Sunnudagsblaðið - 24.01.1965, Blaðsíða 9

til alvarlegra átaka myndi draga.
Yfirvöldin lögðu sig fram við
að afstýra þeirri hættu. Lyf og
hjúkrunargögn voru send til Indí-
ánanna, og trúboða einum var fal-
ið að reyna að koma á sáttum.
Hann hélt þegar til viðræðna við
Krákufót og að því samtali loknu
skipaði höfðinginn mönnum sínum,
að láta af hermdarverkunum. Eft-
ir það gekk smíði jámbrautarinn-
ar átakalaust fyrir sig.
Tveimur árum síðar, 1885,
brauzt út uppreisn í Kanada.
Louis Riel, sem var franskur að
kyni eins og fleiri Kanadamenn,
ákvað að ná Vestur-Kanada undan
stjórn Breta, og hann taldi Cree-
Indíánana á að gera uppreisn.
Einir gátu Cree-Indfánarnir þó
ekki gert sér vonir um sigur, en
hefðu Svartfætlingar staðið með
þeim, hefði vigstaðan verið allt
önnur. En Krákufótur fékkst ekki
í leikinn.
— Ég er vinur hvitu mannanna
eins og Cree-Indíánarnir, sagði
hann. — Til uppreisnar verður
að vera ástæða. Mikill óréttur
verður að hafa átt sér stað, svo að
ástæða sé til að gera uppreisn. Og
við verðum að vita, hvort sú að-
gerð myndi vera okkur til gagns.
Hvers vegna ættum við að drepa
menn? Segið hinni löglegu stjórn,
að við viljum vernda friðinn. Ég
hef talað.
Fyrir þessa afstöðu sína veitti
stjómin Krákufæti heiðurslaun og
nokkru síðar var honum ásamt
fleiri höfðingjum boðið til stór-
borganna á austurströndinni. Það,
sem hann sá þar, hafði mikil áhrif
á höfðingjann, og gerði honum enn
ljósara en fyrr, að uppreisn væri
vonlaus. Á þetta benti liann í
ræðu, er hann hélt við heimkom-
una. Þar sagði hann meðal ann-
ars: — Það væri til einskis að
rísa upp gegn hvítu mönnunum.
Þeir eru eins margir og flugur í
sumarhita.
NOKKRUM ÁRUM eftir uppreisn
artilraun Riels fór heilsu Kráku-
fótar að hraka, og honum hnign-
aði ört. 25. apríl 1890 andaðist
hann í tjaldi sínu skammt frá þeim
stað, er samningurinn hafði ver-
ið gerður 13 árum tfyrr. Dánar-
beður hans stóð hátt; hann hafði
slegið upp tjaldi sínu efst uppi á
hæð, þar sem hvergi var skjól að
finna. Þetta kann að þykja undar-
lega valinn tjaldstaður, en höfð-
ingjar reistu alltaf tjöld sin ofar
en almúginn. Og Krákufótur var
mikill höfðingi.
Til er gömul frasögn um síðustu
daga Krákufótar, Þremur dögum
fyrir andlát hans,þegar sýnt var
að hverju stefndi, söfnuðust ætt-
ingjar hans og fomir vinir sam-
an til að heiðra hann í síðasta
sinn. Nokkru síðar voru þeir nán-
ustu kallaðir inn í tjald hans og
þá flutti hann þeim hinztu ræðu
sína, og samkvæmt sögunni var
hún á þessa leið:
— Eftir stutta stund verður
Krákufótur horfinn frá ykkur,
hvert veit ég ekki. Enginn veit,
hvaðan við komum eða hvert við
förum. Hvað er lífið? Glampi af
mauriidi á sumárnóttu. Andar-
dráttur vísundsins í vetrarkulda.
Það er skuggi, sem bærist í gras-
inu og sólskinið eyðir.
Hann bað alla að vera hljóða,
og síðan söng hann sjálfur and-
látssöng sinn. Meðan hann var að
syngja féll sólargeisli inn um
tjalddyrnar og skreið hægt inn
gólfið að beði hans. En í sama
mund og geislinn var kominn að
því að snerta hann, fór ein af
gömlu konunum að gráta. Sólar-
geislinn hvarf samstundis, og í
sömu andrá lézt Krákufótur, höfð
inginn mikli.
\
ALÞÝBÚSbVm - fKálUtflMflfiBUP 41