Dagblaðið - 11.02.1976, Blaðsíða 2

2
r
Dagblaðið. Miðvikudagur 11. febrúar 1976.

Hver er réttarstaða ein-
staklinga gagnvart lögreglu
Maður, sem nefnir sig „Rosmhvel-
ing”, hafði samband við Dagblaðið
og óskaði eftir að eftirfarandi fyrir-
spurnum yrði komið á framfæri.
Mjög æskilegt er að leyfi sé til að
birta fullt nafn, er slíkar fyrirspurnir
berast, til að ekki sé hætta á að þær
falli ómerkar niður:
,,í tíð fyrrverandi ríkisstjórnar var
gerð sú æskilega breyting, að lögregl-
an var sett undir einn hatt, dóms-
málaráðuneytið, í stað þess að áður
voru lögregluþjónar starfsmenn við-
komandi bæjarfélaga eða sýslna.
Ókostir fyrrverandi skipulags voru
mismunandi framkvæmdaratriði
varðandi löggæzlu og dómsmál. Eftir
þessa breytingu gæti hinn almenni
borgari ætlað, að þá hefði dóms-
málaráðuneytið gefið út skýr fyrir-
mæli um framkvæmd dóms- og lög-
gæzlumála til að fyrirbyggja mis-
ræmi í framkvæmd og til þess að
tryggja, að allir væru jafnir fyrir
lögum í landinu.
Tilefni eftirfarandi fyrirspurnar er
það, að mjög mikils misræmis virðist
gæta í þeim efnum víðs vegar um
landið, — og svo að vitnað sé í orð
dómsmálaráðherra, — oft um geð-
þóttaákvarðanir að ræða, — fer
gangur mála oft eftir skapferli ein-
stakra löggæzlumanna, að því er
sýnist.
íslenzka lögreglan. Starfar hún óskipulega og eftir eigin geðþótta?
Við eftirfarandi spurningum væri
gott að fá afdráttarlaus svör.
Hver er réttarstaða borgara sem
handtekinn hefur verið af lögreglu,
grunaður um lögbrot, til dæmis ölv-
un við akstur?
í hvaða tilfellum á að fangelsa
slíkan mann, sé hann staðinn að
akstri, blóðsýni tekið, sjáanleg ölv-
unareinkenni og játning á lögreglu-
skýrslu er fyrir hendi?
Á að loka hann inni eða leyfa
honum að fara frjálsum ferða sinna?
Þjónar fangelsun í slíkum tilfellum
nokkrum tilgangi, ef ekki er um neitt
annað brot að ræða?
Geta löggæzlumenn neitað manni
sem er í slíkri aðstöðu, um að hafa
samband við lögfræðing eða lækni
vegna sjúkdóms eða veikleika, t.d.
innilokunarkenndar, sem gæti varðað
heilsu sjúklings, ef hann er lokaður
inni í fangaklefa??????
Spurningarnar eru bornar fram að
gefnu tilefni og vonandi getur dóms-
málaráðuneytið veitt greinagóð svör
við þeim, svo hinn almenni borgari
viti hver hans réttarstaða er, ef hann
lendir í klóm lögreglunnar, — hvort
sem hann er sekur eða sýkn. j
Rosmhvelingur.”
„í kviði
þínum
mikill
VESAUNGUR, -
NÚLLOGMAFÍA 5
„Þann 2. febrúar var tjaldið
snöggvast dregið frá og landsmenn
fengu að líta inn í hringleikahús
stjórnmálanna, Alþingi. Sjónvarpið
sýndi umræður utan dagskrár. Þar
sem Sighvatur Björgvinsson bar fram
alvarlegar ásakanir á dómsmálaráð-
herra um að hindra rannsókn tveggja
sakamála. Ráðherrann svaraði síðan
ásökunum Sighvats.
Það mun ekki hafa farið framhjá
mönnum, að dómsmálaráðherrann
notaði óþarflega mörg stóryrði í ræðu
sinni. Hætt er við, að forseti hefði oft
hringt bjöllunni, ef Bjarni Guðnason
hefði sagt slík orð á Alþingi.
Ólafur Jóhannesson dómsmálaráð-
herra nefndi Sighvat Björgvinsson
vesaling. Ekki veit ég hver er mestur
vésalingur á Alþingi, en hitt veit ég,
að langalangafi okkar Sighvats, Jón
Sveinbjörnsson bóndi í Tungufelli,
var enginn vesalingur.
Svo nefndi ráðherrann Vilmund
Raddir
lesenda
V
Gylfason núll. Það er vissulega mikill
vandi að meta það rétt, hver er
mesta núllið, en það er kannski ekki
leiðum að líkjast fyrir Vilmund
Gylfason. Einhver vinsælasti foringi
Framsóknarflokksins, Tryggvi Þór-
hallsson, var nefnilega teiknaður
sem núll í Speglinum.
Svo ræddi ráðherrann um Vísis-
mafíuna. Það má vel vera rétt að
kringum Vísi sé nú mafía. Svoleiðis
fyrirbrigði hafa nefnilega víða skotið
rótum, jafnvel hér í Hrunamanna-
hreppi. En það er annað sem er
óskiljanlegt. Það eru ekki margar
vikur liðnar síðan forráðamenn
Tímans gengu í bandalag við Vísis-
mafíuna til þess að reka Dagblaðið
út úr Blaðaprenti. Ekki er þess getið
að Framsóknarmenn hafi fengið
klígju þá.
