Alþýðublaðið - 03.03.1990, Blaðsíða 4

4
Laugardagur 3. mars 1990
ÍÞROTTAVIÐBURÐIR FYRRITÍMÁ
*
Olympíuleikarnir í Berlín
TÍMAMÓTALEIKAR
í fyrsta sinn undir
Islenskum fána
Alls var keppt I 20 íþróttagrein-
um í Berlín og keppendur voru
tæplega 4.800 frá 50 löndum þ.á
m. 15 íslenskir íþróttamenn, sem
nú kepptu í fyrsta sinn undir
islenskum fána á Olympíuleikum.
I hópnum voru 11 sundknattleiks-
menn og 4 frjálsíþróttamenn. Ól-
ympíuleikvangurinn var stór-
glæsilegur og rúmaöi um 100 þús-
und áhorfendur. Önnur mann-
virki, sundlaugin og allnokkrar
íþróttahallir aö ógleymdu Ólym-
píuþorpinu var allt til mikillar fyr-
irmyndar, ekki síst Ólympíuþorpiö
með flestum þægindum á fögrum
stað í borginni.
Boðhlaup með
Olympíueldinn
Mikill fjöldi áhorfenda, bæði er-
lendis frá og Þjóðverjar sóttu leik-
ana. Sérlega snjöll hugmynd og
snjallt áróðursbragð var boð-
hlaupið mikla með Ólympíueld-
íslenskir þátttakendur i alþjóöamóti iþróttakennara og íþróttafrömuöa, sem haldiö var í sambandi við Ólympíu-
leikana i Berlin 1936. Myndin er tekin á leikvanginum, þar sem Ólympíueldurinn logaöi. Fremsta röð, talið frá
vinstri: Júlíus Magnússon, Þorsteinn Jósepsson, Valdimar Sveinbjörnsson, Gunnar Olafsson, Þorsteinn Einars-
son, Friðrik Jesson, Þorgils Guðmundsson, Jónas G. Jónsson, Asgeir Ó. Einarsson. Önnur röð: Þórarinn Þórarins-
son, Sigmundur Guðmundsson, Baldur Kristjónsson, Ólafur Guðmundsson, Konráð Gíslason, Torfi Þórðarson.
Þriðja röð: Stefán Runólfsson, Jón Þorsteinsson. Aftasta röð: Hermann Stefánsson, Jón Bjarnason, Sigurkarl Stef-
ánsson, Vignir Andrésson, Þórarinn Sveinsson, Viggó Nathanaelsson, Guðbrandur Þorkelsson, Þorgeir Svein-
bjarnarson, Karl Helgason, Rögnvaldur Sveinbjörnsson, Stefán Þ. Guðmundsson, Jón Ólafsson.
Sigurður Sigurðsson komst í aðal-
keppni í þrístökki á Ólympíuleikun-
um í Berlín 1936.
mót íþróttakennara, sem var í
nánum tengslum við leikana. Far-
ið var með Dettifossi utan 16. júlí
og komið til Hamborgar 21. júli.
Síðdegis sama dag var hópurinn í
Ólympíuborginni, sem þá þegar
var fagurlega skreytt og hvar-
vetna blöktu þjóðfánar við hún.
Fánaberi Kristján Vattnes
Setningarháltíð leikanna var
laugardaginn 1. ágúst. Fólkið
streymdi til leikvangsins, en allir
aðgöngumiðar voru löngu upp-
seldir. Sjálf setningin hófst kl. 4.
síðdegis. Ríkiskanslarinn, Adolf
Hitler ásamt föruneyti, birtist
stundvíslega og skömmu síðar
taka fylkingar íþróttamanna að
streyma inn á leikvanginn. íslend-
ingar koma nú í fyrsta sinn fram á
Ólympíuleikum sem fullvalda
þjóð — í fyrsta sinn blaktir þar ís-
lenskur fáni. 21 íslendingur ganga
inn á leikvanginn, en fánaberi er
Kristján Vattnes. Áhorfendur
A fundi Alþjóða-Ólympíunefndarinnar, sem haldinn var í
Barcelona vorið 1931 var ákveðið, að 11. Ólympíuleikar
vorra tíma skyldu fara fram í Berlín sumarið 1936. það hafði
lengi verið draumur Þjóðverja að fá að sjá um framkvæmd
á þessu vandasama og stórbrotna verkefni. Þeim var það
mikið metnaðarmál, að vel tækist til, en formaður undir-
búningsnefndarinnar var dr. Theodor Lewald og fram-
kvæmdastjóri dr. Carl Diem. Naut nefndin riflegs framlags
frá þýskum stjórnvöldum.
