Vísir Sunnudagsblað - 13.09.1942, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 13.09.1942, Blaðsíða 1
wmm 1942 Sunnudaginn 13. september 30. blad ÍJr æ^kiimiiiiiiiig'oiii írkjuiero Eftir Guöjón Jónsson Slíkar ferðir fóru foreldrar mínir þegar fermt var, sem var venjulega á hvitasunnudag, eða trinitatis, ef hvitasunna var snemma vors, og lítið farið að Iifna, og svo aftur síðsumars í ágúst eða september, eftir þvi sem þá stóð á um, hestabrúkun heima fyrir. Var hyllst til að gripa tækifærið, ef verið var að heyja nálægt bænum, en ekki upp á háfjalli, og heimreiðsla þvi ekki eins erfið'fyrir hrossin. Frá Hjöllum að Gufudal er sex til sjö tíma ferð til og frá, því tveir erfiðir hálsar eru á þeirri leið. Yngra fólkið fór svo á víxl, svo sem ástæður leyfðu þar fyrir utan, bæði vetur og sumar. Mest þótti koma til slikra ferða, þegar vel var sótt, eins og þegar fermt var, og margt fólk til altaris, sem þá var titt, þvi venjulega voru foreldrar og systkini þeirra barna, sem fermd voru, til altaris með þeim. Undir slíkar ferðir var tölu- verður viðbúnaður, föt burstuð, lín þvegið og strokið, skór bridd- ir og allir þvoðu nú af sér allt ryk sumarannanna. Þá þurf ti og að athuga reiðtýgi, beizli, svip- lir og reiðver, svo í standi væri, járna hrossin, skera þeim, mön og kemba þeim. Svo rann þá upp hinn þráði dagur hjá okkur börnunum. Og víst var um það, að létt var okk- ur í skapi, er við vöknuðum á slíkum moi-gni, ef sólin blessuð ljómaði þá af austurbrún fjarð- arins og sendi okkur yljandi geilsa sína yfir gljáfægðan fjörð- inn yfir á sjávarbakkana, þar sem við vorum nú að beizla hi'ossin, ýmist liggjandi eða standandi í góðviðrinu, og þótti værðin góð, eftír erfiði vikunn- ar. Þau bjuggust vitanlega ekki við því, að nú ætti að fara að þeysa á sér í dag. Já, aldrei skyldi vera friður, hafa þau víst hugs- að. • En nú ver ekki til setu boðið, þvi kl. 8 skyldi lagt af stað, svo komið yrði það snemma fil kirkjunnar, að bú- ið væri að spretta af hrossum, fara úr reiðfötum og snyrta sig til kl. 12 á hádegi. En þá áttí messa að hefjast. Nú var það hlutverk okkar og piltanna, er heim voru rekin hrossin, að leggja reiðverin á. Svo fórum við að týgja okkur til ferðar og beztu klæðin tekin fram, hjá hverjum einum. Enda voru kirkjuferðir oft og einatt einu skemmtiferðir margra i þa daga, til að sýna sig og sjá aðra, og þá ekki sízt unga fólkið, og var ekki trútt um að sumir prestar sveigðu að því í ræðum, sínum, ef þeim þótti við þurfa, eða illa stóð í bælið þeirra i þann svip- inn. Því varð til vísan sú arna, undir þvílíkri ræðu, hjá ,Ólafi fyrrum dómkirkjupresti í Reykjavík, er hann vék að því, að unga fólkið gæfi hvort öðru auga undir messunni. Hallaði þa Kristján skáld sér að sessunaut sínum og mælti í eyra hans: „Þegar eg geng i guðshús inn, sem góðir margir fleiri, og iðrunarfullur Ólaf mJnn orð drottins flytja heyri, skyldi þá vera synd að segja svona við þann, sem næstur er: Það er þó svei mér séleg meyja, er situr þarna gagnvart mér." l Þegar allir voru tilbúnir, var riðið úr hlaði og lagt á Hjalla- háls. Er hann hár og brattur og tveggja tima lestarferð að Djúpadal. Þegar upp kemur er Styrbrekka efsta hálsbrekkan, þar sem