Tíminn Sunnudagsblað - 26.09.1965, Qupperneq 8

Juan Rulfo
Vegna fátæktar okkar
Hór fer öllu hrakandi. Jasinta gljúfrinu til þess að heyra, hvað fólk-
dó í vikunni, sem leið, og á laugar- ið segði. En niðurinn var svo mikill
daginn, þegar við höfðum jafnað niðri við ána, að ekki heyrðist orð,
okkur lítið eitt, fór að rigna. Þá þótt maður sæi það opna og loka
reí»dist pabbi, því að rúgurinn var munninum. Fólkið var líka að virða
langt til orðinn þurr í sólskininu, fljótið fyrir sér þarna uppi í gljúfr-
og það hvessti svo snögglega, að við inu og reyna að geta sér til um,
gátum ekki komið neinu í hús. Við hversu mikið tjón það hefði unníð.
kúrðum okkur saman inni í korn- Þarna upp frá komst ég að því,
skýlinu og horfðum á uppskeruna að áin hefði sópað Serpentínu með
eyðileggjast í rigningunni — ann- sér — það er kýrin, sem pabbi gaf
að gátum við ekki gert. Tjöfcsju í afmælisgjöf. Annað eyrað á
Og í gær, þegar Tatsja ‘iy.stir varð Serpentínu var hvítt, en hitt rautt,
tóif ára, fréttum við, að fljótið heíði og hún hafði falleg augu.
brifið með sér kúna, sem pabbi gaf Ekki veit ég, hvers vegna í ósköp-
henni í afmælisgjöf. Það var undir unum hún íagði út í fljótið, því að
birtingu fyrir þrem dögum, sem fljót- hún hlýtur að hafa vitað, að þetta
ir' tók að vaxa. Ég var steinsoíandi, var ekki lengur sama fljótið og áður.
en hávaðinn var svo mik'. i, þegar Serpentína var svo gætin. Hún hlýtur
það ruddist fram á milli bakkanna, að að hafa gengið í svefni, úr því að
ég hljóp fram úr rúminu með ábreið- hún lét drekkja sér svona alveg að
una í hendinni, rétt eins og mig ástæðulausu. Ég varð að vekja hana
hefðp- dreymt, að þakið væri að til þess að koma henni út úr gerðinu,
hrynja. En ég fór nú upp í aftur, þegar ég opnaði það á morgnána. Ef
því að ég vissi, að þetta var bara ég hefði ekki gert það, hefði hún
árniðurinn, og hann svæfði mig fijót- staðið þar allan daginn með lokuð
lega. augu og rumið eins og kýr gera, þeg-
Himinninn var dökkur og þung- ar þær sofa.
skýjaður, þegar ég fór á fætur, og Þannig hlýtur þetta að hafa verið
árniðurinn lót enn hærra í eyrum, ef — hún hefur verið sofandi. Henni
eitthvað var. Það var eins og áin hefur ef til vill dottið í hug, að mál
væri skammt frá, og af henni lagði væri að vakna, þegar hún fann vatn-
óþeí, líkt og verið va2ri að brenna ið skella á síðum sér. Þá hefur hún
rusli. orðið hrædd og reynt að ná aftur til
Fljótið flæddi yfir bakka sína, þeg- sama lands, en vatnið skellt henni
ar ég fór að skoða, hvernig umhorfs um koli og snarsnúið henni. Ég geri
væri. Það fikraði sig æ lengra upp ráð fyrir, að hún hafi baulað á hjálp.
ghtuna og rann inn í hús konunn- Hún gat baulað óskaplega.
ar, sem þeir kalla Trumbu. Maður Við fundum mann, sem hafði séð
heyrði gjálfrið í vatninu, þegar það hana, þegar vatnið fleytti henni í
rann inn í kúagerðið og út um hlið- burtu, og ég spurði hann, hvort ekki
ið. Trumban var á þönum fram og hefði verið kálfkríli með henni. Það
aftur og þveitti kjúiÞngunmn sín- sagðist hann ekki muna. Hann mundi
um út á götu, til bess a'5 þeir gætu bara, að hann hafði séð skjöldótta kú
fundið sér einhvern griðastaö, þar fljóta hjá, liggjandi upp í loffc. Síð-
sem vatnsflaumurinn næði ekki lii an hefði hún sokkið, svo að hvorki sá
þeirra. á horn né hala. Hann var svo önnum
Tamarindtréð, sem óx rétt við kúa- kafinn víð að draga trjáboli og grein-
gerði Jasintu frænku hinum megin ar til eldiviðar upp úr vatninu, að
árinnar, stutt frá bugðunni, var hann gaf sér ekki tíma til þess að
hvergi sjáanlégt. Fljótið hlaut að gaeta að því, hvort henni skyti upp
hafa skolað því í burtu. Þetta var aftur.
