Lesbók Morgunblaðsins

Ulloq
Ataaseq assigiiaat ilaat
Saqqummersitaq pingaarneq:

Lesbók Morgunblaðsins - 19.10.1947, Qupperneq 5

Lesbók Morgunblaðsins - 19.10.1947, Qupperneq 5
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 313 til að greiða málskostnað og Thom- sen skaðabætur. Þessum dómi áfrýjuðu þeir til yfir- rjettarins, kröfðust þess að þeir yrði dæmdir sýknir saka, en Thomsen dæmdur samkvæmt gagnsóknarkröf- unum. Yfirrjettardómur fell 24. febr. 1879 og voru þeir bændurnir dæmdir til að greiða 10 kr. sekt hver til lands- sjóðs, málskostnað og 25,98 kr. skaða- bætur til Thomsen. Jón landritari Jónsson hafði sótt málið fyrir þeirra hönd, og vegna þess, sem á eftir fór, er rjett að birta hjer kafla úr sóknarskjali hans 13. jan. 1879: — í lögunum 1876 er bein heimild fyrir menn að taka rjett sinn sjálfir. Lögin gera það að skyldu, ekki aðeins fyrir hlutaðeigandi embættismenn, en einnig fyrir hvern privat mann, að taka upp ólöglegar veiðivjelar. Hvað hefur hinn stefndi (Thom- sen) gert? Hann verður sekur í laga- broti, áfrýjendur skerast fyrir hönd hins opinbera í leikinn og bæta úr hinnu ólöglega ásigkomulagi er stefnd ur hafði komið til leiðar. Þeir til- kynna hlutaðeigandi sýslumanni og hreppsyfirvaldi undir eins hvað þeir hafa gert, og það er ekki þeim að kenna að sýslumaður Ijet líða meira en ár, áður en hann höfðaði mál á móti hinum seka, og ljet hann verða fyrir þeim dómi, er hann átti skilið. Hjeraðsdómarinn hefur dæmt á- frýjendur eftir 298. gr. hegningarlag- anna, en hjer eru ekki minnstu líkur til að þeir hafi ætlað að gera öðrum tjón. Þeir tóku ekki kisturnar upp til að ábatast á þessu, nje í þeim til- gangi að skaða hinn stefnda eða skemma fyrir honum, og með til- kynningum sínum til yfirvaldanna sýndu þeir hve langt þeir voru frá því að vilja gera á hluta stefnda, eða framkvæma nokkuð framyfir það, sem var borgaraleg skylda þeirra. — Jón landritari var lögkænn maður, og var það á allra vitorði. Það má því Jón Jónsson Kr. Jónsson landritari sýslum. nærri geta að þessi skoðun hans á málinu, hefur stappað mjög stáli í þá menn, sem heitastir vcru út af þvergirðingunum í ánum. Sú ályktun hins lögfróða manns, að það væri borgaraleg skylda hvers og eins að taka upp ólöglegar veiðivjelar, mun síður en svo hafa dregið kjark úr andstæðingum Thomsens, heldur máske átt sinn þátt í því, að fleiri laxakistubrot fóru á eftir. MÁLSHÖFÐUN GEGN THOMSEN SÁ VARÐ árangur af dagskrár- samþykkt Nd. Alþingis, að 3. júlí 1878 fyrirskipaði amtmaður skoðun á laxakistum Thomsens í Elliðaánum. Leiddi sú rannsókn í ljós, að bilið milli rimlanna var 2 þuml., 1 8/12 þuml. og 1V2 þuml. Ljetu skoðunarmenn en það voru þeir alþingismennirnir Hjálmur Pjeturss. og Páll Pálss. bóndi, það álit í ljós, að lax, sem væri 9 þuml. ummáls, gæti ekki komist þar í gegn. Var þá fyrirskipuð málshöfðun gegn Thomsen. En meðan á málinu stóð tóku sig til nokkrir menn, undir forystu Krist- ins Magnússonar í Engey, rifu þver- girðingar Thomsens úr ánum og tóku upp laxakisturnar. Þetta gerðist 17. ágúst. Um það segir í ísafold: „Þessir menn hafa sjálfsagt ekki vitað, að búið var áður að fyrirskipa málsókn af hálfu hins opinbera út af tjeðum vjelum“. En fyrir þetta var Kristinn dæmdur í yfirrjetti í 100 kr. sekt, skaðabætur og málskostnað. Nú er að segja frá málinu gegn Thomsen. Sýslumaður dæmdi í því 6. nóv. 1878. Taldi hann veiðiumbúnað ólöglegan og Thomsen var dæmdur að greiða 30 kr. sekt til Seltjarnarnes- hrepps og allan málskostnað. En þar sem veiðivjelar hans hefði verið brotn ar og ónýttar á meðan á málsrann- sókn stóð „verður eigi spurning um að gera þær upptækar“. Þessum dómi var áfrýjað til yfir- rjettar og sýknaði hann Thomsen af kæru hins opinbera, vegna þess, að ekkert væri tekið fram um það í lög- unum hve stórt bil ætti að vera milli rimla, en Thomsen hefði haldið því fram, að lax, 9 þumlunga að ummáli, kæmist vel í gegn um grindur sínar, því að laxinn synti á hliðinni. — Þetta kallaði Þorlákur Guðmundsson, al- þingismaður ,,nýmæli“. SÖGULEGIR ATBURÐIR SUMARIÐ 1879 gerðust sögulegir atburðir í sambandi við þetta mál. Þá voru laxakistur Thomsens þrisvar sinnum brotnar og teknar upp, en hann setti þær jafnharðan niður aft- ur. í fyrsta skipti voru þær brotnar að kvöldi hins 5. júní. Voru þar nokkrir menn að verki, en ekki tókst að hafa hendur í hári nema eins þeirra, Magnúsar Ólafssonar, vinnumanns á Vatnsenda og var honum stefnt. — Kvað sýslumaður upp dóm í máli hans og gerði honum að greiða 30 kr. sekt í landsjóð og Thomsen 20 kr. í skaðabætur. Ekki vildi Magnús láta það uppi hver eða hverjir hefði verið að verki mjeð sjer. Aðfaranótt 25. júní komu svo ,,grímuklæddir“ menn og rifu laxa- girðingarnar. Vissu menn lengi vel ekki hverjir það voru og lá það mál niðri. Framhald. V V ^

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.