Lesbók Morgunblaðsins - 21.03.1965, Blaðsíða 4

Lesbók Morgunblaðsins - 21.03.1965, Blaðsíða 4
Jafetshús og Jörgensens greifaþjóns — og Coghiilshús Eftir Svein Benediktsson t M:>rgunblaðinu 13. marz s.l. var spurt um það í grein „Hver þekkir staðinn?", hvaða hús í Reykjavík sjá- ist á gamalli mynd, sem blaðið birtir. Einnig hver muni vera vatnsberinn á myndinni. Loks er vakin athygli á til- Hvert mannsbarn hér á landi þekkti hann í sjón eða af afspuxn og var hann mjög vinsæll hjá bændum víðsvegar um land. í ísafold 17. okt. 1896 er sagt, að hann hafi látizt á leið til landsins um borð í Hver þekkir staðinn? * Hótel Island um 1883. Á stéttinni eru Capt. John Coghill, skozkur hesta- og íjárkaupiraður og Johan Holberg hóteleigandi. í dyrunum er kona hans Dorothea t. Dietrichsen áður gift Niels Jörgensen veitingamanni, á.sair.t stúlku og dóttur sinni Önnu Jörgensen um 10 ára (f. 1873). höggnu grágrýti og ljóskeri, sem sést á myndinni. Segja má um Morgunblaðið í þessu sambandi, „að margur leitar langt yfir skamimt", því að sá, sem myndina tók, hefur staðið við Aðalstræti, vestanmegin framan við hús Sigurðar Jónssonar járnsmiðs þar sem Morgunhlaðshúsið er nú. Börn Sigurðar járnsmiðs voru Oddur rafmagrasfræðingur, Guðrún fyrri kona Jónatans kaupmanns Þor- steinssonar, Sigurðupr járnsmiður og Ingólfur. Myndin er tékin um síðustu aldamót. Lengst til vinstri á myndinni séráof- anverðan vesturgafl Hótel íslands austurhlutans. Var hótelið þá eign Jó- hanns Halbergs og konu hans Dorotíheu Dietrichsen, þýzkrar ættar, ekkju Niels Jörgensens, veitingamanns, sem komið hafði til íslands með Trampe greifa. Hafði greifinn útvegað honum veitinga- leyfi árið 1857. Jörgensen festi kaup á húsinu fremst á myndinni á horni Að- alstrætis og Austurstrætis árið 1860. Hus þetta var áður nefnt Jafetahús, kennt við Jafet Einarsson gullsmið, bróður Ingibjargar konu Jóns Sigurðs- sonar forseta, en þau hjón voru bræðra- börn. 2ftir að Jörgensen eignaðist húsið, hlaut bað nafnið Jörgensenknæpan. >ar var káetan, svínastían og almenningur, en svo voru veitingastofurnar nefndar. Áðurnefndur Jörgensen hafði siglt til Kaupmannahafnar árið 1875 til þess að undirbúa byggingu Hótel íslands (aust- urhlutans), sem sést á myndinni. f Kaupmannahöfn varð hann fyrir spor- vagni, og beið bana. Ekkja hans hélt rekstrinum áfram. Hún giftist Jóhanni Halberg skipstjóra, dönskum manni, oá byggðu þau austurhluta Hótel íslands árið 1882. Litla húsið á myndinni sem snýr gafli að Aðalstræti, var kennt við Cog- hill, skozkan hesta- og fjárkaupmann, sem bjó þar í fjölda mörg ár, begar hann dvaldist í Reykjavik. Capt. John Coghill starfaði hér á landi áratugum saman að hesta- og íjárkaupum í umboði 11. Slirrarion. e.s. Opal í byrjun mánaðarins og líki hans verið varpað í haf ið eins og þá var siður sæfara. Um Coghill segir fsafold: „Mesti bjarg Frá vinstri Andrés Fjeldsted óðalsbóndi á Hvítárvöllum, Coghill, hesta- og fjárkaupmaður, Johan Halberg. Myndin tekin um 1883. skozkur vættur almennings að því leyti sem hann var aðal peningalind bænda. Verzl un hans 511, peningaverzlun ólíkt því sem almenningur átti ella að venjast af kaupmönnium." (Þeir voru þá flestit danskir). Húsið lengst til hægri á myndinni, sem aðeins sést þakið á og skorsteinn- Framhald á bls. 14. Aðalstrætí 1901. Myndin tekin frá Bryggjuhúsina. Frá vinstri Vörugeymsla (áður Norska samlagið). Vesturhluti Hótel ís- lands í smíðuin. Stai'ninn á liúsi Brynjólfs H. Bjaniasonar, Pre ntsmiðjupósturinn, Bæjarfógetagarðurinn, Herkastalinn (áður spítali og ilótel Scandiuavia) fyrir enda götunnar. Vestan Aðalstrætis, talið frá hægri: Fischershus (síðar Duus), Fischers- port, hús Sigurðar járnsmiðs Jónssonar, hús Valgarðs Ó. Breið fjörðs: Fjalakötturinn, hús Helga Zöega (áður Biskupsstoran og hús Jens SigurSssonar bróður Jóns forseta, nú Silla og Val da), hús Matthíasar kaupmanns Jófaannessens (sáðar hús Agústu Svendsens) Verzlunarhus Sturlubræoza og hún Hans Anðersens klæðskera og kaupmanns. 4 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS- 10. tbL 1965.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.