Lesbók Morgunblaðsins - 01.05.1993, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 01.05.1993, Blaðsíða 3
[N iT'fcTr M'.'l n ® s a a sí bj e s s ® m a a Útgefandi: Hf. Árvakur, Reykjavík. Framkvstj.: Haraldur Sveinsson. Ritstjór- ar: Matthías Johannessen, Styrmir Gunn- arsson. Ritstjórnarfulltr.: Gísli Sigurðs- son. Ritstjórn: Aðalstræti 6. Sími 691100. Steinsteypa kemur fyrst fram sem byggingarefni á íslandi 1876, en upphaf steinsteypualdar má telja að sé árið 1903, þegar nokkur steinsteypt stórhýsi rísa í Reykjavík. Um sögu steinsteyptra húsa skrifar Páll V. Bjarnason, arkitekt, og bendir á að jafn- framt var steinsteypan notuð til að móta annað tímabil nýklassíkur í byggingarlist hér á landi. Súrssonar er til umfjöllunar og athugunar í grein eftir Ársæl Friðriksson, kennara. Hann bendir m.a.á að grái liturinn hafi sérstöku hlutverki að gegna í sögunni. Sverðið Grásíða ert.d. undirrót margrar ógæfu og Eyjólfur grái ber nafn með rentu. Forsídan í dag opnar Gunnar Örn listmálari sýningu á teikn- ingum í listasalnum Portinu í Hafnarfirði og stend- ur hún til 16. mai. Gunnar er einn fárra mynd- listarmanna, sem flutzt hafa á brott úr höfuðstaðn- um, en hann býr á Kambi í Holtum og hefur kom- ið sér upp góðri vinnuaðstöðu þar. Teikningin á forsíðunni verður á sýningunni og heitir Vorleikur. ¦ 1 Myndlistin í heiminum hefur orðið fyrir verulegum áhrifum af samdrætti í kaupmætti og efnahag - einnig hér á íslandi. Verð á verkum íslenzku brautryðjend- anna hefur fallið og úti í heimi fá dýrseldustu lista- mennirnir ekki sama verð og áður. Um þetta skrif- ar Bragi Ásgeirsson. ttt—w * m KNUT HAMSUN Sjóferð Sigurður Sigurðsson frá Arnarholti þýddi. Um næturstund ég stefni út fjörð, og allt er hljótt á himni og jörð og allt er huliðs- húmi vafið. Nú vaggar ferjan sér fram á hafið, á hafið út, fram til eyðiskerja. Hvað er, sem berst með bylgjusogum? Er það ómur a/ áratogum? Nei, það er hjartað, sem hóhó dynur, og barmur lýftist sem bylgjan stynur. - Æ, veslings hjarta, sem aldrei þagnar! Hér sat hún áður - nú er hún farin og ég ræ aleinn um auðan marinn. Nú syrtir yfir og sólin þrýtur og stjörnur hrapa - minn hugur flýtur nú áralaus fyrir öllum vindum. Knut Hamsun, 1859-1952, var einn af fremstu rithöfundum Norð- manna á síðasta áratugi 19. aldar og fyrriparti þessarar aldar. Hann vakti fyrst athygli með skáldsögu sinni, Sulti, en féll í ónáð hjá þjóð sinni, þegar hann stóð með Þjóðverjum eftir hernám þeirra á Noregi 1940. R B B Þótt ég sé innfæddur Vík- ingur, ætla ég ekki að gerast svo ósvífin að nota dálksentimetrana hér í Rabbinu til þess að reka einhliða áróður fyrir fé- lagið mitt Víking. En ég má til með að fara nokkr- um orðum um stelpurnar í meistaraflokki kvenna í Handknattleiksdeild Víkings, því þeirra frammistaða er prýðisgott innlegg í umræðuna um framsókn og frammistöðu kvenna í íslensku þjóðfélagi undanfarin ár. Ég var ung að árum og ekki ýkja há í lofti (er það reyndar ekki enn) þegar ég öslaði í gegnum Sogamýrina niður að Há- logalandi, til þess að fara á handboltaæfing- ar í gamla, lúna bragganum. Þegar ungl- ingsstelpur á þessum árum, (svona 1963 til 1967) voru að stíga sín fyrstu skref í þess- ari keppnisíþrótt, þá voru þær ekki aldeilis teknar alvarlega, þær fengu svona að vera með, en engum fannst neitt til um það sem þær voru að gera, og það var með naumind.