Vísir - 31.07.1978, Qupperneq 11

vtsm
Mánudagur 31. júli 1978
n
Ólafur Björnsson
vanti fyrir mjög stóran hluta út-
flutningsframleiöslunnar. Um
þaö er varla ágreiningur.”
— En er hægt aö gera ráö-
stafanir sem bæta úr þessu án
þessaöskerða kaupmátt launa?
„Þaö tel ég mjög vafasamt.
Þaö væri kannski hægt með
nægilega miklum niðurskurði á
fjárfestingu að tryggja öskertan
kaupmátt launa en afleiöingin
yrði meiraeöa minna atvinnu-
leysi. Þaö er atriði sem viö
verðum aö sjálfsögöu aö taka
tillit til einnig”.
—KS
„Engín óstœða oð hofna
neinni leið olgiörlega"
r
segir Asmundur Stefánsson, hagfrœðingur^um lausn efnahagsvandans
„í>að er enginn vafi á
þvi að sú efnahags-
stjórn sem verið hefur
undanfarin ár hefur
verið eindæma léleg.
Það veldur þvi náttúru-
lega að þar þurfa að
verða brýn umskipti
á”, sagði Ásmundur
Stefánsson hag-
fræðingur i samtali við
Visi er hann var inntur
eftir áliti á ástandi
efnahagsmála og
leiðum til úrbóta.
„Rekstrargrundvöllur helstu
atvinnugreina okkar er að
mörgu leyti mjög erfiöur vegna
þeirrar stefnu i efnahagsmálum
sem rekin hefur verið”, sagði
Asmundur. „Þar er ekki allt
auðleyst og lausnin sem eitt-
hvert raunhæft gildi hefur tekur
að sjálfsögöu töluveröan ti'ma.
En þar mábenda á aö skipulag i
fjárfestingarmálum hefur ekki
veriö nógu mikið.
Nýting á hráefni er geysilega
misjöfn ef frystihúsin eru tekin
til dæmis. Þaö er enginn vafi á
þvi, aö meö samræmdu skipu-
lagi á þeim hlutum má ná mik-
illi afkastaaukningu miöaö viö
þaðsem i þetta er lagt. Með þvi
má leysa einhvern vanda.
Miöaö viö ástandiö I dag verður
þó aö gera einhverjar aörar
ráöstafanir en þessar hag-
ræöingarráðstafanir til þess aö
leysa þann hnút sem þessi fyrir-
tæki eru komin i augnablikinu.”
„Clt frá venjulegum hag-
stjórnarsjónarmiöum eru til i
grundvallaratriöum þrjár
leiöir: Þaö sem kallaö hefur
verið uppfærsluleiö, milli-
færsluleiö og niöurfærsluleiö. t
sjálfu sér er ekki hægt aö gefa
endanlegt svar við þvl hvaöa
leið á aö velja. Viö lausn hvers
vanda verður að taka miö af þvi
sem gert hefur veriö á öörum
sviðum.
Heildarlausn þess vanda sem
við okkur blasir nú verður að
Ásmundur Stefánsson
skipta í tvennt. I fyrsta lagi
vissar aögeröir sem hafa þann
uigang ao vinna uma iu pess ao
fást viö þær eiginlegu grund-
vallarbreytingar sem nauösyn-
legar eru til þess aö ná þeim
árangri sem aö er stefnt.”
— Þarf aö gera einhverjar
breytingar á skráningu gengis-
ins til þess?
„Það hiytur aö veröa eitt af
þvi sem þarf aö skoöa. En þaö
er engin ástæða finnst mér aö
taka haröa afstööu meö eöa á
móti einni leiöinni fyrr en menn
sjá hvaöa möguleika aörar
leiðir gefa.”
— Telur þú aö hægt sé aö
tryggja rekstrargrundvöll vel
rdcinna fyrirtækja án þess að
skeröa kaupmátt launa?
