Lesbók Morgunblaðsins - 24.09.1978, Blaðsíða 2

— Þaö er víst bezt aö fara aö opna, sagöi
hann og rétti svolítiö úr bognu bakinu, ja,
klukkan er alveg aö veröa.
— Hana vantar nú korter ennþá, svaraöi
hún, þín klukka er alltaf of fljót og þú ferö eftir
vitlausri klukku nú sem fyrr.
— Nú hverju breytir þaö eiginiega þótt mín
klukka sé of fljót? Þaö munar ekki um tvær til
þrjár mínútur.
— Þaö er eins og vant er hjá þér! Klukkan
þín er korteri of fljót.
— Oh, ekki korteri, en kannski svona
fáeinum mínútum, stillimyndin hlýtur aö vera
komin á skerminn. Þú lætur nú alltaf svona. Þú
villt helzt ekki opna fyrr en fréttirnar eru
byrjaöar. Eg kann nú bezt viö aö horfa á frá
byrjun ...
Þau hættu aö þrátta og Brynjólfur gamli haföi
sitt fram og settist í hægindastólinn og mjataði
værukær. Eftir skamma stund birtist þulurinn
og kunngjöröi hungursneyö í Nígeríu og aö
tveggja ára birgöir af skreiö væru til í landinu.
— Kannski gjaldeyrisstaðan fari aö batna. —
— Og hvað eigum viö nú aö vera aö hugsa
um þetta? spuröi hún.
— Æi, þaö er eins og vant er meö þig, þú
getur ekki um neitt hugsaö sem ekki snýst um
pottana og pönnurnar, lætur þig engu varöa
heimsmálin né þjóömál.
— Eg held nú aö þetta þjóömálavafstur hafi
aldrei oröið þér til heilla. Þú ert aö belgja þig
upp hérna í eldhúsinu eða stofunni þegar
einhver kemur bara til aö koma af staö ófriöi
á heimilinu. Þaö er paumast aö þú hefur tekiö
sinnaskiptum frá því viö vorum heima í sveitinni,
nú heitir allt oröiö alþýöuveldi. Sér er nú hvaö!
— Svona, reyndu nú aö þegja meöan ég
hlusta á fréttirnar.
— Já, ég skal þegja og vonandi gerir þú þaö
líka, þú eyst ekki yfir mig kommúnistaáróðri rétt
á meðan. Þaö er meiri hörmungin.
Þau sátu þegjandi um stund undir fréttalestr-
inum, en svo fór Brynjólfur gamli aö leggja út
af tekstanum. Ekki sat Þorbjörg gamla heldur
þegjandi. Bynjólfur úthúöaöi bandarísku setu-
liöi um allan heim en Þorbjörg varaöi viö rauöu
hættunni og öllum þeim sóöalegu áformum,
sem Rússar heföu í hyggju. Þaö var nú einu
sinni svo, aö þótt þau gömlu hjúin heföu veriö
gift í 35 ár, höföu þau aldrei veriö sammála í
orði, en um verulegan ágreining haföi ekki veriö
aö ræöa á borði.
— Þaö er nú meira ævintýriö þetta sjónvarp,
sagöi Þorbjörg. Hérna getur maöur setið heima
hjá sér og horft á myndirnar eins og í
kvikmyndahúsi. Hún strauk svuntuna niður um
sig.
— Já, hún er mikil tæknin og allt er þetta
í ófriöarþágu, því aö ekkert er fundiö upp nema
til hernaöarnota, nöldraöi Brynjólfur gamli niöur
í bringu sér.
Dyrabjöllunni var hringt og Þorbjörg fór til
dyra. Hún fylgdi syni þeirra inn, sem kominn var
til aö vitja um gömlu hjónin. Björn heilsaði fööur
sínum og settist á milli þeirra. Þeir skiptust á
almæltum tíöindum en annars var eins og Björn
væri eitthvaö utan viö sig. Hann fór aö tala um
erfiöleika og dýrtíö og aö endar næöu ekki
saman í heimilishaldinu og fleira í þá áttina.
Gamli maöurinn gat samsinnt því aö dýrtíö væri
í landinu en aö ekki væri hægt aö halda
heimilinu vel aflögufæru átti hann bágt meö aö
samþykkja. Hann minntist á kæruleysi í þeim
efnum, minnugur kreppunnar og baslinu sem
henni fylgdi. Þá var erfitt aö halda heimili. En
núna var peningaflóöiö svo mikiö aö alltaf var
hægt aö taka frá til brýnustu lífsnauösynja.
Loks kom Björn sér aö efninu:
— Eins og þú manst, pabbi, keyptum viö ný
húsgögn í stofuna fyrir nokkrum mánuöum og
nýja eldhúsinnréttingu, og borguöum auövitaö
með víxlum. Nú eru margir þeirra fallnir og mér
er hótaö gjaldþroti ef ég get ekki borgaö þá
strax.
— Þaö grunaöi mig, aö eitthvaö væri erindiö,
tautaði Brynjólfur gamli svo lágt aö vart
heyrðist.
— Erindiö var nú þaö aö vita hvort þiö
gætuö hjálpaö mér um einhverja peningaupp-
hæö og ábyrgöir svo aö ég komist út úr þessum
vanda. Þaö væri illt til afspurnar ef ég missti
búslóöina og yröi aö borga margfaldan
innheimtukostnaö meö peningum sem ég hef
engin ráö meö aö útvega nema aukin ábyrgö
komi til.
— Já, þaö er nú meira baslið, sagöi Þorbjörg
gamla og herti á prjónunum. En eitthvaö veröur
aö gera drengnum til hjálpar. Þaö er þá helzt
meö þessum aurum, sem viö höfum dregiö
saman, en þaö var meö sparsemi gert og
sjálfsafneitun.
—Eg hef nú alltaf verið í uppáhaldi hjá þér,
mamma mín og ég veit aö þú leggur mér gott
orö.
— Þú ert nú búinn aö fá miklu meiri hjálp
hjá okkur en hin systkini þín. Þau viröast alltaf
komast vel af og þurftu ekki á neinni aöstoö
aö halda nema rétt meöan þau voru aö byggja,
en þú ert alltaf í sífelldum kröggum, sagöi
Brynjólfur.
Björn hugsaöi sig um lengi, svo sagöi hann
og staröi niöur í gólfiö:
— Starfi mínu er nú þannig háttaö aö því
fylgja allmikil útgjöld. Svo finnst mér aö helzt
séu þaö foreldrarnir sem eigi aö hjálpa börnum
sínum.
— Viö erum oröin gömul, sagöi Brynjólfur og
eitthvaö veröum viö aö hafa fyrir okkur aö
leggja í ellinni. Hann var brúnaþungur, gamli
maöurinn og horföi í gaupnir sér. Mamma þín
hefur alltaf dekraö viö þig svo ekki er von á
góöu. Viö böröumst meö höndunum en þú
notar víst mest höfuöið. Þaö er ekki séö fyrir
hvort reynist betur.
— Auövitaö veröum viö aö hjálpa drengnum,
sagöi Þorbjörg, þó viö veröum aö rýja okkur
inn aö skinni. Okkur fellur eitthvaö til...
Þaö brutust um í huga Brynjólfs gömul
sannindi og nýmóöins fjármálahyggindi. Satt
mátti þaö vera aö ekki var þaö beysiö í gamla