Lesbók Morgunblaðsins

Ulloq
Ataaseq assigiiaat ilaat
Saqqummersitaq pingaarneq:

Lesbók Morgunblaðsins - 12.04.1986, Qupperneq 10

Lesbók Morgunblaðsins - 12.04.1986, Qupperneq 10
Þeir sýna aaman é Kjarvalsstööuiii. Frú vinstri: Daði Guðbjömsson, Helgi Þorgils Fnðjónsson ogKristínn Harðarson. er með talsverðan fjölda af myndum. Einu sinni sýndum við tíu saman, svo af því má sjá hvert stefnir." Lesbók: „En hvað haldið þið um minnk- andi áhuga vegna þess ama?“ Helgi: „Ég held að það sé ekki endilega vegna samsýninganna, heldur sé ástæðan sú, að ótrúlegur Qöldi nemenda úr skólanum fer til framhaldsnáms og ég hefði sem kennari þar aldrei látið mér detta í hug, að sumt af þessu fólki færi út á þá braut, sem það þó gerði. Þegar þetta fólk fer að sýna saman í hópum, þá eru það nánast nemenda- sýningar og ekki von að þær þyki miklum tíðindum sæta.“ Daði: „Þetta með samsýningar og smá- sýningar er eðlileg afleiðing af því, sem ég man vel eftir. Maður seldi ekki neitt, varð að vinna með og þess vegna var ekki bol- magn til stærri átaka.“ Lesbók: „Þetta er léleg afsökun. Hér fyrr á árunum, í kringum 1960 til dæmis, minnist ég þess að menn komu heim frá námi og létu það verða sitt fyrsta verk að halda stóra sýningu í Listamannaskálanum sáluga; ég man að Erró gerði þetta og Kári Eiríksson." Helgi: „Já, þótt svo hafi verið, þá voru þeir mikiu færri þá, sem fóru utan til fram- haldsnáms og líklega hafa þeir selt talsvert á þessum sýningum vegna þess að þá voru þær ekki eins margar og nú er orðið." Lesbók: „Já, þeir komu sér vel á framfæri með þessu og urðu strax þekkt nöfn, ekki bara innan þröngs hóps, heldur almennt. En svo vikið sé að öðru: Er einhver breyting að verða á málverkinu hjá ykkur, — eruð þið á tímamótum?" Helgi: „Það eru tímamót í hverri viku hjá mér, en það ber ekki mikið á þeim. Og það hlýtur margt að hafa breyzt frá því ég sýndi hér síðast, því síðan er liðinn langur tími, meira en tvö ár.“ Lesbók: „Finnst þér rúm tvö ár langur tími? Ertu ekkert smeykur við að ofbjóða sýningargestum með alltof þéttum sýning- um?“ Helgi: „Á þessum tíma hef ég sýnt margsinnis erlendis. En svo ég svari spurn- ingunni: Ef málari málar alltaf eins, er kannski ráðlegra fyrir hann að sýna sjaldan og ekki nema á þriggja eða fjögurra ára fresti. Líklega róast maður líka með aldrin- um og þá kemur það af sjálfu sér, að maður sýnir sjaldnar. En þegar allt er sífellt að breytast og maður á allar myndimar sjálfur, þá er annað mál, þó oftar sé sýnt.“ Daði: „Ef ég á að svara þessari spumingu um breytingar eða tímamót, þá held ég að óhætt sé að segja, að ég er „malerískari" en ég var fyrir svo sem þremur ámm. í þá daga voru myndimar hrárri, en ég hef verið að fíkra mig í áttina til hefðbundnari vinnu- bragða. Ég veit, að núna á maður að vera expressjónisti til að vera almennilega gjald- gengur; mála einhverja útgáfu af nýbyigj- unni eða nýja málverkinu. en það geri ég ekki og Helgi ekki heldur. Ég hef bara ekki áhuga á því. Þessar mjmdir mínar em nokkuð skrautlegar eða dekoratifar, en ég vil meina, að það þurfí nokkum kjark til þess að mála skrautlegar myndir." Lesbók: „Hættan er sú, að þetta verði talið yfírborðslegt og ómerkilegt. Stundum málaði Kjarval svona dekorasjónir; þetta minnir aðeins á þær.“ Helgi: „Ég held að það sé rétt, að ég verði ekki talinn expressjónisti heldur. Ég mála ekki gróft eða með kröftugum pensil- strokum og myndimar verða ekki til í meðförunum. Sumir hafa talið mig súrreal- ista, en það er tæpast rétt. Frekar er þetta í ætt við symbólisma án þess þó að eiga að tákna neitt sérstakt. Einhver spekingur- inn taldi að sumt af mínum verkum minnti á olíumálverk Einars Jónssonar myndhöggv- ara, þar sem allt er löðrandi í symbólisma. Munurinn er auðvitað sá að Einar stílfærir ekki. En af okkur þremur kemst Kristinn næst því að vera expressjónisti." Lesbók: „Mér virðist þróunin sú, að nú sé varla lengur til nokkur viðmiðun um það, hvað teljist gott málverk og hvað vont. Áður fyrr vissu menn það og höfðu sínar viðmiðanir. Mér fínnst það fylgja nýlistinni, að allt geti talist gott. Þegar maður les myndlistargagnrýni þá fær maður óhjá- kvæmilega þá hugmynd." Helgi: „Mér fínnst það aftur á móti alls ekki verða betra málverk sem unnið er eftir þessari gömlu akademísku formúlu, sem gengur út á „stof“ í litnum — helst á allur litaskalinn að sjást í gegnum hvem einasta lit. Mér fínnst slíkt streð mjög yfírborðs- legt.