Vísir Sunnudagsblað - 23.03.1941, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 23.03.1941, Blaðsíða 1
1941 Sunnudaginn 23. marz 12. blad SOFFOHÍIAS THORKEIÆSSONs KVEÐJA Mér er það mikil ánægja og heiður, að Ríkisútvarpið hefir gefið mér tækifæri til þess að ávarpa ykkur — kæru landar. — Nú hefi eg verið gestur ykk- ar næstum heilt ár, og þegar líður að heimför minni, sem verður innan f árra daga, er mér þetta hið kærasta tækifæri til þess að láta í ljós þakklæti mitt fyrir hinar ágætu og alúðlegu viðtökur, sem eg hefi hvarvetna orðið aðnjótandi. Skyldum og vandalauáum, kunnugum og ó- kunnugum votta eg mitt inni- legasta þakklæti. Eg hygg, að öll sú vinsemd hafi ekki verið mér i té látin vegna persónulegra verðleika minna, heldur öllu fremur vegna þess, að eg er Vestur-íslendingur. Ekki skulu orð min þannig skilin, að mér sé síður gleði að góðum hug af þeirri ástæðu. Hin ivaxandi vel- vild milli heimaþjóðarinnar og þjóðarhrotsins vestan hafs er mér hið mesta gleðiefni, velvild, sem skapast hefir fyrir aukna kynningu seinni ára. Til er gömul dæmisaga, sem . á hér vel við: Maður gekk yfir heiði í dimm- viðri og þoku. Sýndist honum að í móti sér kæmi ófreskja. Þegar þetta færðist nær, sá hann, að það var maður. Og þegar þeir mættust, komst hann að raun um, að þetta var hann bróðir hans, sem hjó hinu meg- in við fjallið. Vinir mínir. Við höfum stundum á liðnum árum séð hvern annany i þoku og fjar- lægð. Þess vegna hefir okkur missýnst. Nú hefir okkur þok- ast það saman, að við sjáum og viðurkennum að við erum allir menn. Og enn eigum við ef tir að færast nær hver öðrum, og kom- ast að raun um, að við erum skilgetnir bræður. Vildi eg gjarnan stúðla að því, með hverju því móti, sem mér er hægt, að vináttubönd (ÚTVARP8ERINDI) okkar styrktust sem bezt. Það er sannfæring min, að það væri ó- metanlegur hagur, bæði andlega og efnalega, fyrir báða aðilja. Má eg mælast til þess, að þið, sem á mig hlustið, leggið eití- hvað af mörkum með þeim, sem kunna að beita sér fyrir þessu máli, og má eg einnig fara þess á leit við ykkur, að þótt svo færi, að orðin, sem eg mæli hér í kvöld, gleymdust, þá hyrfi ekki að öllu leyti umhugsunhi um þetta atriði, og áformin, sem þið kunnið að taka? Á siðustu árum hafá nokkur áhrifarík spor verið stigin i þessa átt, en þau þurfa að verða fleiri og almennari, stærri og róttækari í framtíðinni. Liggur þá næst að athuga á hvaða vett- vangi góðum árangri yrði náð í þessa átt. Mannaskipti eru að öllu leyti ákjósanleg, en eg hygg að það*geti ekki orðið "að ráði á næstu árum, að unglingar frá Ameríku komi til lengri eða skemmri dvalar á íslandi, vegna þess ástands, sem nú ríkir, og sem hlýtur að vara tilfinnan- lega eftir að striðinu er lokið, og hafa geysilega lamandi á- hrif á efnahag, atvinnu- og fé- lagslíf þeirra þjóða, er lent hafa í þeim ógurlega hildarleik. Á síðastliðnUm árum hafa töluvert margir Islendingar far- ið vestur að leita sér menntun- ar, en þó færri en viljað hefðu, vegna gjaldeyrisskorts og ann- ara erfiðleika, svo sem þess, að fá landgönguleyfi i Ameríku. Vona eg, að stjórnarvöld lands- ins sjái sér fært að greiða betur veg þeirra, sem vestur vilja fara i framtiðinni. Eg tel það í alla