Alþýðublaðið - 27.01.1995, Blaðsíða 7

Alþýðublaðið - 27.01.1995, Blaðsíða 7
FÖSTUDAGUR 27. JANUAR 1995 ALÞÝÐUBLAÐIÐ Heimur í hnotskurn „Enginn fer með kjaftasögur um leyndar dygðir r4^ annarra manna Nokkur orð um kjaftasögur heitir lft- il og nett spakmælabók eftir Torfa Jónsson sem Setberg gaf út fyrir skómmu. Bókin er blanda útlenskt ættaðra spakmæla sem höfð eru eftir mönnum á borð við rómverska ljóð- skáldið Ovid og írska snillinginn Oscar Wilde og vísukorna af ís- lenskri grundu eftir kappa einsog skáldið Káinn og Jakob Aþanas- íusson hreppstjóra á Barðaströnd. Hin alþjóðlega sinnaða ritstjórn Al- þýðublaðsins fór á sínu vanabundna hundavaði yfir útlenska hlutann og valdi athyglisverðustu ummælin til birtingar. Islendingadeild bókarinn- ar bíður lesenda í ofvæni. Ekkert virðist jafn saklaust og lítilsháttar lausmælgi. Oscar Wilde Kjaftakindur og rógberar leggja eld að ölliini liiisuin sem þau koma í. Ókunnur höfundur Orðrómur: eftirlætisvopn rógberans. Ambrose Bierce Gegn kjaftasögum verður engum vörnum við komið. Moliére Rógurinn á það sameiginlegt með egginu, að þegar honum hefur verið ungað út fær hann vængi. Ókunnur höfundur Ár renna í eina átt, söguburður í aðra. Ókunnur höfundur Einstaklingur hefur venjulega ekki hugmynd um hvað sagt er um hann. Oll borgin getur borið út slúðursðgur um hann, en ef hann á enga vini fréttir hann aldrei neitt af þeim. Honoré de Balzac Það þarf sameiginlegt átak óvinar og vinar til að hitta þig í hjarta- stað, þess fyrrnefnda að bera út slúðursögur um þig, þess síðar- nefnda að færa þér fréttirnar. Mark Twain Vilt þú spilla orðstír einhvers? Talaðu þá ekki illa um hann, hrósaðu honum heldur úr hófi fram. André Sigfried Sumar setningar Ieysa ekki eitur sitt úr læðingi fyrr en að mörgum árum liðnum. Elias Canetli Söguburður snertir ekki hina dauðu, en getur valdið dauða þeirra sem lifa. Voltaire Það er vottur af meinfýsni í fús- leika okkar að ofmeta fólk - við 0111111. að því er virðist, að búa okkur undir þá ánægju að skera fólk niður í eðlilega stærð. Eric Hoffer Illgirnin er öflugra stækkunar gler en góðvildin. George Savile Halifax Þeir sem sjá aðeins mistök leita einskis annars. Thomas Fuller Öllum er skylt að láta sögu ganga áfram, betri en þeir heyrðu hana. Humphrey Ward Það er aðeins eitt sem er verra en að illa sé um mann talað, og það er, að ekki sé um mann talað. Oscar Wilde Margt fólk hyllir svofellda lífs- reglu: Getir þú ekki sagt neitt gott um einhvern mann, þá lát oss heyra það strax. Okunnur höfundur Talaðu ekki um sjálfan þig í samkvæmi, það verður gert þegar þú ert farinn. Addison Mizner Fólk trúir hverju sem vera skal, sé því bara hvíslað að því. Irving Hoffmann Hve hátt sem rógberinn kemst vofir sannleikurinn alltaf yfir honum. Marokkóskt máltæki Það er ósiðlegt að fórna orðstír náunga síns til þess eins að vera skemmtilegur. Irma Gram Það má þekkja mann betur á því sem hann segir um aðra, en því sem aðrir segja um hann. Leo Aikman Það sem l'ólk segir um þig á bak er staða þín í þjóðfélaginu. Edgar