„Ég held aö þaö sé enginn
vafi. Hins vegar eru málin
komin i þann hnút aö þaö eru
erfiöleikar á aö ná öllum mark-
miðum i einu. Efnahagsástand
okkar nú er ekkert kreppu-
ástand i venjulegum skilningi.
Þaö er algjört svigrúm hérna til
aö borga gott kaup. Meö
skikkanlegum aögeröum er
hægt aö hamla á móti þessari
stigmagnandi veröbólguþróun
sem verið hefur undanfariö.”
—KS
ÍEinar K. Guðfinns-
son, háskólanemi,.
Bolungarvik, skrifar,
y
Þá eins og nú tel ég aö ytri að-
stæöur, sem mannlegur máttur
réði ekki viö, hafi valdið þvi aö
illa gekk hjá Sjálfstæðis-
flokknum. Ekki skussaháttur
formannanna.
Opínskár fundur sjálfstæðismanna í gærkvöldi: 1
„FLOKKUR SEM EKKIHEFUR
SAMYIRKA FORYSTU BER
FEIGÐ í BRJÓSTI” — sagðiBirgirísleifur
hann ákaft þeim sjálfstæöis-
mönnum, sem virðast trúa þvi
aö einstaklingarnir geti algjör-
lega ráðið gangi sögunnar.
Hvort sem um er aö ræöa sögu
eins stjórnmálaflokks, eða ein-
hvers annars.
Þaö er vissulega gott og æski-
legt, aö menn reyni aö gera sér
vel ljósar ástæöur þess að hlut-
irnir æxlast á þennan hátt en
ekki hinn. En slikt er að sama
skapi fánýtt þegar menn setja
kikinn upp að blinda auganu, til
þess að reyna að ná áttunum á
hinu pólitiska landabréfi.
Átti að reka ólaf og
Bjarna?
Menn skyldu minnast þess að
áður hefur það gerst að Sjálf-
stæðisflokkurinn tapaði at-
kvæðamagni. Ég minni til dæm-
is á að frá fyrri kosningunum
árið 1959 til þeirra seinni sama
ár fór atkvæðahlutfall Sjálf-
stæðisflokksins úr 42.5 prósent-
um í 39.7. Og 1967 hlaut flokkur-
inn 37.5 prósent atkvæða en
hafði fengið 41.4 i kosningunum
á undan. Formenn Sjálfstæðis-
flokksins á þessum tima voru
þeir Ólafur Thors og Bjarni
Benediktsson, sem allir keppa
nú um aö lofsyngja. Ég hef eng-
an hitt sem sagt hefur að þeir
Ólafur og Bjarni hefðu átt aö
vikja, vegna þess aö flokkurinn
hafi beöiö hnekki i kosningum á
meöan að þeir voru formenn. Ef
þaö er skoðun einhverra, væri
fróölegt aö heyra.
Var allt með öðrum róm?
Ég hef ósjaldan heyrt aö mik-
ill sé munurinn á þeim Geir
Hallgrimssyni og þeim fyrri
formönnum Sjálfstæöisflokks-
ins, Ólafi og Bjarna. Þeir siðar-
nefndu hafi borið af. Ekki ein-
ungis hafi þeir verið „mann-
kosta. og drengskaparmenn”
eins og Geir, heldur hafi þeir
ennfremur búið yfir „baráttu-
skapi og einurð” öfugt viö Geir.
Með öðrum orðum: allt var með
öðrum róm áður i páfadóm.
Hér vaða menn enn i villu og
svima. Aö visu rökstyðja þeir
mál sitt þvi að ekkert hafi verið
gert af rikisstjórninni mest allt
kjörtimabiliö til þess aö vinna
bug á verðbólgunni. Og þær að-
gerðir sem rikisstjórnin hafi
loks gripið til hafi komið of
seint. En þetta eru haldlaus rök.