staði eitt hið æskilegasta spor, sem ungur ís- lenzkur námsmaður getur stig- ið á menntabraut sinni, að fara til Vesturheims til framhalds- náms, þvi að þótt evrópiska menningin sé bæði gömul og góð, og ef til vill að einhverjum siðvenjum fágaðri 'en menntun Vesturálfumanna, þá hefir þó menning Vestmanna margt til síns ágætis, og f ullkomlega þess verð, að íslendingar"hér heima gefi henni meiri gaum í fram- tiðinni, en verið hefir. Svo eg bendi á aðeins eina hlið hennar — hina amerisku verklegu menningu, það er þekking, sem verið hefir hinn skapandi kraft- ur í Iífi þjóðarinnar, og sem mundi verða íslendingum engu síður hagkvæm en þeim þar vestra. Það er þekking, sem láta má í askana. Eg segi ykkur það, vinir, — og segi það satt, — að Islendingum mundi koma það vel, að kynnast verkhyggni, verkleikni og vinnuhraða Ame- ríkumannsins. Hann notar brjóstvit sitt og íhugunargreind sína, en er þó studdur vísinda- legri þekkingu við störfin sin margbreytilegu. Mundi slíkur fróðleiksforði, sóttur vestur unv haf, reynast íslendingum ólíkt betur en sumt það, er stundum hefir verið sótt til annara landa. Og vinnst þá um leið þetta mik- ilvæga, að tengja þjóðarhlutina austan hafs og vestan sem traustustum böndum . Eins og öllum er kunngt, er til önnur leið greiðari og kostn- aðarminni til beinnar kynning- ar. Það er bókmenntaleiðin. Það má segja, að hún hafi að miklu leyti verið vanrækt, svó hag- kvæm sem hún annars hefði getað orðið. En eg hygg, að ráð- in verði nokkur bót á þessu í nánustu framtíð. Það er Þjóð- ræknisfélag Islendinga í Reykja- vík, sem hefir ný. mikinn áhuga fyrir því, og má vænta þess, að það komi einhverju verulegu i framkvæmd, svo ' sem hag- kvæmum bókaskiptum, birtingu fréttapistla að vestan, um hag, ástæður, viðfangsefni og við- burði þeirra á meðal, og ber eg hið bezta traust til blaðanna hér að þau leggi þessu máli lið. —• Soffonías Thorkellsson. Einnig væri það vel til f allið, að útvarpið okkar vildi einnig stuðla að þessum málum, með birtingu erinda að vestan. Einnig hefir menntamálaráð og þeir miklu áhrifamenn, er að þvi standa, sýnt mjög lofs- verðan áhuga fyrir samstarfinu, með því að ganga ótrauðir að verki við útbreiðslu fyrsta bind- is „Sögu Islendinga í Vestur- heimi", sem kom út í haust. Veit eg, að þeir sömu góðu menn munu veita okkur mikla aðstoð við framhaldsútgáfu þessa verks, sem nú er aðeins að byrja. Þar höfum við óneitanlega stígið spor í rétta átt, til kynn- ingar á lífi og baráttu okkar fyrir vestan. Þessi fyrsta bók kann að falla mönnum að ein- lnverju leyti misjafnlega í geð, en hún er aðeins inngangur að verki, sem ætlast er til að verði bæði mikið og vandað, og verð- ur allverulegur liður í heildar- sögu Islendinga. Sökum hinnar ahnennu vel- vildar, sem við Vestur-Islend- ingar njótum hér heima, og fyi'- ir dugnað menntamálaráðs, varð salan á bókinni meiri en vdð höfðum gert okkur vonif um. Hafa þvi alhnargir orðið að bíða eftir afgreiðslu á bók- inni, og bið eg þá velvirðingar á þvi. En nú höfum við látið prenta viðbót, svo að þeir geti eignast bókina, sem óska þess, og eru þeir beðnir að snúa séi- til menntamálaráðs þessu við-

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.