Tíminn - 28.10.1969, Blaðsíða 8

3
TIMINN
ÞRIÐJUDAGUR 28. október 1969.
UPPLAUSN í
LÍBANON
SIIKIL ÁTÖK HAFA átt séi
ítaS í Líbanon, sem liggur við
Miðjarðarhafið og hefur landa-
mæri að ísrael í suðri, en að
Sýrlandi alls staðar annars stað
ar, þar sem Líbanon liggur að
landamærum annars ríkis. og eru
þessi átök milli skæruliða Sam
taka Palestínu-Araba (PLO) og
el-Fatahlhreyfingarinnar annars
vegar en hers Libanonsstjórnar
hins vegar.
Bardagarnir hófust fyrir al-
vöru á mánudaginn í síðustu
viku, og hafa skæruliðar ýmsa
hluta landsins, einkum í suðri,
í raun á valdi sinu. Átökin hafa
einnig orðið nokkur í borgum
landsins, ekki sízt í Trípoli, og
herma fréttir að skæruliðar
hafi gamia borgarhlutann þar á
valdi sínu.
Ymsir Arabaleiðtogar hafa
boðið aðstoð við að koma á
sáttum, þeirra á meðal Gamel
Nasser, forseti Egyptalands,
sem hefur sent sérstakan sendi
mann sinn til Líbanon til við-
ræðna við forráðamenn deilu-
aðila.
UPPIIAF ÁTAKANNA að
þessu sinni er nokkurt deilu
mál. Þá virðist svo, sem skæru
liðarnir — sem hafa aðsetu í
suðurhl. landsins við landamæri
Israels — hafi haldið til ákveð
inna þorpa skammt frá bæki-
stöðvum sínum, en þessi þorp
munu vera utan þess svæðis
sem ráðam. í Líbanon hafa leyft
skæruliðum að athafna sig á.
Hefur skæruliðum sérstaklega
verið bannað að vera á stöðum,
þar sem margir óbreyttir borg
arar búa.
Líbanonher mun hafa sent her
deildir til staðanna, og ein-
hvern veginn fór svo, að skot-
hríð hófst milli þeirra og
skæruliðanna.
Þetta leiddi til áframhaldandi
átaka, sem urðu hvað mest á
mánudaginn í síðustu viku, og
svo til ákafra mótmælaaðgerða
í ýmsum borgum landsins, þar
sem lýst var yfir stuðningi við
Palestínu-Araba af ýmsum.
Kom til óeirða víða, og bai-daga.
Hafa tuigir manna sennilega
látið lífið í þessum bardögum,
en áreiðanlegar tölur eru ekki
fyrir hendi.
Verk skæruliða frá samtökum Palestínu-Araba: Ibúðarhús í Haifa í Israel í rúst.
A MIÐVIKUDAGINN sagði
forsætisráðherra bráðabirgða
stjórnar Líbanon. Ráshid Kar-
ami, síðan endanlega af sér
embætti. — „Það er, ekki rök
rétt“, — sagði hann við það
tækifæri, — ,,að maður eigi
taka á sig ábygð á þróun mála
sem ekki er í samræmi við
skoðanir viðkomandi manns“.
Hann sagði einnig, að Líbanon-
her hefði gripið til vopna gegn
skæruliðum án þess svo mikið
sem láta forsætisráðherra lands
ins vita um það.
Nágrannariki Araba lögðu
þegar mjög að ráðamönnum i
Líbanon — sem nú, eftir brott
för Karami, er einfeum Charles
Helou. forseti landsins — að
hætta átökum við skæruliða.
Sýrland lokaði öltum landamær
uim sínum að Líbanon. Irak —
sem liggur austan við Sýrland,
og hefur hvergi bein landamæri
að Líbanon. lofaði skæruliðum
aðstoð hers síns — en stór hiuti
hans er í Jórdaníu.
Önnur Arabariki svo sem
Líbýa, Alsír og Egyptaland —
að ekki sé nú talað um leiðtoga
hinna ýmsu skæruliðasamtaka,
fordæmdu aðgerðir Líbanons-
hers og kröfðust þess að bar
dögum yrði hætt, sem 'á þeirra
máli þýðir áð Líbanonsher
hætti að berjast.
ÁTÖKIN NÚ ERU eins kon
ar endurtekning þeirra átafea,
sem urðu fyrir sex mánuðum
einnig út af skæruliðunum,
, nema hvað þessir bardagar eru
miklu meiri en hinir fyrri.
Átökin í april í ár leiddu til
þess að Rashid Karami, forsæt
isráðherra, sagði af sér, en
féllst á að sitja áfram í forsæti
bráðabirgðastjórnar. Stjórnar-
myndunin hefur þó gengið illa,
og honum ekki tekizt að sam-
eina hina ýmsu flokka i ráðu
neyti. Nú hefur hann hætt þeim
tilraunum, hvað sem síðar verð
ur.
Er nú mjög óvíst um ástand
ið í landinu, og framtíðarþróun
ina, en talið er nokfeuð víst að
skæruliðar verði stöðugt öfl-
ugri í landinu, eftáir því sem
lengra líður án friðarsamninga
í Mið-Austurlöndum, og þar
sem ísraelsmenn halda áfram
árásum á meintar stöðvar
skæruliða í Líbanon.