Ýmislegt gert
Núverandi rikisstjórn vann
meira og minna allt kjörtimabil
sitt að endurbótum i efnahags-
málum. Og þó ýmsum þætti
seint ganga, þýöir ekkert aö lita
framhjá þeirri staöreynd að
verulega miöaöi i rétta átt. Ég
nefni aðeins: skynsamlegri
vaxtastefnu þar sem reynt var
að hvetja til aukinnar sparifjár-
myndunar, gerö lánsfjáráætl-
unar og beitingu rikisfjármála
sem hagstjórnartækis til að
draga úr veröbólgunni.
Af þessu má sjá að núverandi
rikisstjórn gerði ýmislegt, til
þess að vinna á verðbólgu-
draugnum. Arangurinn var lika
talsverður. Visitala fram-
færslukostnaðar jókstum tæp 50
prósent árið 1975, en verðbólga
var komin oni 27 prösent fyrir
réttu ári. Eins og kunnugt er
snerist þetta viö og veröbólga
jókst, þegar liöa tók á slöasta
ár. Það var þó ekki fyrir þær
sakir aö rikisstjórnina skorti
„baráttuskap og einurð”, eöa
„festu og ákveðni” eins og ein-
hverjir hafa sagt. Astæðan var
„launahækkunin i fyrsta áfanga
kjarasamninganna um mitt ár”
eins og orörétt segir i hinni
helgu bók islenskra efnahags-
mála um þessar mundir, Verð-
bólguskýrslunni (bls 111.)
Geir sýndi festu og einurð
Geir Hallgrimsson hefur aö
minum dómi sýnt festu og ein-
urð, eins og foringja ber. En
eins og hollenskur hagfræðipró-
fessor benti á i viðtali við þetta
blað eru rikisstjórnir á Islandi
undarlega valdalitlar og það há-
ir allri hagstjórn. Bjarni Bene-
diktsson og Ólafur Thors og
hver maður annar hefði staðiö
frammi fyrir sama vandanum
ogGeir Hallgrimsson i hans spor-
um.
Menn skyldu i raun og veru
varast að láta blámóöu fortiöar-
innar blekkja sig til þess að
draga þá ályktun að islenskum
stjórnmálaforingjum fari hrak-
andi. Timarnir breytast og
mennirnir meö og þaö sem áöur
þótti gott og gilt, er oft úr sér
gengið i dag.
Churchill hefur til dæmis hlot-
iö þann dóm sögunnar aö hann
hafi verið einarður stjórnmála-
foringi og sjálfsagt hefur það
veriörétt. En þá er lika hollt að
minnast þess að sá Churchill,
sem var hælt fyrir dirfsku, þeg-
ar hann sendi hermenn gegn
verkfallsmönnum, heföi veriö
nefndur fasistasvin fyrir sama
verknað i dag. Eöa ætli menn
hefðu kallað Geir Hallgrimsson
mann með baráttuskap, ef hann
hefði virkilega látið sverfa til
stáls i viðureign viö herskáa
„útflutningsbannara” i stað
þess að reyna friðsamlegri leið.
Ég held ekki.
Spyrjum að hætti Leníns
Það var vissulega þungbært
aö Sjálfstæðisflokknum skyldi
ekki vegna betur i alþingis-
kosningunum, en raun bar vitni.
En við verðum að vona að viö
höfum aöeins tapað orrustu en
ekki styrjöld. Þö'sist skuli dreg-
ið úr ábyrgð foringja flokksins,
er ekki betra að ætla að hengja
bakara fyrir smið. Þeir timar
sem framundan eru, hljóta að
verða notaðir til þess að endur-
skipuleggja og bæta flokksstarf-
ið á allan hátt. Slikt verður ekki
gert með þvi að kasta mikilhæf-
um mönnum út i ysta hafsauga,
i æði vonbrigða og hefnigirni.
Nú er komið að þvi að við
sjálfstæðismenn spyrjum okkur
að hætti Lenins sáluga: Hvað
ber að gera? Þegar viö teljum
okkur hafa fundið svarið er
fyrst „veður til að skapa.”
—EKG