Mánudagsblaðið


Mánudagsblaðið - 27.06.1960, Blaðsíða 2

Mánudagsblaðið - 27.06.1960, Blaðsíða 2
mAnudagsblaðið Mánudagur 27. júní 1960 (Framhald). Vesfur-ísafjarðarsýsla Sýslumörk Barðastrandar- sýslu og ísafjarðarsýslu eru um Langanes í Arnarfirði og síðan um Dynjandisheiði. A Bíldudal má fá sér bát yfir á Langanesið eða inn á ströndina að Krosseyri eða Steinanesi og fara þaðan inn í Geirþjófsfjörð. Ef gengið er út. fyrir Langanesið, er komið að Hokinsdal, sem er íyrsti bær í Isafjarðarsýslu, þegar sú leið er farin. Þaðan má svo ganga inn með nes- inu að norðan og í Mosdal. Þar í dalnum voru fimm bæir, en nú munu þeir flest- ir í eyði. Mosdælir þóttu áð- ur fyrr rammgöldróttir og æði fornir í skapi. Þóttu þeir einna rammastir galdra- menn allra Arnfirðinga, og er þá mikið sagt. Úr Mosdal má ganga í Dynjandisvog, en þangað liggur einnig al- faraleið úr Geirþjófsfirði um Dynjandisheiði. Grá og grýtt er sú heiði og fremur ömur- Ieg við fyrstu sýn. Það er stórfengleg sjón að sjá Dynjandisfossa. Úti frá er oft talað um fossinn Dynj anda, en þetta er ekki einn foss, heldur margir. Lang- mestur er efsti fossin, sem heitir Fjallfoss. Niðurinn í honum heyrist víða vegu, t. d. langt upp á Dynjandis- heiði. Neðar er Úðafoss, sem er mjög fagur. Enn neðar eru aðrir fossar, svo sem Göngumannafoss og Sjávar- foss, þar sem áin fellur í voginn. Það má ganga á bak við Göngumannafoss upp við bergið, en bezt er að fara þar varlega, klappirnar eru glerhálar og varasamar, en grængolandi hringiða fyrir neðan. Norður frá Dynjandis vogi gengur Svínárdalur í austur. Þaðan má klöngrast norður yfir fjallið til Borg- arf jarðar, en sú leið er brött og erfið. En nú er kominn vegur fyrir Meðalnesið milli Dynjandisvogs og Borgar- fjarðar. Sú leið var áður grýtt og seinfarin. Borgarfjörður er hinn nyrzti af innfjörðum Arnar- fjarðar. Þar er rvjög fagurt. Mjólká og Hvilftarlækur koma þar ofan af fjallinu og steypast í fjöldamörgum fossum niður skógi vaxna hlíð. Eins og kunnugt er hef ur vatnsorkan í Borgarfirði nú verið virkjuð. Bærinn Borg í Böfgarfirði' 'éT mikið býli og 'fagurt. Úr Borgar- firði gengur Hófsárdalur norður í fjöllin, Qg hefur mér verið sagt, að úr honum megi komast til Dýrafjarðar eftir háum hrikaleiðum. Hófsár dalur minnir um sumt á Bleiksdal i Esju, en er stór- um hrikalegri. Heyrt hef ég sagnir um, að einhver býli hafi veriðinni í dálnum fyrr á öldum. Þessi dalur er svó stórfenglegur, að það borgar sig að taka & sig krók til að :fara inn eftir honum. Oftast fer lítið vatn í Hófsá; en húh kvað geta orðið vitaófær í rigningum. . . Frá Borg er nú akvegur út að Rafnseyri. Fjöllin.- þarna á norðurströnd Arnarf jarðar eru há og mjög svo hrikaleg, einkum. hlíðin fyrir innan Hjallkárseyri. Skriðuhætt er þarna, q>g stundum er grjótflug úr hömrunum. Eg fór þarna um fótgangandi fyrir mörgum árum, og var þá nýafstaðið steypiregn. Þá fór stórt bjarg úr brúninni í loftköstum niður hlíðina með braki og brestum. Þarna sunnan,. Brekkudal, Kirkju- þólsdal,, Meðaldal, Haukadal ,og. Keldúdal. Einna fegurstur þykir mér Haukadaiur. Upp af honum er Kaldbakur, hæsta fjall á Vestfjörðum, og er,útsýni .