Watson Howe Það eru til konur sem eru næstum því jafn eins miklar kjaftakerling- ar og karhnenn. Ókunnur höfundur Að reyna þagga niður í slúður- sögu er jafn erfitt og að stöðva hljóm bjöllunnar, þegar henni hefur verið hringt. Shana Alexander Besta ráðið við rógi er að þegja og gera skyldu sína. George Washington Karlmaður rægir óvini sína, kona rægir vinkonur sínar. Ókunnur höfundur Þegar slúðursögur verða gamlar breytast þær í goðsögn. Stanislaw J. Lec Slúður er það, þegar maður heyr- ir eitthvað sem manni fellur vel um einhvern sem manni fellur ekki við. Earl Wilson Kjaftakerling segir aldrei ósatt - geti sannleikurinn valdið jafnmiklu tjóni. Ókunnur höfundur. Munurinn á fréttum og sögusögn- um flest í því hvort þú segir þær eða heyrir þær. Ókunnur höfundur Slúðri má líkja við broddflugu, getir þú ekki drepið það í fyrsta höggi er betra að berja ekki neitt. Josh Billings Söguburður er hefnd hugleysingj- ans og yfirdrepsskapur vörn hans. Samuel Johnson Orðrómur: fréttaþjónusta hinna minni máttar. C.W. Ceram Okkur ber að afvopna baktal og hæðni með því að ljá því ekki eyra. Því má líkja við neista frá stóru báli, sem kulnar sé ekki blásið í glæðurnar. Fontenelle Óvægin kjaftasaga rennur á hjól- um, og hver hönd er uppi til að smyrja hjólin meðan þau snúast. Ouida Rógberinn gerir út af við heiðar- legt fólk með hvísli. Walter Scott Rógburður er söluvara kjafta- kindarinnar, að Ijá henni eyra er að veita henni stuðning. Ókunnur höfundur Rógburður er undarlegur löstur, sé reynt að berja hann niður lifir hann góðu lífi, en sé hann látinn afskiptalaus deyr hann af sjálfu sér. Thomas Paine Rógburður, sú ósvífna afturganga, sest á grafir hinna göfugustu. Heine Rógurinn myndi fljótlega hjaðna veitti enginn honum húsaskjól. Ókunnur höfundur Sá sem flytur þér fréttir af öðrum flytur öðrum fréttir af þér. Ókunnur höfundur - sagði enski heimspekingurinn Bertrand Russell glottandi um kjaftasögur; viðfangsefni Heims íhnotskurn í dag. „Til er sá rógburður, sem jafnvel sakleysið kemur engum vörnum við" er haft eftir sjálfum Napóleon. „Rógur: Egg hans er hvassari en sverðsins," skrifaði William Shakespeare. Sá sem af trúgirni Ijær rógi eyra er annaðhvort siðlaus maður eða hefur ekki meiri skilning eða vit en barn. Menander Sá sem reiðist söguburði um sjálfan sig staðfestir hann á vissan hátt. Ben Johnson Sumt fólk segir ýmislegt ljótt um okkur, ekki fyrst og fremst vegna þess sem það veit um okkur, heldur vegna þess sem við vitum um það. Ókunnur höfundur Söguburður: ég get ekki sagt hvort satt það er/ég segi það eins og það sagt var mér. Walter Scott Rógurinn er að því leyti frábrugð- inn annarri rangsleitni, að sá sem kemur honum af stað á þess aldrei kost að bæta fyrir það tjón sem hann hefur valdið. Samuel Johnson Söguburður er löstur sem slær á báða bóga, bæði þann sem veldur honum, sem og þann sem fyrir honum verður. Ókunnur höfundur Söguburður er sú list að segja ekkert, á þann hátt að í rauninni sé ekkert ósagt. WalterWinchell Söguburður er viðurkenning á illgirni