“ Lesbók: „Hvað skiptir þá mestu máli í myndlist að ykkar rnati?" Daði: „Að gera eitthvað sem maður er sjálfur sáttur við.“ Helgi: „Að gera heiðarlega mynd, sem þýðir að eitthvað innra með manni sjálfum stjómi verkinu, en hvorki akademísk kenn- ing né tískustraumar." Lesbók: „Ertu þá laus undan áhrifum tískustraumanna?" Helgi: „Það verða aðrir að dæma um. Hitt er annað mál að ég verð mjög oft fyrir áhrifum og það af ólíklegustu myndlist. Til dæmis var ég nýlega á ferðinni á Norður- löndum og sá þá gamlar myndir, málaðar eftir nótum impressjónismans — og þær voru áhrifaríkar. Stundum verð ég jafnvel fyrir áhrifum af einhveiju sem telja má lé- legt.“ Daði: „Áhrifín berast að manni ótt og títt og við reynum að fylgjast með og vinsa úrþeim." Helgi: „Kannski hefur það alltaf verið þannig, en ég verð var við það meðal eldri samkennara minna, að þeir líta niður á nýja list, líta hana jafnvel fjandskaparaugum og tala alls ekki um hana á sama hátt og það sem eldra er.“ Lesbók: „Nýlega var grein í bandarísku listatímariti eftir listfræðing sem einnig er myndlistarmaður. Hann hélt því fram, að nú um skeið hafí ríkt alvarleg kreppa í myndlist í heiminum og að ný hugsun hafí ekki fæðst síðan popplistin byrjaði um 1960.“ Helgi: „Svona kreppuhjal hefur líklega alltaf verið til. Það er alveg laukrétt, að mikið er framleitt af lélegri list í heiminum. Já, líklega hafa aldrei verið framleidd önnur eins ósköp af vondri list. En það er líka mikið til af góðri list vegna þess að nú eru svo gífurlega margir, sem taka þátt í myndrænu sköpunarverki. Það er svo annað mál að hér á íslandi er allt sem gert er undir merki nýlistar lagt að jöfnu, hvemig sem það er.“ Daði: „Hér þykir mjög gott að gera eins og einhver í útlandinu er búinn að gera þekkt. Þá hafa menn eitthvað til að miða við. Fólk vill endilega geta þekkt hlutina og heimfært þá. En þessari kenningu um heimskreppu í myndlist hef ég ekki trú á.“ Helgi: „Mér fínnst einmitt sérstaklega skemmtileg geijun á ferðinni í myndlist og margt heillandi sem liggur í loftinu." Ingimar Erlendur Sigurðsson Þrjú Ijóð í tilefnipáska Ástarþrá Hve einmana allt erígeimi þó eilíft um samfélag dreymi. Ergeimurinn kannski ofgisinn oggrösin fdreifðinni visin? Og stjömur í tómarúm stara og stöðugt með ljósárum fara. Á koddanum konan mín sefur ogkvatt migídraumförum hefur. Er eðli guðs einmanaleiki ogástin á himnesku reiki? Hvarfáum viðhöfðunum hallað? mér heyrist ígeimdjúpið kallað. Ossguðsson ájörðu vargefinn en geimþungur ríkir þar efinn. Er kærleikur mannsins á krossi ogKristurí blóðdjúpsins fossi? ívitund því veldurenn fallið hve veikburða guðsdóms erkallið. Égkrossinn með konunni mynda afkærleiksþrá holdlegra synda. Og vina mín innan skamme vaknar í veröld sem ástríkis saknar. Ergeimurinn þaðsem viðgreinum ogguð eins og ástin ímeinum ? Yfirskygging Nú hygg ég að heilagur andi á hjartað ígeimdjúpi stefni og tel að hann Ijósburði Iandi aflausnarans krossþunga efni svo styrktþað á trúarbraut standi í stefíþess drottin égnefni. Myrkvun Hinn Ijósi dagurdylur það djúp sem stjömur ber ogdrottins dýrðþúskilur sem dagsljós skammtarþér sjálfbirtan himin hylur sem handan viðþiger. Ingimar Erlendur Sigurösson er skáld í Reykjavík.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.