þaðan stórfeng- legt. Ýmis örnefni í Hauka- dal eru tengd a-tburðum í sögu Gísla Súrssonar. I Haukadal er vísir að örsmáu þorpi. tJr Haukadal er vegur út í Keldudal hjá Sveinseyri. Þar má nú fara á bílum, en vegurinn er á köflum mjög sloðir á ströndinni hafa margir bæir farið í eyði. Frá Rafnseyri er fagurt útsýni yfir Arnarfjörð, því að bærinn stendur hátt. Það- an sést vel inn að Dynjanda og út í Ketildali handan fjarðar. í sögunni er Rafns- eyri fyrst og fremst tengd minningunni um tvo merkis- menn, Rafn Sveinbjarnarson, lækninn góða, og Jón Sig- ursson forseta. Á túninu fyr ir neðan bæinn er minnis- merki um Jón Sigurðsson, en það væri vel tií fallið að minnast einnig Rafns á ein- hvern hátt. Frá Rafnseyri liggur ak- vegur til Dýrafjarðar um Rafnseyrardal og Rafnseyrar heiði. Er sú leið fögur. Skammt frá veginum blasir við Ánamúli, eitt af fegurstu f jöllum við Arnarf jörð. Veg- urinn liggur yfir í Brekku- dal í Dýrafirði. Vegur liggur ÓLAFUR HANSSON, mennfaskólakennari: einnig frá Rafnseyri út með firðinum að norðan. Er sá vegur sums staðar allhrika- legur, einkum í Baulhúsa- skriðum. Af þessum vegi Iiggur gönguvegur til Dýra- fjarðar, t. d. frá Alftamýri um Álftamýrarheiði í Kirkju bólsdal í Dýrafirði, og frá Lokinhömrum í Haukadal. Líka má fara út fyrir- ir Hafnarnesið milli Arnar- fjarðar og Dýrafjarðar og í Keldudal. Annars er Þingeyri mið- stöð ferðalaga um Dýraf jörð. Enginn, sem dvelst eitthvað á Þmgeyri, ætti að láta und- ir höfuð leggjast að skoða •dalHiaC út með firðihum að glannalegur, liggur í brattri skriðu tæpt á bjargbrún. 1 Keldudal voru margir bæir, en flestir eru nú komnir í eyði. Þar voru löngum frækn ir sægarpar eins og víðar í Dýrafirði, en þegar á Sturl- ungaöld voru Dýrfirðingar sjómenn miklir og gengu vel fram í Flóabardaga. TJr Keldudal eru þeir frændur skipstjórarnir á Gullfossi Pétur Björnsson og Kristján Aðalsteinsson. Nú má aka inn fyrir Dýra fjörð. Frá Botni innst í firð- inum er tiltölulega stutt að ganga á Glámu og Sjónfríð, sem eru þar upp af f jarðar- botninum. Glámujökull er nú horfinn af íslandskortinu, enda er þarna enginn sam- felldur jökull, aðeins dreifð- ar hjarnfannir. Vegurinn liggur síðan um Gemlufalls- heiði til Bjarnardals í Önund arfirði. Annar vegur liggur út með Dýrafirði að norðan, að Núpi.Utar erGerðhamrar. Þar var áður prestsetur, þar bjó séra Þórður Ölafsson, og þar eru fæddir synir hans, Óskar læknir og Sigurður söngstjóri. Um Gerðhamradal liggja vegir á Ingjaldssand og í Val þjófsdal í Önundarfirði. Und arlegt er það, að Ingjaldsdal ur er talinn með Mýrahreppi í Dýrafirði, þó að hann sé raunverulega í Önundarfirði. Á Brekku á Ingjaldssandi bjó kempan Guðmundur Ein- arsson refaskytta, sem er Borgfirðingur að ætt. Hann mun vera frægasti refabani á íslandi, vann alls um hálft þriðja þúsund refa. Fyrir innan Ingjaldssand gengur Hrafnaskálanúpur snarbrattur og hrikalegur í sjó fram. Við Patrasflóa í Grikklandi hef ég séð fjall, sem er alger tvífari Hrafna- skálanúps. Fyrir innan Hraf naskálanúp er bærinn Mosdalur. Við þann bæ kenndi sig þjóðhaginn Guð^ mundur Jónsson, sem lengi bjó á Isafirði. Margir héldu, að hann væri frá Mösdal í Arnarfirði, en syo var ekki. Innar er Valþjófsdalur, fög- ur byggð og sérkennileg. Þar er kirkja á Kirkjubóli, en alls eru fjögur Kirkjuból í Önundarfirði. Til aðgreining- ar eru þau oftast kennd við dalina, sem þau eru í. Innar með firðinum er Bjarnadal- ur, sem vegurinn til Dýra- fjarðár liggur um! Á Kirkju- bóli í Bjarnadal búa bræðurn ir Guðmundur Ingi Kristjáns son skáld og Halldór rithöf- undur. Niður af Bjarnadal er prestssetrið Holt í