______________________________PV
Umsjón: Silja Aöalsteinsdóttír silja@dv.is
Ævisögur íslendinga
í fyrramálið, kl. 9.30,
hefst málþing um ævisögur
íslendinga á vegum Félags
íslenskra fræða i Borgar-
túni 6 (Rúgbrauðsgerð-
irmi). Ekki þarf að tíunda
hve vinsæl þessi bók-
menntagrein er hér á landi
og á þinginu tala ýmsir
kunnustu ævisagnaritarar
og ævisögufræðingar þjóð-
arinnar.
Gunnþórunn Guðmunds-
dóttir, fyrsti íslenski dokt-
orinn í ævisögum, kemur
sérstaklega til landsins til
að flytja aðalerindi þings-
ins: „Ævisögur og
sjálfsævisögur: Hugleiðing um samband og
samskipti systurgreina." Meðal annarra
þátttakenda sem flytja erindi eða taka þátt í
pallborðsumræðum eru Ragnhildur Richter,
Soflla Auður Birgisdóttir, Sigríður Dúna
Kristmundsdóttir, Ásdis Egilsdóttir, Helga
Kress, Steinunn Jóhannesdóttir, Páll Vals-
son, Kristján Jóhann Jónsson, Þórunn
Valdimarsdóttir, Viðar Hreinsson og Guð-
jón Friðriksson.
Málþingið stendur til kl. 18.
Gloria
Á sunnudaginn, kl. 16, blása Háskólakór-
inn og Vox Academica til stórtónleika í
Langholtskirkju. Hátt í hundrað kórfélagar
flytja hið þekkta og fallega verk Gloriu eftir
Antoni Vivaldi ásamt hijómsveitinni Jón
Leifs Camerta. Sigrún Hjálmtýsdóttir og
Sesselja Kristjánsdóttir syngja einsöng í
verkinu en að auki syngur Diddú tvö lög:
Ave Mariu eftir Caccini og Vocalise eftir
Rachmaninov. Kórarnir flytja einnig verk
eftir Tavener og Allegri. Auk þess frum-
flytja stúlkumar nýtt verk eftir Simon Kur-
an, Um nóttina. Kuran sjálfur leikur einleik
í laginu. Stjómandi er Hákon Leifsson.
Glæpur í Flatey.
Á sunnudaginn, kl. 15,
heldur Viktor Amar Ing-
ólfsson fyrirlestur um
spennusögur sínar, Engin
spor og Flateyjargátu, í
Borgarbókasafninu í Gróf-
arhúsi á Vetrarhátíð. Hann
mun lýsa baksviði
bókanna og heimildavinnu
við gerð þeirra og sýna
yfir 80 tölvumyndir (PowerPoint) á tjaldi.
Úlíhildur Dagsdóttir bókmenntafræðingur
spjallar um verkin og glæpasögur almennt.
Allir velkomnir, ókeypis aðgangur.
Spuni á Nýja sviði
Spunaleikritið „Hann“ veröur sýnt kl. 20
á sunnudagskvöldið á Nýja sviði Borgar-
leikhússins. Höfundur og leikstjóri er Dal-
víkingurinn Júlíus Júlíusson. Það sem er
sérstakt við þetta verkefni er að leikararnir
sjö hafa allir æft sér og vita ekki með hverj-
um þeir eru að fara að leika fyrr en fimm
mínútum fyrir sýningu!
Verkið gerist árið 2003 á veitingastað í
miðbæ Reykjavíkur. Sex aðilar, þrjár konur
og þrír karlmenn, hafa fengið boðskort þar
sem þeim er boðið í mat. Undirskrift
boðskortsins er aðeins „Hann“.
Haraldur talar.
í hádeginu á mánudag-
inn, kl. 12.30, flytur Har-
aldur Jónsson myndlist-
armaður fyrirlestur í LHÍ
Laugarnesi, stofu 024.
Þar fjallar hann í mynd-
um og máli um tilurð og
uppsprettu verka sinna
og hvernig þau tengjast
þeim veruleika sem mörg
okkar lifa og hrærast í frá vöggu til graf-
ar.
Haraldur vinnur í fjölbreytta miðla og
hefur undanfama áratugi sýnt víða um
heim. Einkasýning á verkum hans stend-
ur nú yfir í Gallerí i8 í Reykjavík og lýk-
ur 8. mars.
A mánudaginn, bolludag, kl. 20, halda
Hávarður Tryggvason kontrabassaleikari
og Steinunn Birna Ragnarsdóttir píanó-
leikari tónleika í Salnum i Kópavogi. Efn-
isskrá er fjölbreytt en m.a. veröur frum-
flutt nýtt íslenskt verk fyrir kontrabassa
og rafhljóð eftir Úlfar Inga Haraldsson. í
tilefhi bolludagsins verða seldar gómsæt-
ar bollur í hléinu.
%
JARGATA