Lesbók Morgunblaðsins - 11.01.1948, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 11.01.1948, Blaðsíða 5
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS Helgi Thordersen biskup. að í Laugarnesi. En ekki hafði hann verið þar lengi er honum fundust húsakynni óviðunandi og eríitt að búa þarna fyrir mann, sem þurfti að sinna cmbættisstörfum í Reykjavík. Þá var enginn vegur þar á mili nema troðn- ingar mcð fram sjónum alla lcið að Rauðará. Var þessi leið af sumum talin illfær eða ófær með öllu, þegar rigningar höfðu gcngið eða hláka var um vetur og vor. Versti farartálminn á leiðinni var Fúlutjarnarlækur. Varð hann stundum ófær og þá eina lciðin að sæta fjöru og fara yfir hann niður í flæðarmáli. Vegna þessara annmarka sótti Helgi biskup um það 1850 að mega flytjast til Reykjavíkur. Veittu stjórnarvöldin honum leyfi til þess, en samt bjó hann þó enn sex ár í Laugarnesi og fluttist ekki þaðan fyr en 1856. Þessi flutn- ingur þótti mörgum óþarfur og ó- hæfur, því að með þessu mundi hin dýra stofa leggjast í eyði, og hvað væri þá um hið ævarandi biskupseet- ur í Laugarnesi. Gerir „Þjóðólfur" mjög litið úr þeim ástæðum að vegur- inn þangað sjc svo vondur að vegna þess þurfi biskup að flýja staðinn. Telur hann það óforsvaranlegt með öllu úr því að veglegt hús hafi verið reist þarna fyrir biskupsembættið, að henda því nú sama sem í sjóinn, en láta embættið og skjalasafnið vera á sífelldum hrakningi fram og aftur um Reykjavík, eins og sýnt sje að fara muni. Það sje alls ekki samboðið sóma stjórnarinnar, sóma landsins nje svo virðulegu embætti, sem hjer sje um að ræða. En þannig lagðist hið „ævarandi" biskupssetur niður í Laugarnesi eftir 30 ár. Reyndist „Þjóðólfur" sannspár. Stofan í Laugarncsi fór í eyði og grotn aði niður þegar biskup var farinn það an, og biskupsembættið heíur fram að þessu veriö á sífelldum hrakningi í Reykjavík. Nú leið og beið fram til 1870. Segir dr. Finnur Jónsson að stofan hafi þá verið „herfileg að sjá, flestir gluggar brotnir og ótjerlegt inn að líta". Hafði þá enginn hafst þar við öll þessi ár. En nú kom fyrir atburöur, sem varð þess valdandi að stofan var tekin í notkun um hrið. Frönsk skip komu hingað með bóluveika mcnn (1871). Sló miklum ótta á alla bæjarbúa, er sá annálaði vágestur, bólan, var að landi komin, og var reynt eftir mætti að sporna við því að veikin næði hjer fótfestu. Skipin voru sett í sóttkví, en það var ekki nóg, þau þurftu að losna við sjúklingana. Ekkert sjúkrahús var þá til hjer, og ekkert hús, þar sem þeir gætu verið svo að eigi stafaði hætta af þeim, nema gamla biskups- stofan í Laugarnesi. Þangað voru svo sjúklingarnir fluttir og sterkur vörð- ur hafður um það að engar samgöng- ur væri við þá. Þarna lágu nú sjúklingarnir fram á vor. Þá hafði sumum batnað, en fjórir (sumir segja scx) höfðu látist úr ból- unní og voru þeir grafnir í gamla kirkjugarðinum, sem er fyrir framan íbúðarhúsið, sem nú er í Laugarnesi. Hefur enginn maður verið jarðsettu1: þar síðan. Þegar Fransmennirnir voru íarnir og svo giftusamlega hafði tekist, díi bólan breiddist ekki út hjer, varð bæjarbúum mjög hughægra, og bótt- ust úr allri hættu. En ofanverðan vetur 1875 var hjer framinn einkennilegur innbrotsþjófn- aður. Hafði verið brotist inn í Laug- arnesstofu og stolið þar sængurfatn- aði, sem bólusjúku Frakkarnir höfðu legið við. Þessi sængurföt höfðu Iegið þarna allan tímann i óhirðu og ekki verið sótthreinsuð. Sló nú miklum ugg að bæjarbúum að nýu, því að tal in var hætta á að bólusóttin kynni að gjósa upp. Og nú varð engum vörnum við komið, því að enginn vissi hvar hin hættulegu sængurföt voru niður komin. Leið svo allt þetta ár að hvorki hafðist upp á þjófunum nje þýfinu. En nokkru eftir nýár 1876 tókst að lokum að finna hina seku og var það þakkað sjerstökum dugnaði Ólafs heit. Rósinkranz, sem þá var skrifari hjá bæjarfógeta. Fjórar konur í Reykja- vík játuðu á sig þjófnaðinn og að snikkari einn hefði aðstoðað sig við innbrotið. Upp frá þessu fara engar sögur af Laugarnesstofu, nema hvað hún varð æ hrörlegri, og seinast var hún rifin þegar ákveðið var að reisa holdsveikra spítalann þarna. íW ^ ^W *d ±t -Mol ar - Kjarnovkan Ef yður langar til aö hafa einhverja hugmynd um hver orka býr í einum frumcindarkjarna, þá skuluð þjcr hugsa yður að venjulegum píanóstreng vœri haldiö saman af þeirri orku, sem bundin er í einum kjama. Þessi streng ur vœri þá svo sterkur, að hengja mœtti í hann allan herskipaflota Bandaríkjamia. Heilræði Hættu að hugsa um það hvcr mun- ur sje á kynþáttum. Hugsaðu heldur um hitt hvað sameiginlegt sje með þeim. — Krishnamurti).

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.