Gullþórir vá Styr, sem getur í sögu hans, en Kálfar- gljúfur nokkru neðar, þau er Kálfur steypti sér ofan i á flótt- anum undan Þóri. En áður hafði Þórir vegið á hálsinum uppi þriðja manninn i mýri þeirri, er við hann er kennd og heitir Bligsmýri. Af Styrbrekku er útsýni fag- urt inn yfir f jörðinn, er hún víða kjarri vaxin og með berjabrekk- um. Vaðalfjöll og Búrfell eru í austri og Innsveit og Reykhóla- sveit i suðri, með fellum dölum, vötnum og háls- um allt til Gilsfjarðar og Saubæjarfjalla, og svo Króks- fjörð og Berufjörð, sem blasa þarna við, því þarna fyrir innan Reykjanesfjallið er eyði mikið frá Þorskafirði og suður í Berufjörð og Innsveitina, sem er einhver fegursta sveit á Vesturlandi, og nú í morgun- kyrrðinni stóðu reykirnir þráð- beint i loft upp á hverju býli. Og kyrrðin var eitthvað svo þrungin unaði og seiddi minn- ingarnar hverja af annari: Þarna blasti við bær Matthíasar skálds, Þuriðar Drykkinnai', Gillastaðir, þar sem Þorvaldur Vatnsfirðingur vár brenndur inni, Munaðstunga Ketilbjarnar, Mýrartunga, æskuheimili Gests Pálssonar skálds, og fleiri bæir, sem oflangt væri að telja. En þarna er svo einkar vinalegt og blýlegt hérað á Vestfjarða visu, og þvi verður manni að stansa hér, er upp kemur á hálsinn í góðu veðri. Eins og kunnugt er, er útsýni takmarkað þarna i fjörðunum, en af hálsunum er af tur víðsýnt og þegar kemur vestur á Hjall- hálsinn, opnast útsýn um vest- ureyjar, allt til Skorar að vest- an og Snæfellsness að sunnan, vítt og breitt í fjarska, og vest- ureyjar með græna kolla á tær- um sjávarfletinum. Og nú var sem ævintýraljóma slæi á láð og lög og glitaðan árdegisljóma upprennandi sólar. En nú höld- um við ofan i Djúpafjörðinn, sem er litill, og að sjá sem stöðu- vatn, þvi fyrir mynni hans er girt af hólmunx og er til að sjá sem heilt væri. En þar eru ör- mjó sund í gegn og getur ekki heitið að fært sé bátum, nema um liggjanda flóðs eða fjöru, vegna strauma: i „Hér eru sund og harðir straumar, henta vakrir stýristaumar" segir Matthías Jochumsson um Breiðaf jörð. Þegar ofan af háls- inum kemur taka við berja- brekkur og skógarkjarr í Mýr- arlandi, og er hér mikil gnægð berja, allra tegunda. Þótti okk- ur hér gott að æja, hvila hross- in og fá okkur ber um leið. En það var nú ekki vandalaust, að sitja á bekknum þeim, þvi það þótti óviðeigandi, að koma með „blátt hnappagat" til kirkjunn- ar, eins og það var orðað, ef maður var blár um munninn. En samt vildi nú bregða út af þessu. Eri nú fóru fleiri og fleiri kirkjugestir að bætast i hópinn, frá Þórisstöðum, Gröf, Hall- steinsnesi og Barmi, svo nú fór að lifna yfir hinu yngra fólki. Eldri maður frá Hallsteinsnesi kom til okkar á berjamóinn og spurði okkur hvort að vel væri um ber hjá okkur, og kváðum við svo vera. Bað hann okkur að lofa sér að sjá og gerðum við það, því þarna var allt krökt af þeim, og héldum við að hann ætlaði að sýna okkur þá virð- ingu, að borða með okkur. En þegar hann kemur horfir hann um stund á berjaklasann fagur- bláann. Segir hann þá kímandi, um Ieið og hann brá fæti ofan í berin og kramdi allt undir fæt- inum, þar sem berin voru mest: „Verið þið ekki að éta þennan

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.