Alþýðublaðið - 24.01.1992, Side 4

4
Föstudaqur 24. ianúar 1992
4
Fréttir í hnotskurn
r r
EjNN A DAGIVALINN: Helgi Guöbergsson læknir segir í grein í
nýútkomnu hefti af Hjartavernd, að meö þvi að bera saman íslenskar
tölur og útlendar um dauðsföll megi áætla að fimmta hvert dauðsfali
á íslandi sé að verulegu leyti orsakað af reykingum, um 340 dauðsföll
á ári. „Ætla má að um 10% þeirra séu vegna óbeinna reykinga," segir
læknirinn.
KÓPAVOGUR 0G DÝRA VATNIÐ: Ásmundur Stefánsson, for-
seti Alþýðusambands íslands, hefur sent Kópavogskaupstað bréf þar
sem hann skorar á kaupstaðinn að snúa til baka frá ákvörðun um stór-
fellda hækkun á vatnsskatti þar í bæ. Eins og Alþýðublaðið hefur
greint frá hefur álagningarhlutfall vatnsskatts hækkað úr 0,13% í
0,20%, en á sama tíma hefur álagningarhlutfall fasteignaskatts lækkað
úr 0,50% í 0,485%. Ef litið er á álagninguna í heild, enda um sama
gjaidstofn að ræða, kemur í ijós að álagningarhlutfallið hefur hækkað
úr 0,63% í 0,685%, sem Ásmundur segir 8,7% hækkun þessara gjalda
umfram verðlagshækkun. Ásmundur segir miklu skipta að Kópavogs-
kaupstaður hlaupist ekki undan merkjum á þennan hátt, allir þurfi að
leggjast á eitt um að skapa stöðugleika.
3.500 KOMU í JÓLAHLAÐBORÐ: Þrátt fyrir mikinn barlóm,
svartagallsraus og tískuorðið bölmóð nutu margir landsmenn, sem
betur fer, jólahlaðborða veitingastaðanna fyrir nýliðin jól. Elísabet
Hilmarsdóttir, markaðsstjóri Flugleiðahótelanna, segir að 3.500
manns hafi komið í jólahlaðborð í Lóninu á Hótel Loftleiðum. Þar
mættu einstaklingar og fjölskyldur, hópar starfsmanna og aðrir og áttu
huggulega stund saman. Á myndinni sem hér fylgir eru heppnir hlað-
borðsgestir, Kjartan B. Halldórsson, en hann hlaut Evrópuferð fyrir
tvo í ferðahappdrætti sem hlaðborðsgestir tóku þátt í, og Kjartan I.
Jónsson, sem vann ferð í innanlandsflugi að eigin vali. Með þeim á
myndinni er Elísabet Hilmarsdóttir.
LANDBÚN A Ð U R
Niðurskurður á
niðurgreiðslum -
uppskurður á einokun
Landbúnaður á íslandi hefur á
undanförnum áratugum verið
styrktur úr hófi fram. Halda
mætti að alltaf hafi staðið til að
gera hann ófæran um að bjarga
sér á samkeppnisgrundvelli.
Segja má að þær niðurgreiðslur,
sem stundaðar hafa verið, séu
um það bil að eyðileggja land-
búnað sem atvinnugrein.
Kannski er miklu fremur farið
að líta á hann sem atvinnubóta-
vinnu. Svo mjög er þessi grein
styrkt af opinberu fé að allur
metnaður er frá henni horfinn.
Alls staðar er ýtt undir meðal-
mennsku, enda hefur neyslan dreg-
ist saman og ekki nema von, þegar
vel unnin störf eru ekki verðlaunuð,
en búskussum leyft að hafa allt að
því eins góðar tekjur og hinum góðu
bændum. Þröngsýnin í kringum
landbúnað er slík að þegar sala af-
urðanna dregst saman er talað um
að færa þurfi framleiðsluna nær
neyslunni. Aldrei er talað um að
auka þurfi söluna, eins og fyrirtæki
í öðrum greinum mundu gera.
Hér þarf að skera upp, — og niður.
Ef bakka á út úr þessu ástandi þarf
fyrst að leggja niður kvótann og nið-
urgreiðslurnar, enda bústofninn
ekki í útrýmingarhættu og því fá-
ránlegt að leggja á hann kvóta eins
og fiskinn í sjónum. Kvóti á fram-
leiðslu landbúnaðarvara kemur í
veg fyrir frjálsa samkeppni og er því
skömm á þjóðfélagi sem kennir sig
við frjálsræði í viðskiptum.
