Lesbók Morgunblaðsins - 25.07.1937, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 25.07.1937, Blaðsíða 1
hék JWlorgmjiMaBsijiíí 29. tölublað. Sunnudaginn 25. júlí 1937. XII. árgangur. i»«ful«»rprFiit*mlðJ» I, f. Frá Magnúsi helga Orkneyjajarli. Eftir nokkra daga verður haldin 800 ára minningarhátíð Magnús- kirkju helga í Kirkjuvog'i í Orkneyjum. Hefir Alþingi verið boðið að senda fulltrúa á hátíðina 0£ f ór forseti Sameinaðs þings, Jón Baldvinsson, þang- að. Er það sæmd íslendingum, að Alþingi skuli vera heiðrað með boði þessu. En vegna þess að margir lesendur Lesbókar kunna að vera lítt fróð- ir um Orkneyja-jarlinn, þó um hann sje skráð í Orkneyingasögu, er grein Eftir Guðna Jónsson magister. þessi rituð. Oeint í þessum mánuði ^¦^ fara fram hátíðahöld mikil í Orkneyjum í minn- ingu þess, að þá eru liðin 800 ár, síðan Magnúskirkja var reist í Kirkjuvogi þar í eyjum. í tilefni af þessu merkisafmæli hefir Alþingi íslendinga verið boðið að senda fulltrúa á hátíðina. JIin veglega steinkirkja í Kirkju vo<ri, sem stendur enn í dag, var reist til minningar um Magnús Orkneyjajarl Erlendsson, en þá |>óttn fullgildar sannanir vera fengnar fvrir helgi bans. og helg- nr (lóinnr lians þangað fluttur, Frá Magnúsi helga. j&rðtegnum eftir dauða hans og kirkjubyggingunni er sagt í Orkneyinga sögu, sem að líkindum er rituð undir hand- leiðslu Oddaverja í upphafi 13. aldar. En h'vernig sem það er, þá er það víst, að hún or alíslensk heimild, og eiga því Orkneyingar íslendingum að þakka svo að kalla alt, seni þeir vita uin sína siigu fram á 13. öld. Magnús helgi var sonur Erlends jarls Þorfinnssonar, en kona Er- lends jarls var Þóra Sumarliða- dóttir, Osp&kssonar. Móðir Óspaks var Þórdís, dóttir Halls af Síðu. Yar Magnús þannig í móðurætt af íslensku bergi brotinn, fimti maður frá Síðu-Halli. Magnús fekk þegar í uppvexti sínuni orð fyrir guðrœkni og hreinan lifnað. Eftir að hann hafði dvalist við hirð Noregs-konungs og farið síðan til Skotlands Og Englands, gerðist hann jaii á Katanesi. og síðan gerði Eysteinn konungur Magnús- sou luinn að jarli yf'ir þeim hlnta Orkneyja, sem faðir hans hafði ráðið fyrir. Fyrir hinum hlnta eyjanna rjeði Hákon Pálsson jarl. og voru þeir Magmis jarl bræðra- synir, Hákon var yfirgangssamur og drotnunargjarn og vildi ráða einn fyrir öllum eyjunum. Gekk því á ýmsu með þeim frændum, en svo lauk, að Hákon sveik Magnús í trygðum, er þeir höfðu lagt með sjer sáttafund, og Ijet liöggva hann. Sá atburður gerðist þann 16. apríl árið 1116, sam- kvæmt tali íslenskra annála (lík- lega rjettara 1115). Hafði hann þá verið 7 vetur jaii yfir eyjunum með Hákoni, frænda sínum. Magnúsi jarli er svo lýst: „Hinu heilagi Magnús Eyjajarl var hinu ágætasti maður, mikill að vexti, drenjrilegur og skýrlegnr að yí'ir- litnm, siðgóður í háttum, sigur- sæll í orustum, spekingur að viti, málsnjall og ríklundaður, 5r af fje og stórlyndur, ráðsvinnur og hverjuni nianni vinsælli, hlíður og góður viðniælis við spaka menn og góða, en harður og óeirinn við ránsmenn og víkinga; ljet drepa mjög þá menn, er herjuðu á bænd- ur og landsmenn, ljet hann taka morðingja og þjófa og refsaði svo ríkum sem óríkum rán og þýfsk- ur off öll óknytti. Eigi var hann

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.