Lesbók Morgunblaðsins - 24.05.1986, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 24.05.1986, Blaðsíða 8
Að fást við hluti sem orð ná ekki yfír efstu hæð í Landssímahúsinu við Austurvöll vestanverðan býr málarinn Karl Kvaran. Sem fyrrum húsvörður stofnunarinnar hefur hann til afnota litla íbúð þar sem gamla húsið og nýja viðbyggingin við Kirkjustræti mætast og þar er einnig vinnustofa hans. Það er ekki fyrir óratvísan að ramba á þessar vist- arverur enda fór það svo að ég villtist í þessu völundarhúsi. Þar sem ég var ekki nógu forsjáll að hafa með mér hnoðu eins og Þeseifur forðum þegar hann fór til að berja á mínótárnum, varð ég á endanum að leita á náðir þvottakonu einnar sem vís- Listasafn íslands efnir til yfirlitssýningar á verkum Karls Kvaran og verður hún opnuð eftir viku. Af því tilefni skrifar Halldór Bjðrn Runólfsson listfræðingur um myndlist Karls og ræðir við hann. LJÓSMYNDIR: EMILÍA BJÖRNSDÓTTIR f Karl Kvaran í vinnustofu sinni. Frá tím. HúsamyndeftirKarlfrá 1945. aði mér rétta leið. Þó var þetta ekki fyrsta heimsókn mín til Karls. „Þú hefur ratað," sagði málarinn þegar ég var loksins kominn inn í stofu til hans. .„Fáðu þér sæti, ég ætla rétt að slá úr píp- unni minni." Þótt stofan sé ekki af þeirri stærð sem Islendingar eiga að venjast í nýtísku hýbýl- um, hefur Karl einstakt Iag á að nýta sér kosti hennar sem málverkageymslu. Þarna standa þau við vegginn, stór og smá og maður brýtur heilann um hvernig Iistamann- inum hafí tekist að koma sumum þeirra fyrir í svo takmörkuðu rými. SvartOgHvítt „Eg er búinn að vera að berjast við þessa fram og aftur og hélt raunar að hún mundi aldrei ganga úpp hjá mér," segir Karl um leið og hann bendir á málverk sem að mestu er hvítt, en rofið af nokkrum svörtum línum sem mynda form nálægt jaðrinum vinstra megin. „Eg hef gaman af að fást við þessi form, opna þau og loka þeim og athuga hvernig þau hegða sér. Það er í rauninni mikil glíma fólgin í báðum þessum mynd- um," og Karl bendir á aðra mynd, málverk sem er ferningslaga með bylgjandi svörtum línum. Það kveður óneitanlega við nýjan tón í þessum myndum. í stað hinna breiðu, svörtu krossforma sem settu svip sinn á sýningu Karls í Listmunahúsinu fyrir tveimur árum, eru komnar grannar og léttar línur. Eftir sem áður eru þessar myndir tvílitar, hvítar og svartar, ef tala má um þetta sem liti, svo mjög sem svart og hvítt veldur deilum meðal fræðimanna. Samt sem áður notar Karl hvítan og svartan sem liti, þótt ef til vill séu þeir meðal hinna erfiðustu viðureignar. Gæta ber þess að Karl notaði í fjölmörg ár einuhg- is tússblek til að tjá sig og þaðan er eflaust komin sú sterka tilfinning sem hann hefur fyrir vægi litlausra Iita. Það að geta brúkað svart með slíkum árangri er fátítt. Manni verður hugsað til málara á borð við Manet, Frá áttunda áratugnum: Málverk. Matisse og Bandaríkjamennina Franz Klein og Robert Motherwell. Hefðin fyrir slíku málverki í sögu vestrænnar listar er glopp- ótt. Það verður að halda alla leið til Austur- landa fjær til að finna heilsteypta myndlist- arsögu í svörtu og hvítu. YFIRLITSSÝNING Það hvílir reyndar austurlenskur blær yfir vinnubrögðum Karls. Hvert málverk er þakið margföldu lagi af málningu sem hverfur jafnharðan, svo eftir verður einungis það minnsta sem myndflöturinn kemst af með til að geta kallast málverk. Þessi sér- stæða tæming sem byggir á sífellt harðsoðn- ari útilokun er fyllilega í anda austrænnar heimspeki og íhugunar. — Þú ert að fara að sýna í Listasafni íslands. „Svo er sagt. Það er dálítið einkennilegt að hugsa til svona yfírlitssýningar. Allt í einu sér maður gamlar myndir eftir sjálfan +

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.