- um að úrslit fengjust birt í fjölmiðlum í helstu mótum unglinganna, sérstaklega stelpnanna. Það var ósjaldan sem við stelp- urnar komum saman á æfíngum á þriðju- dags- eða miðvikudagskvöldum og bárum saman bækur okar um það sem hafði birst í blöðum af „afrekum" okkar frá liðinni helgi. Þá fórum við með stækkunargleri yfir íþróttasíður Moggans og Vísis, en urð- um oftar en ekki fyrir vonbrigðum - því reglan var nánast sú að ekki birtist orð. Eftir því sem árin liðu, vandist maður þessu, „stúlknahandboltinn" og síðar „kvennahandboltinn" var einfaldlega „svo lélegur" að það var „ekki í frásögur fær- andi", þótt einhver mót hefðu verið haldin, einhverjir úrslitaleikir verið leiknir, og ein- hverjir sigurvegarar gengið af hólmi, með örari hjartslátt, sigurbros á vör og þá tilfinn- ingu að fyrst þetta tókst nú, þá væri ekki Áf ram stelpur! útilokað að eitthvað annað og stærra gæti tekist, svona í fyllingu tímans. Þetta breyttist nú sem betur fer eitthvað til batnaðar, mig minnir svona upp úr 1970, þannig að í Vísi og Morgunblaðinu gátum við sem vorum í kvennahandboltanum yfír- leitt séð einhverja umfjöllun um mót helgar- innar í mánudagsblaði Vísis og þriðjudags- blaði Moggans, en áfram voru yngri flokk- arnir afgangsstærð, og þá var algjörlega undir hælinn lagt hvort nokkrar frásagnir birtust af keppnum þeirra. Alltaf var karla- flokkunum gert mun hærra undir höfði og þótti bæði rétt og sjálfsagt. „Strákarnir höfðu snerpuna" „stelpurnar ekki". Strák- arnir höfðu yfir tækninni að ráða" „stelpurn- ar ekki". „Strákarnir réðu yfir hraða og krafti" „stelpurnar ekki". „Strákarnir löð- uðu áhorfendur í Höllina (þá var Hálogaland liðið undir lok), „stelpurnar ekki". Við vorum á allan hátt annars flokks verur, sem stund- uðu íþrótt sína, sjálfum sér til ánægju, en áttu um leið að gera það á þann veg, að þeir sem máli skiptu, strákarnir og karlarn- ir, fengju að vera í friði og óáreittir af þess- ari tilraunastarfsemi okkar. Hvað varðaði fjárútgjöld íþróttahreyfing- arinnar til kvennaboltans var hið sama uppi á teningnum. Ef stelpurnar endilega vildu þetta eða hitt; vera með í þessu mótinu eða hinu. að nú ekki sé talað um að leggja land undir fót og fara í keppnisferðalag, þá svo sem máttu þær það, ef þær stóðu sig nógu vel í fjáröfluninni, til þess að standa straum af kostnaðinum. Það var því algengt að íþróttastelpur tækju að sér sölu á einni vöru- tegund eða annarri með því að ganga í hús, semdu við mömmu um að baka köku fyrir kökubasar (þær myndarlegri bökuðu sjálfar, en ég komst aldrei í þeirra hóp), seldu happdrættismiða eða söfnuðu áheitum og svo mætti lengi telja. Þetta átti ekki bara við um áhugaleysi félagsliðanna á kvenpeningnum í íþróttinni; það sama átti við um unglingalandslið og kvennalandslið. Þær sem voru valdar til þess