Greinar Vilmundar Gylfasonar í
Vísi hafa valdið miklu fjaðrafoki, en
það er líka nokkurs virði að hafa
prentfrelsi í landinu, jafnvel þótt það
valdi stjórnvöldum eða einstökum
ráðamönnum nokkrum óþægindum
öðru hvoru. Þórarinn Þórarinsson rit-
stjóri Tímans er ekki vanur að fara
með fleipur. Hann skrifaði í blað sitt
11. ágúst 1974 á þessa leið:
„Konan, sem steypti Nixon af
stalli. Washington Post afhjúpaði
Watergate-hneykslið.
„Ef ég ætti að velja á milli þess, að
hafa ríkisstjórn án blaða, eða blöð án
ríkisstjórnar myndi ég hiklaust kjósa
hið síðara.”
Sá, sem sagði þessi orð var enginn
annar en Tomas Jefferson, sem
öðrum fremur er talinn höfundur
bandarísku stjórnarskrárinnar og
sennilega mesti hugsuðurinn sem
hefur skipað forsetastól Bandaríkj-
anna. Þessi orð eru skráð stórum
stöfum á einn vegginn í vinnustofu
Ben Bradlees, aðalritstjóra The
Washington Post. Það gefur ótvírætt
til kynna, að eigendur og stjórnendur
blaðsins líta stórum augum á hlut-
verk blaðanna. Það geta þeir líka
gert um þessar mundir, því að
Washington Post hefur átt meiri þátt
í því að upplýsa Watergate-málið og
að stuðla þannig að falli Nixons
forseta en nokkur aðili annar. í
nokkra mánuði vann Washington
Post — eitt bandarísku blaðanna —
að því að upplýsa málið, en síðar
bættust svo önnur blöð við, þegar
sýnt var, að Nixon og samverkamenn
hans voru meira og minna riðnir við
það.
Innbrotið í skrifstofur flokks-
stjórnar demókrata í Watergate-
byggingunni var framið 17. júní
1972. í fyrstu vakti það ekki sérstaka
athygli, því að almennt var litið á
það sem misheppnað og flónskulegt
verk fárra óbreyttra repúblikana,
sem hugðust afla þannig upplýsinga
fyrir flokk sinn. Blaðafulltrúi Hvíta
hússins túlkaði það líka á þann veg.
Það hafði því lítil eða engin áhrif á
kosningabaráttuna, en forsetakjör fór
fram í nóvember 1972. öll blöðin
gerðu lítið úr málinu, nema
Washington Post. Ben Bradlees fól
tveimur af færustu blaðamönnum
Washington Post, þeim Bob Wood-
Vilmundur Gylfason. í flokki með
þeim sem afhjúpuðu hneykslið í
Watergatebyggingunni.
ward og Carl Bernstein, að afla sem
gleggstra upplýsinga um innbrotið
og aðdraganda þess. Þeir urðu brátt
margs vísari og hófu að skrifa eins
konar greinaflokk um það. Alls skrif-
uðu þeir 200 greinar um málið á 10
mánuðum. Greinum þeirra var veitt
lítil athygli í fyrstu, enda hafði
Washington Post haldið uppi harðri
gagnrýni á Nixon og stjórn hans og
stundum þótt skjóta yfir markið. í
októbermánuði 1972 fullyrtu þeir
Woodward og Bernstein að þeir
hefðu sannanir fyrir því, að Bob
Haldeman, nánasti ráðunautur
Nixons í Hvíta húsinu, hefði reynt að
stöðva rannsókn Watergatemálsins.
Þetta þótti þá svo ótrúlegt að fáir
urðu til að leggja trúnað á það,
heldur var yfirleitt litið á þetta sem
misheppnaða kosningabombu.”
Já, svo er nú það og það er nú svo,
hefði Bjarni Guðnason sagt. En þá er
rétt að víkja aftur að Ólafi Jóhannes-
syni dómsmálaráðherra. Hann hefur
notið trausts og vinsælda meðal þjóð-
arinnar, en nú verður hann að gæta
sín. Nú verður hann að beita öllum
vilja sínum og öllum mætti sínum til
að fá þau mál upplýst, sem blaða-
skrifum og deilum hafa valdið. Að
öðrum kosti getur að því komið að
grein birtist í einhverju blaði undir
fyrirsögninni: Núllið sem steypti
Ólafi af stalli.
Kópsvatni, 3. febrúar 1976.
GUÐMUNDUR JÓNSSON”
mör..."
„Maður að austan” sendi Dag-
blaðinu eftirfarandi vísu og tileinkar
hana vissum stjórnmálamanni sem
mikið er í sviðsljósinu þessa dagana:
í kviði þínum mikill mör
mæðir þig á flokksins línum.
Þumalputta fingraför
fylgja öllum gerðum þínum.
Síma-
tími
lesenda-
bréfa
er frá kl.
1-3