Íslendingaþættir Tímans - 23.03.1983, Síða 8

Íslendingaþættir Tímans - 23.03.1983, Síða 8
:ng Hólmfríður Guðmundsdóttir — Siðbúin kveðja — Fædd 11. apríl 1911 Dáin 30. okt. 1982 Það var í lok októbermánaðar s.l., nánar tiltekið aðfaranótt þess 30., að Hólmfríður Guð- mundsdóttir fyrrum húsfreyja í Siglufirði ogsíðar í Reykjavík andaðist hér í Landspítalanum. Fregnin um lát hennar kom fjölskyldu hennar og vinum ekki á óvart. Mánuðum saman hafði hún barist hetjulegri baráttu við sjúkdóm þann er loks leiddi hana til dauða. í þeim átökum sýndi hún e.t.v. gleggst hvílíkum manndómi og kjarki hún var gædd. Jarðsett var hún í Reykjavík 5. nóvember s.l. Við hjónin vorum erlendis er okkur barst fregnin um andlát Hólmfríðar og við gátum ekki komið því við að fylgja henni síðasta spölinn, þess í stað vil ég með þessum síðbúnu línum minnast hennar og votta henni þakkir og virðingu okkar, en hennar naut hún í ríkum mæli, allra er þekktu hana. Hólmfríður Guðmundsdóttir fæddist 11. apríl 1911 að Nýjabæ í Kelduhverfi. Hún var dóttir hjónanna Guðmundar bónda og kennara Guð- mundssonar, Guðmundssonar Sveinssonar bónda á Hallbjarnarstöðum á Tjörnesi og Guðbjargar Ingimarsdóttur hreppstjóra frá Brekku í Núpa- sveit Rafnssonar. Guðbjörg og Guðmundur gengu í hjónaband 1906 og bjuggu í Nýjabæ í 27 ár eða til 1933, en það ár andaðist Guðmundur úr lungnabólgu langt um aldur fram og varð öllum kunnugum harm- dauði. Hann var í senn góður bóndi og kennari, sautján ára gamall var hann sendur í Möðruvalla- skóla, var þar í tvo vetur og útskrifaðist þaðan vorið 1898. Guðmundur var gáfumaður og skáld- mæltur vel. Á s.l. ári var gefin út eftir hann kvæðabókin „Kvæði og stökur". Útgefendur voru dætur skáldsins. Á árunum 1907 til 1916 eignuðust þau hjón sex dætur, Önnu, Jóhönnu, Hólmfríði, Guðrúnu, Birnu og Helgu. Nú hefur Hólmfríður kvatt og önnur síðar, elst þeirra systra lést föstudaginn 18. febrúar s.l. sjötíu og fimm ára að aldri. Svo nú lifa eftir fjórar þeirra systra. Æskuheimili þeirra í Nýjabæ einkenndist af ástríki og glaðværð og minntist Hólmfríður oft þeirra hollráða - þess góða veganestis er hún fékk með sér að heiman. Árið 1932 fór Hólmfríður til Akureyrar og var þar við nám og störf á Hótel Gullfoss undir stjórn þeirrar merku konu Rannveigar Bjarnadóttur. Þar kynntist hún ungum Siglfirðingi, Þórhalli Björnssyni síðar framkvæmdastjóra Verslunarfé- lags Siglufjarðar. Þau gengu í hjónaband 20. desember 1934 og fluttu þá til Siglufjarðar og 8 bjuggu þar síðan í farsælu hjónabandi í tæp 40 ár. Árið 1973 fluttu þau til Reykjavíkur, þar sem Þórhallur hóf störf við Tollstjóraembættið í Reykjavík. Einkadóttir þeirra, Anna Laufey, fæddist í Siglufirði, býr hún nú á Seltjarnarnesi, hún er gift Lúðvík Lúðvíkssyni hafnsögumanni. Þau eiga þrjár ungar dætur. Ég kynntist Þórhalli og fjölskyldu hans „snemma dags“ ef svo mætti að orði komast. Foreldrar Þórhalls voru vinir foreldra minna og allnáinn samgangur var milli heimilanna. Hólm- fríður Guðmundsdóttir mat mann sinn mikils svo og tengdaforeldra sína Guðrúnu Jónasdóttur frá Látrum á Látraströnd og Björn Jónasson frá Ytrahóli í Öngulstaðahreppi, Eyjafjarðarsýslu. Þau gengu í hjónaband 1911 og nokkru síðar fluttu þau til Siglufjarðar þar sem og Þórhallur og bræður hans fæddust og ólust up. Bjuggu þau