að æfa og keppa með landsliðunum þurftu svo sannarlega að leggja á sig ómælda vinnu til þess að keppnisferðin sem framundan var yrði að raunveruleika. Þetta var gert, að mig minnir, með nokkuð glöðu geði, og tilhlökkunin og spennan var sá drifkraftur sem gerði það að verkum að fjár- söfnun hér og vinna þar var ekkert mál. En sömu sögu var ekki og er ekki að segja um strákana, sem jafnan sluppu við svo til allt svona „vesen" enda þurftu þeir að æfa svo mikið, til þess að snerpan, kraft- urinn, hraðinn, tæknin og allt dótaríið, sem við stelpurnar réðum hvort eð er ekkert við, yrði enn meiri. Það er vegna þessarar forsögu, sem ég gladdist svo innilega þegar meistaraflokkur Víkings í kvennahandboltanum tryggði sér nú fyrir skömmu íslandsmeistaratitilinn, annað árið í röð. En sömu stelpur unnu titil- inn í fyrsta sinn í sögu félagsins í fyrra, við ómældan fögnuð kvenna sem karla í félaginu. Raunar hygg ég að stelpurnar hafi vart getað fært kynsystrum sínum sem yngri eru betri gjöf og livatningu en ein- mitt þennan titil, sem er sá eftirsóknarverð- asti hér á landi, fyrir þær og þá sem stunda handknattleik. Það að stelpumar afrekuðu þetta, og það meira að segja tvö ár í röð, hefur gert það að verkum að strákarnir og karlarnir eru farnk að meta kvennahand- boltann 'og telja hann eiga rétt á sér. Enda hafa Víkingsstelpurnar sýnt það undanfarin ár að þær búa yfír þessu öllu, sem karlpen- ingurinn taldi sig þar til fyrir skömmu hafa* einkarétt á. Þær ráða yfir snerpu, hraða, tækni, fallegu samspili, flóknum leikfléttum, hörðum gegnumbrotum, fallegum línusend- ingum og snaggarlegum hraðupphlaupum. Þær eru sem sagt búnar að ná svo góðu valdi á íþróttinni, að meira að segja karlarn- ir gætu leitað í smiðju til þeirra, sem er hreint ekki svo lítið. Nú er öldin önnur hvað varðar fjölmiðlaumfjöllun um kvennahand- boltann: Það má meira að segja fjalla nokk- uð ítarlega um hann í blöðum, útvarpi og það sem meira er, í sjónvarpi! Auðvitað hefur kvennaboltanum fleygt fram á undanförnum árum og stelpurnar eru orðnar mun snarpari, teknískari, liprari og skemmtilegri leikmenn, en fyrir segjum 10 til 15 árum. Þess vegna meðal annars hafa þær unnið sig upp í það að fá þá umfjöllun sem þær eiga skilið. Þótt ég hafi einskorðað mig við kvenna- handbolta í þessu rabbi mínu, þá hygg ég að heimfæra megi margt af því sem gerst hefur í kvennaboltanum á íslandi undanfar- in ár, yfir á annars konar þátttöku kvenna í íslensku þjóðlífi, í atvinnulífinu, stjórnmál- um, menningu og listum. Gata kvennanna hefur ekki verið jafngreið og karlanna, því það hefur þótt sjálfsagt og eðlilegt að þær legðu meira á sig, enda hvernig ætti annað að vera í samfélagi þar sem karlar hafa verið við stjórnartauminn á öllum sviðum? En þær hafa sótt fram og haslað sér völl, um það er óþarft áð deila. Þannig að þótt hægt miði, miðar þó örugglega í rétta átt. Því finnst mér full ástæða til þess að hrópa: Áfram stelpur! AGNES bragadóttir LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 1.MAÍ1993 3

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.