eina tamarindtréð í þorpinu, svo að Þess vegna vitum við ekki, hvort
allir sjá, að annar eins vöxtur hef- kálfurinn er enn á lífi eða hefur elt
ur ekki hlaupið í ána árum saman. móður sína út í ána. Guð hjálpi þeim
Undir kvöld fórum við systir mín báðum, ef hann hefur gert það. Nú
aftur að skoða fljótið. Vatnið var á Tatsja systir ekkert eftir, svo að
gruggugra og leðjubornara en áður heimili okkar getur lent í sömu erf-
og hafði kaffært brúarstæðið. Þarna iðleikum og áður. Ég á við það, að
vorum við svo klukkustundum skipti pabbi lagði hart að sér til þess að
og horfðum á flauminn, án þess að geta keypt Serpentínu, þegar hún
þreytast. Síðan gengum við upp með var kálfur. Hana Atti Tatsja að fá,
*vo að hún ætti þó eitthvað og yrði
ekki skækja, þegar hún eltist, eins og
hinar systur mínar tvær.
Það var fátækt okkar, sem olli því,
að illa fór fyrir þeim, það segir pabbi.
Þær voru óánægðar og ekki annað en
smástelpur, þegar þær byrjuðu að
nöldra, og ekki fyrr komnar á legg
en þær tóku að leggja lag sitt við
hin mestu óþverramenni og lærðu
alls kyns ósóma. Og þær voru fljótar
að læra. Þær vissu, hvað var á seyði,
þegar karlmennimir stóðu úti fyrir
um miðja nótt og flaufcuðu lágt til
merkis um, að þeir vildu fá þær út.
Seinna meir fóru þær jafnvel út að
degi til. Þær voru sífellt að fara eftir
vatni niður að fljótinu, og stundum
var meira að segja komið þeim að
óvöru í sjálfu kúagerðinu, þar sem
þær veltust um allsnaktar,.báðar tvær
með karlmann.
Loks rak pabbi þær að heiman.
Hann umbar þær eins lengi og hann
gat, en loks var honum nóg boðið,
og hann rak þær á undan sér niður
strætið. Þær fóru til Ajútla eða eitt-
hvað því um líkt, ég er ekki viss.
En ég veit, að illa fór fyrir þeim.
Þess vegna hefur pabbi áhyggjur
út af Tötsju. Hann vill ekki, að hún
verði eins og systur hennar tvær.
Hann vill, að hún verði heiðvirð
stúlka og giftist góðum manni, og
henni hefði verið hald að Serpentínu
í uppvextinum. Hún væri ekki ein-
lægt að hugsa um fátækt okkar, ef
hún ætti kú. En nú horfir til vand-
ræða. Þann mann er varla að finna,
sem ekki hefði haft hugrekki til að
giftast henni, þó ekki væri til annars
en eignast þessa fallegu kú.
Eina vonin er sú, að kálfurinn sé
enn lifandi. Guð gefi, að hann hafi
ekki lagt út í ána með móður sinni,
því að hafi hann gert það, er ósköp
hætt við, að Tatsja systir verði spill-
ingunni að bráð, og það vill mamma
ekki.
Mamma segist ekki vita, hvers
vegna guð hafi veitt sér aðra eins
refsingu og' þá að gefa sér svona
dætur. í hennar fjölskyldu hefur að-
eins verið heiðvirðar konur að finna,
allt frá ömmu hennar og fram á
þennan dag. Þær voru allar aldar upp
við guðsótta, og þeim var kennt að
hlýða Og sýna guði virðingu. Hún
reynir að muna, hvað í ósköpunum
hún hafi gert, sem valdi því, að hún
verðskuldar að ala hverja hóruna á
fætur annarri. En hún minnist þess
ekki að hafa nokkru sinni drýgt synd
eða framið illvirki. Hún grætur í
hvert skipti, sem hún hugsar um þær
tvær og segir: „Guð hjálpi þeim.“
En pabbi segir, að ekki sé til neins
að hugsa um þær, því þær séu slæmar
stúlkur. Nú sé það kviðvænlegast, að
Tatsja fari eins. Hún stækkar óðum,
og brjóstin eru lík og á systrum
Framhald á 885, síðu.
872
TÍMINN - SUNNUDAGSBLAÐ