SPURNINGIN um skærulið-
ana hefur lengi skipt stjórn-
málamönnum landsins og reynd
ar þjóðinni einnig. En það er
ekki einungis spurning um það,
hvort leyfa skuli skæruliðum
að nota suðurenda landsins und
ir herstöðvar, þaðan sem árás
ir á ísrael verða síðan gerðar
í stougga nætur. Það er einfald
lega spurningin um það, hvort
Líbanon sé raunverulega Araba
ríki og eigi þar af leiðandi að
taka þátt í styrjöld Araba gegn
israel.
Líbanon hefur alltaf haft
ýmis séreinkenni meðal Araba
rikja, ekki sízt vegna þess að
íbúar landsins skiptast í Kristna
menn og Múammeðstrúarmenn,
en þessir hópar hafa getað kom
ið sér vel saman, og samkomu
lag ríkir milli þeirra um vaida
(UPI)
skiptingu og friðsamleg sam-
skipti.
Til slítos þarf visst umburðar
lyndi, ekki sízt í heimi haturs
eins og í Mið-Aiusturlöndium.
En þetta hefur komið fram í
ýmsu öðru í Líbanon, m. a. því
að þar er öllum „pólitiskum
fióttamönnum“ veitt haeli. Hef
ur Líbanon oft verið nefnt
„Sviss Mið-Austurlanda“ vegna
þessa frjálsræðis síns og vegna
þess, að landið hefur getað
haldið sig utan við hemaðar-
átök — enda efeki undir styrj
öld búið.
ÞANNIG VAR LIBANON
ekki með í Sex-daga-stríðinu;
ísraelsmenn virtu þá hlutleyisi
landsins.
Vegna þess hvernig það strlð
fór, og þar sem engir friðar
samningar voru gerðir, tóku
samtök skæruliða mjög að efl-
ast, en þekktust af þeim sam-
tokum er PLO og el-Fatah.
Þessi samtök sendi skæruliða
Framhald á bls. 15.
Aukakosningar í Bre tlandi á fimmtudag
HIÐ MIKLA BIL, sem verið
hefur, samkvæmt skoðanakönn
unum og aukakosningum, milli
íhaldsflokksins og Verka-
mannaflokksins meðal brezkra
fejósenda, virðist hafa mjög
minnkað á undanförnum vik-
um.
Hvort þetta kemur fram í
kosningaúrsiitum, kemur að
nokku leyti í ljós á fimmtudag
inn, en þá verða aukakosningar
í 5 kjördæmum.
í síðustu þingkosningum
vann Verkaman naflokkurinn í
þessum kjördæmum tneð mjög
góðum meirihluta. En ef
grrldd atkvæði skiptast á svip
aðan hátt og á undanförnum
tveimur árum — þegar 15—
18% tilfærisla varð til fhalds
flokksins — þá munu íhalds-
menn taka öll þingsætin nema
eitt.
ÞAU KJÖRDÆMI, sem hér
um ræðir, eru Newcastle-under
Lyme, þar sem íhaldsmenn
þurfa að bæta við sig 11,8%
greiddra atkvæða til að vimna,
Swindon, þar sem þarf 12,4%
Paddington, þar sem 13,1%
þarf, Islington, þar sem 14.4%
þarf, og Corbals, þar sem íhalds
menn þurfa 25% viðbót.
Sé t. d. miðað við aukakosn
inguna í Walthamstow eystra
í marzmánuði í ár, þá mun
sú fylgisaukning, sem íhalds
flokkurinn fékk þar, vera nógu
mikill til sigurs í öllum ofan
greindum kjördæmum nema
Corbals. í óðurnefndu kjör-
dæmi jófest attovæðamagn
íhaldsflofefesins um 15,9%, og
sex mánuðum áður var aukning
in í aukaikosningum í vestari
Muta Walthamstow 18%.
ÞAR SEM LÍKLEGT þótti,
að flest þessara 5 þingsæta
hefðu tapazt, ef aukakosning
arnar hefðu farið fram í sum
ar, þá frestaði Harold Wilson,
forsætisráðherra, þeim þar til
nú, að útlit er fyrir að Verka
mannaflokkurinn geti haldið
þeim öllum.
Það, sem einkum hefur aukið
trúna á þetía, eru úrslit skoð-
anakannana. Þeim ber nú sam
an um það, að thaldsmenn
hafi aðeins 2—4% meira fytgi
en Verkamannaflokkurinn.
Virðist því Ijóst, að bilið
miilli flokkanna hefur stór-
minnkað, að minnsta kosti um
sinn. Enda telja stjórnmálasér
fræðingar, að hið mikla bil,
sem myndaðist í aukakosning
uim og sveitarstjórarkosningum,
hafi einikum orsatoast af heima
setu óánægðra stuðningsmamna
Verkamannaflokksins, en ekki
af auknum vinsældum íhalds
flokksins.
Virðist svo, sem Harold Wil
son sé nú að uppskera nokkuð
-yrir erfiði sitt með autonu
fylgi á ný, hversu lengi sem
það endist.
HANN STEFNIR AUGLJÓS-
LEGA að því að láta það end
ast fram yfir næstu almenmu
þingkosningar, sem flestir telja
að fari fram í Bretlandi næsta
vor.
Margt hefur þó áhrif á það,
hvort kosningar verða næsta
vor eða ekki. Ef efnahagslífið
nær sér ekki upp t. d., þá get
ur Wilson hæglega látið kjósa
seinna, t. d. næsta haust.
En ef hann kemur vel út úr
aukakosningunum á fimmtudag
inn, og flokkur hanis heldur
áfram að efla fylgi sitt eftir
því sem líður á veturinn þá
viröast vorkosningar nokkurn
veginn vissar. — EJ.