Þarf ekki aö orðlengja það frek-
ar að Ólympíuleikarnir í Berlin
1936 tókust stórkostlega. Annars
eins glæsibragur og frumlegheit
höfðu ekki áður sést á þessari stór-
kostlegu íþróttahátíð og jafnframt
komu vel í Ijós kunnar skipulags-
gáfur og nákvæmni Þjóðverja,
jafnt í smáu sem stóru.
inn, en hann var sóttur til Grikk-
lands, þar sem hann var tendraður
með geislum sólarinnar frá altari
Seifs í Ólympíu og síðan var hlaup-
iö meö hann noröur Balkanskaga
áleiðis til Berlínar. Boðhlaupiö
vakti hrifningu um víða veröld og
hefur verið fastur liður við hverja
Ólympíuleika síðan.
Tortryggni i garð Þjóðverja Fjölmenn íslensk sveit
Þegar nálgaðist Ólympíuárið
blómgaðist nasisminn í Þýska-
landi og ýmsir voru tortryggnir í
garð Þjóðverja og álitu, aö Þýska-
land nasismans myndi notfæra sér
leikana í pólitískum tilgangi, til
framdráttar þeirri stefnu, sem
_ komið hafði verið á i landinu undir
forystu Adolfs Hitler. Trúlega hef-
ur þessi glæsilega íþróttahátíð,
sem leikarnir voru, blekkt ýmsa.
En Ólympíuleikar síðustu áratuga
hafa vissulega verið notaðir í
stjórnmálaáróðri og erfitt við það
að ráða.
Eins og áður sagði voru fimmtán
þátttakendur frá íslandi, en auk
þeirra fóru 30 íþróttakennarar til
Berlínar á vegum Ólympíunefnd-
ar Islands, en þar fór fram alþjóða-
íslendingar ganga inn á Óiympíuleikvanginn í Berlín. Á myndinni mó meö vissu greina fjórtán menn, talið frá
vinstri: Ulfar Þórðarson, Rögnvaldur Sigurjónsson, Karl Vilmundarson, Ólafur Sveinsson, Stefán Jónsson, dr.
Björn Björnsson, Jón Ingi Guðmundsson, Jón Pálsson, Sveinn Ingvarsson, þýskur maöur að nafni Lutz Koch (full-
trúi Ólympíunefndar fslands í Berlín), Pétur Snaeland, Erlingur Pálsson, Kristján Vattnes (fánaberi) og að baki hon-
um sér í Benedikt G. Waage.
fagna flokkunum vel, en að sjálf-
sögðu fær þýski flokkurinn inni-
legustu viðtökurnar.
Spiridon Lous færði
Hitler gjöf
F-ftir hefðbundna setningu birt-
ist síðasti böðhlauparinn og tendr-
ar Ólympíueldinn með kyndli sín-
um. Nær samtímis gengur mið-
aldra sólbrenndur maður fyrir
Hitler og heilsar honum meö
handabandi. Maðurinn er Spiri-
don Louis, Grikkinn, sem sigraði í
fyrsta maraþonhlaupinu í Aþenu
1896. Hann færði kanslaranum
olíuviðarsveig úr lundunum helgu
í Ólympíu. Gjöfin er tákn friðar og
vináttu, sem því miður rættist
ekki, því aöeins rúmum þremur
árum síðar hóf Hitler 2. heims-
styrjöldina.
Jesse Owens
maður leikanna
Um kvöldið fóru fram stórkost-
leg hátíðahöld á leikvanginum, en
Jesse Owens.
daginn eftir hófst sjálf keppnin,
barátta um heiður og frægð. —
Flestir ef ekki allir eru sammála
um, að sá íþróttamaður, sem
mesta athygli vakti á Berlínarleik-
unum hafi verið blökkumaðurinn
Jesse Owens, sem varð fjórfaldur
Ólympíumeistari í spretthlaupum
og langstökki. Það voru ekki ein-
ungis afrekin sem gerðu hann vin-
sælan, heldur og ekki síður Ijúf-
mannleg framkoma og dreng-
skapur. — Islendingum gekk
þokkalega í Berlín, en lengst náði
Vestmannaeyingurinn Sigurður
Sigurðsson, sem komst i aðal-
keppnina í þrístökki.
Framkvæmdin var frábær
Leikunum var slitið 16. ágúst.
Aðsókn var gífurleg og aðalleik-
vangurinn ávallt fullsetinn. Alls
var talið að 1,3 milljónir ferða-
manna hafi mætt á leikana, þar af
150 þúsund útlendingar. Allir voru
sammála að framkvæmd leikanna
hafi tekist með miklum ágætum
og verið Þjóðverjum til sóma.
(Heimild:
Ólympíuleikarnir 1896—1956)
Örn Eidsson
skrifar