Þegar kvótanum hefur verið aflétt
er hægt að taka til hendinni í sukk-
inu. Það næsta sem gera þarf er að
afnema einokun sláturhúsanna og
leyfa bændum að slátra heima.
Bændur skulu vera ábyrgir fyrir því
að selja framleiðsluna og þeim gert
kleift að semja við ákveðna kaup-
endur að kjötinu, — t.d. veitinga-
menn og verslanir. Slátrað verði þá
eftir þörfum, jafnt sumar sem vetur.
Ef þessu er framfylgt er loksins
kominn grundvöllur fyrir frjálsri
samkeppni í landbúnaði. Sumir
kunna að álíta að slíkri stefnu sé
ekki hægt að framfylgja, en það ætti
að vera auðvelt. Má benda á að ekki
er nauðsynlegt að vinna alla þá
Niðurgreiðsl-
urnar í land-
búnaði eru um
það bil að eyði-
leggja hann sem
atvinnugrein
segir greinar-
höíundurinn,
Rögnvaldur Kr.
Raínsson.
vinnu sem nú er unnin með vélum.
Hægt er að slátra með handafli en
jafnframt gæta fyllsta hreinlætis og
uppfylla þannig þær miklu og
ströngu heilbrigðiskröfur sem gerð-
ar eru til slátrunar. Þær háu kröfur
sem nágrannalöndin hafa sett eru
fyrst og fremst til verndunar fyrir
þarlendan landbúnað og þau lönd
loka um leið augunum fyrir því sem
gert er í eigin sláturhúsum.
Það má benda á að hér á landi hef-
ur farið fram umtalsverð heima-
slátrun á síðustu árum. Þeir sem
keypt hafa „svart", hafa tekið eftir
því að kjötið fæst á lægra verði en
að kaupa það af sláturhúsi, og þó er
kjötið í þessu tilfelli óniðurgreitt.
Þannig getum við lækkað vöruverð
hér innanlands. Eflaust munu marg-
ir spyrja hvernig við getum þá flutt
kjöt á erlenda markaði, sem gera
aðrar kröfur til slátrunar. Þá er því
til að svara að ekki hefur verið flutt
út kjöt undanfarin misseri frá slátur-
húsunum sem fullnægja kröfum er-
lendu aðilanna. SÍS sér um að
geyma kjötið sem ríkið hefur keypt
af bændum, og sendir ríkinu reikn-
inginn fyrir geymsluna. Er mér sagt
að það sé drjúg tekjulind.
Kunningi minn einn tjáði mér um
daginn að hann hefði verið beðinn
að útvega erlendum aðila kjöt.
Magnið var e.t.v. ekki mikið, en samt
góð byrjun, auk þess að gott verð
fékkst fyrir afurðina, sem hlýtur að
skipta verulegu máli. En viti menn;
þegar til kom átti Sambandið ekki
ekkert kjöt til útflutnings! Það svíð-
ur öllu venjulegu fólki að svona
durgsháttur skuli látinn líðast í kerf-
inu sem við öll borgum þó fyrir. Þess
vegna verður að aflétta einokuninni
af landbúnaðinum í heild.
Oft velti ég því fyrir mér hversu
mikið opinbert fé fer til landbúnað-
arins, ekki einungis í niðurgreiðslur,
heldur einnig í margháttaða styrki
og sjóðasukk allskonar sem fullyrt
er að sé fjallmyndarlegt. Kæmi mér
ekki á óvart að með einum eða öðr-
um hætti kostaði þetta 10—12 millj-
arða króna á ári, og er þá ekki verið
að tala um lán.
Ég tel okkur íslendinga standa
frammi fyrir þeirri spurningu hvort
við ætlum að setja okkur á hausinn
með rándýrri ríkisrekinni atvinnu-
bótavinnu, eða hvort við snúum við
blaðinu og látum atvinnuvegi okkar
borga sig sjálfa. Sumir hafa viljað
halda því fram að landbúnaður sé
önnur höfuðatvinnugrein þjóðar-
innar. Eflaust var það rétt fyrir 100
árum, en nú kostar landbúnaðurinn
meira en hann aflar og því er tími til
kominn að breyta um starfshætti í
greininni.
Viö bjóöum allar helstu
tryggingar á hagstæöu verði!
Segðu upp tryggingunni þinni
með mánaðar fyrirvara og
notaðu tímann til að bera
saman iðgjöld trygginga-
félaganna!
Skandia
Island
Viö erum viö símann 12 tíma á dag,
frá 9 til 21. Sími 629011.
Grænt númer 99 6290.

’