og eigin vanmætti. J.G. Holland Söguburður gerir manninn illan, hann er böðull hins saklausa. Jeremy Taylor Sögusmetta: atvinnufþrótta- maður í lausmælgi. Aldous Huxley Það er ekki hægt að ráða við róg- tungur mannanna, en ef við lifum getum við fyrirlitið þær. Goethe Rógberarnir þrífast á meðan ein- hver fæst til að ljá þeim eyra. Ókunnur höfundur Við erum alltaf reiðubúin að trúa hneykslissögum. Ovid Það er ekki smánarlegra að ráðast með vopnum að manni, sem á þess engan kost að verja sig, en að tala illa um þann sem er ekki viðstaddur. Ókunnur höfundur Það sama gildir um orðróm og ávísun, hvorugt má árita, nema öruggt sé að innistæða sé fyrir hendi. Ókunnur höfundur Þótt þú sért hreinn sem ís og hvít- ur sem mjöll veitir rógburðurinn þér enga undankomuleið. Shakespeare Ekkert er jafn fljótvirkt og rógur- inn, engu er eins auðvelt að koma á framfæri, engu jafn fúslega tek- ið og engu jafh greiðlega dreift. Cicero Hneyksli er ávallt leiðari gangandi dagblaðs. Ókunnur höfundur Talaðu um aðra og þú ert kjafta- kind, talaðu um sjálían þig og þú ert ölluin til ama. Ókunnur höfundur Launmorðingi og rógberi eru tveir angar af sömu grein, sá fyrr- nefndi notar byssu, sá síðarnefndi hvíslar í skúmaskotum. Louis Nizer Ef við slepptum hneykslum, sögu- burði, hversdagslegum hlutum og heimskulegri sjálfsánægju úr samræðunni - hvflík þögn. M. de Bachi Munurinn á frétt og slúðursögu felst í því hvort þú hækkar eða lækkar röddina. Ókunnur höfundur Flestum blöskrar hreinskilni, fáum yfirdrepsskapur. Laurence Oltvier Ykjur: starfsaðferð lygarans. Baltasar Gracian Ef einhver gæfi þér krónu fyrir hvert vingjarnlegt orð, sem þú hefur sagt um meðbræður þína, og krefði þig um fimmtíu aura fyrir hvert óvingjarnlegt orð, hvort værir þú þá heldur ríkur eða fátækur? Ókunnur höfundur Saga, sem einn kemur af stað, mun aukast stóriega í meðförum annarra. Jonathan Swift Ég hata þann miann sem aflar sér frægðar með því að leggja orðstír annars í rúst. John Gay Ekkert er eins hvimleitt og sannar Gróusögur í blöðum. Okunnur höfundur Enginn þykist hafa áhuga á slúðursögum - samt virðast allir njóta þeirra. Joseph Conrad Lygin er snör í snúningum, en sannleikurinn er þrautseigur. Ókunnur höfundur Varaðu þig á manninum sem segir þér sögur. Ókunnur höfundur Heiðarlegir menn ljá ekki róg- burði eyra, hinir lítilmótlegu einir trúa því sem rógberinn lætur út úr sér. Ókunnur höfundur Sé rógburður í slöngulíki, þá er hann fleygur - flýgur jafn auð- veldlega og hann skríður. Douglas Jerrold Sár eftir Imíl'sstuugu getur gróið en sár vegna söguburðar ekki. Tyrkneskt máltæki Almenningur trúir hverju sem er - nema sannleikanum. Edith Sitwell Syndin á sér mörg verkfæri, en lygin er handfangið á þeim öllum. O.W. Holmes Sannleikurinn gerir engum mein - nema hann eigi að gera það. B.C. Forbes Tortryggnin heldur að sannleik- urinn sé lygi, trúgirnin heldur að lygin sé sannleikur. Ókunnur höfundur Mesti lygari heimsins heitir: „Fólk segir". Douglas Mallock

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.