Lesbók Morgunblaðsins - 04.09.1999, Side 11

Lesbók Morgunblaðsins - 04.09.1999, Side 11
JÆFELL Ljósmynd/Oddur Sigurðsson jótárjökl sjást vinstra megin, en Skálatind ber í fjallið. Ljósmynd/Hjörleifur Guttormsson im og bak við hann Þjófadalur. Snæfellsháls er hægra megin. Gengið er upp suðvesturhornið þar sem Ijósi líparíthryggurinn tengist fjallinu. .Sauða- fell Geidær- /r Jinúkur sj < hnúkarv. \m - v ' 'V 1!20! )}K . V^SiadteU IjK Sandvatn \ .» Ai; "5 Grábergs- hnúkar GrjótárVo huúkur ^ Langi- hnúkur Snæfells- Foíavati Snæfells- hóls Ketil- 1230 hnúkur Þjófahnúkar Litla 1122 Snæfell i 1180 Sc' .1 Bjálfafell Hátungur Stœkkad svœði Horft í suður af Snæfelli, Þjófahnjúkar í baksýn og Þjófadalur til vinstri. Sauðár liðast um, en þær renna báðar til Jök- ulsár á Dal. Við héldum áfram og ókum suður með fjall- inu að vestanverðu, allt að Snæfellsskála Ferðafélags Fljótsdalshéraðs, en hann var reistur 1970, en þrívegis hefur hann verið stækkaður (16). Þar var okkur tekið tveim höndum af skálaverðinum Ingibjörgu Hall- grímsdóttur, og settumst við stundarkorn inn. Vestan í Snæfellinu eru líka talsverðir skrið- jöklar. Grjótárjöklar tveir (9) eru á norðvestur- horni fjallsins, en þar á Grjótá upptök sín, og eru þeir aðskildir efst af mjóum líparíthrygg en samvaxnir neðst. (Helgi Hallgrímsson (8) hefur af þeim ástæðum nefnt þá Tvíburajökla.) Syðri jökullinn tengist toppjöklinum og steyp- ist ofan af háfjallinu í ferlega sprungnum jök- ulfossi, en sá nyrðri kemur úr jökulbotni líkt og Sótajökull. Jöklar þessir hafa borið fram fírna mikla urðarhóla sem þekja þá neðst. Sunnan við jökulskálina er í fjallsbrúninni öxl með um 100-150 m háum dökkbrýndum þver- hnípishömrum, sem nefnd er Hamar. Sunnan hans er nafnlaus tindur í fjallinu sem Helgi Hallgrímsson (6) nefnir Skálatind (1338 m á kortum) vegna þess að hann er upp af skála Ferðafélagsins. Austan við þennan tind kemur skriðjökull úr fjallinu og nefnir Hjörleifur (10) hann Axlarjökul. Sunnan við tindinn er dal- verpi sem Helgi (6) nefnir Axlardal. Sunnan þessa dals er tindur í aðalfjallinu (1306 m á kortum, en er líklega um 1350 m), sem Helgi nefnir Axlartind (hefur líka verið nefndur Litla-Snæfell en það er ruglandi vegna þess að hnjúkur sunnar ber það nafn). Nafnið Axlai-- tindur á vel við vegna þess að oft er gengið á tindinn á leið upp á fjallið eftir svonefndri Gönguöxl sunnan í Axlartindi (9), en einnig er farið nokkuð austai- eftir rinda sem Helgi (6) nefnir Uppgönguhrygg. Tilraun Sveins Pálssonar 1 794 Sem fyrr greinir er fært á fjallið bæði að norðanverðu og sunnanverðu, og því má ganga yfir fjallið. Slfla-i göngu er nokkuð lýst í árbók Ferðafélags íslands 1987 (10). í yfirliti yfir fyrstu göngur á Snæfell (2,11) kemur fram að fyrstu tilraun til þess gerði Sveinn Pálsson náttúrufræðingur og læknir ásamt tveimur fylgdarmönnum 3. september 1794, og gengu þeir upp norðausturöxl fjallsins. Þeir urðu frá að hverfa vegna þoku og hvassviðris. Til að minna menn á að hér erum við á svæði þar sem taka verður tillit til náttúruaflanna er rétt að birta kafla úr frásögn Sveins: „En nú komst óveðrið í algleyming. Rokið, sem var svo mikið, að það reif freðinn skara af snjónum og þeitti honum framan í okkur ásamt snjógusum og haglhryðjum annað slag- ið, lagðist á eitt með bratta fjallsins og hálkunni á jökulsnjónum, til að banna okkur uppgönguna. Loks fengum við komist upp á fyrsta hjallann norðan í fjallinu og fengum við síðan vitneskju um, að það mundi (varlega áætlað) nema þriðjungi af allri hæð fjallsins. Þegar hér var komið, var með öllu óhugsandi að komast hærra, ekki svo mjög vegna þokunnar, er náði alveg niður til okkar, heldur veðurofsans, sem var svo harður, að við urðum að grafa okkur holu til að liggja í, svo að við skyldum ekki kútveltast niður hlíðina, auk þess sem hann svipti af mér nýrri baðmull- arnátthúfu (því að höttum okkar urðum við að halda á í höndunum)." Guðmundur Snorrason sigrar f jallið 1 877 Fyrstur til að standa á tindi Snæfells hefur líklega verið Guðmundur Snorrason frá Bessastaðagerði í Fljótsdal, en það gerðist 13. ágúst 1877 (11). Hann gekk í bh'ðviðri og mun gangan hafa tekið um 2 tíma og 15 mínútur. „Það fannst mér mikið tignarlegur staður,“ segir hann um útsýnið og lýsir því meðal ann- ars svona: „Hvergi var þoka eða skýjahnoðri á loftinu, svo að sjá mátti yfir alla Norður-Múla- LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 4. SEPTEMBER 1999 1 1 I

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.