þar alla sína búskapartíð. Þau fjörtíu ár, sem Hólmfríður og Þórhallur störfuðu á Siglufirði dreif margt á þeirra daga. Hæst ber í mínum huga dugnaður þeirra og samheldni sem aldrei brást. Hólmfríöur sinnti ýmsum störfum þessi ár í Siglufirði. Þau hjón ráku m.a. um tíma Alþýðuhúsið, var það í.senn staður funda og samkvæma. Snyrtimennska þeirra og lipurð var rómuð. Hólmfríður var eins og fyrr segir alin upp á margmennu heimili, faðir hennar gegndi margvís- legum opinberum störfum fyrir sveit sína og hérað. Af þessum sökum komu margir aðNýjabæ. Fyrir, um og eftir aldamótin fór félagsbylgja um héraðið. Hólmfríður hreifst af henni, varð félags- lynd og áhugasöm um allar framfarir. Þegar hún kom til Siglufjarðar tók hún fljótt þátt í félags- störfum á staðnum. Hún átti sæti um árabil ístjórn Verkakvennafélagsins Brynju, einnig átti hún sæti í orlofsnefnd húsmæðra og annaðist um tíma skipulagningu orlofsferða. Eftir að Þórhallur tók við framkvæmdastjórn Verslunarfélags Siglu- fjarðar varð hún hans önnur hönd við verslunar- störfin og rekstur félagsins sem óx verulega f höndum þeirra, þrátt fyrir síldarleysi og síminnk- andi umsvif atvinnurekenda á þessum árum. Mér er kunnugt um það, að þeir Siglfirðingar sem óskuðu eftir að vera „í reikning hjá Þórhalli" eins og það var kallað, þurftu ekki að biðja um það tvisvar. Aldrei neitaði Þórhallur nokkrum um lán. Hafi einhver skuld tapast, sem ég efa, hefðu þau hjón greitt fyrirtækinu andvirðið úr eigin vasa, um það er ég sannfærður. Slík var samviskusemi þeirra. Hólmfríður studdi mann sinn í einu og öllu svo sem hún best gat. Einnig rétti hún mörgum öðrum hjálpar- og vinarhönd, sem ekki verður tíundað hér. Hún lét oft í ljós ánægju sína yfir því að hafa fluttst til Siglufjarðar ung að árum og yfir dvöl sinni þar í tæpa fjóra áratugi. Þá hlakkaði hún til Reykjavíkurdvalarinnar og fá tækifæri til að búa nálægt einkadótturinni og fjölskyldu hennar. Þau hjón fluttu til Reykjavíkur eins og áður segir árið 1973 og hér varð heimilið þeirra eins og í Siglufirði - reitur hamingju og eindrægni, þar sem oft voru upprifjuð norðlensk „minnisverð tíðindi". Því miðurvarðdvöl hennar hérskemmri en vonast var til, eða tæp tíu ár - tíu góð ár - að vísu þegar frá eru taldir síðustu mánuðurnir er hún barðist við þann sjúkdóm sem loks lagði hana að velli. Hólmfríður fékk að lifa rúm sjötíu ár. Hún eignaðist á lífsleiðinni góðan eiginmann, elskulega dóttur, sem reyndist henni afar vel, sem og eiginmaður hennar. Dætur þeirra þrjár voru sannkallaðir sólargeislar ömmu og afa. Þá má minnast þess, að samband Hólmfríðar og systra hennar var til fyrirmyndar og milli þeirra ríkti ást, einlægni og gagnkvæm virðing - og minningu föðurins heiðruðu þær systurnar með útgáfu ljóða hans, svo sem fyrr sagði. Hólmfríður Guðmunds- dóttir kvaddi þennan heim með reisn, styrk og æðrulaus, eins og farþegi sem stígur um borð í ókunnugt skip, í fullu trausti þess áð haldið sé til hafnar. Þórhalli vini mínum, dóttur hans, tengdasyni og dótturdætrum sendi ég og fjölskylda mín innileg- ustu samúðarkveðjur. Jón Kjartansson ls,lendingaþættir

x

Íslendingaþættir Tímans

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Íslendingaþættir Tímans
https://timarit.is/publication/303

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.