Önundar- firði, glæsileg jörð. Þar munu vera einna fegurstar engjar á Vestfjörðum. Inn af botni Önundarf jarð- ar ganga þrír dalir austur í fjöllin, Ekkilsdalur, Hest- dalur og Korpixdalur. Göngu- mönnum má benda á leiðina úr Korpudal um Álftafjarð- arheiði til Álftafjarðar við Isafjarðardjúp. Sá vegur er mjög brattur. Akvegurinn liggur um Breiðadal og Breiðadalsheiði til ísaf jarðar og Súgandafjarðar. Utar er gönguleið um Grímsdalsheiði að Kvíarnesi í Súgandafirði. Fyrir utan Flateyri liggur vegur um Klofningsheiði að Stað í Súgandafirði. Áður fyrr var sú leið fjölfarin milli Önuhdárf jarðar'og Súg- andafjarðar. Nú fara flestir úm Botnsheiðarveg, sem ligg ur út af Breiðadalsheiðarveg inum. Er þá komið að Botni í Súgandafirði. I fjallinu upp af Botni er gömul surtar- brandsnáma. Frá Botni ligg- ur vegur sunnan f jarðar að Suðureyri. Hlíðin norðan Súg andaf jarðar t er mjög fögur, þar er talsvert skógarkjarr og þar hef ég séð stórvaxn- astan burknagróður á. Is- landi. Þarna vaxa ýmsar fá- gætar burknategundir. kinar lega úr Súgandafirði liggur gönguleið um Gilsbrekku- heiði í Syðridal í Bolungavik. Miklu utar er leið frá Selár- dal í Súgandafirði um Grá- rófu eða Grárófuheiði í Tungudal í Bolungavík. Grárófa er hinn mesti tröllavegur. Upp úr Selárdal þarf w að f ara snarbrattar skriður og klífa smáhamra til að komast upp á brúnina. Grárófa er talin allsendis ó- fær hestum. Þessi leið er erf- ið, en vanir göngumenn haf a gaman af að fara Grárófu. — Utar úr Súgándafirði ligg ur erfið leið um fjallið Gölt til Keflavíkur. Bandarísku ney tendasamtökin senda meðlimum hinna íslenzku bokagjöf Á stofnfundi .Alþjóðastofnun- ar neytendasamtaka" í Haag í vor kom forseti bandarísku neytendasamtakanna, „Consum- ers Union", að máli við Svein Asgeirsson og bauðst til að senda öllum meðlimum Neyt- endasamtakanna á íslandi Árbók bandarísku samtakanna að gjöf. í bókinni er ávallt úrdráttur úr niðurstöðum allra þeirra gæða- matsrannsókna, sem „Cunsumers Union" hefur gert á árinu, og hefur bókin oft verið nefnd „Biblía neytenda" í Bandaríkj- unum, en heitir „Consumers Guide" eðai leiðarvísir neyt- enda. Boðið var þegið með þökk um, og eru bækurnar nú komn- ar til landsins. Útsöluverð bók- anna í Bandarikjunum er alls um 150.000,00 kr. í bókinni eru umsagnir eða niðurstöður athugana á 2000 vörutegundum, að vísu á banda rískum markaði, en margar vel -þekktar- hér á landi, svo sem heimilistæki, bílar, saumavélar, rafmagnsrakvélar, sígarettur (t. d. um tjöru- og nikótíninnihald hverrar tegundar) svo að eitt- hvað sé nefnt* en auk þess er þar að finna margvíslegan al- mennan fróðleik um vörur, þótt ekki séu sömu tegundir á mark- aði hér. Þess má geta, að inn- fluttar vörur til Baridaríkjanna eru teknar til rannsókna engu síður en innlendar, og í kafla- um um fryst fiskflök er hinna íslcnzku getið meðal þeirra, sem þar eru flokkuð niður eftir gæð um ogvefðs getiðtil-sámanburð ar. Er ljóst, hversu mikilvægar slíkar gæðarannsóknir eru, sem þannig eru birtar og milljónir manna fara eftir við vöruval, og treystir fullkomlega. Meðlimir viíji bókarinnar og lesi — eða gefi öðrum „Leiðarvísir neytenda" gefur glögga hugmynd um það, hvern- ið hin bandarísku neytendasam tök starfa, og hve mjög þau hljóta að stuðla að vöruvöndun og vera neytendum, sem vilja, til mikils stuðnings, en það geta þau í krafti hins mikla fjölda, sem er áskrifandi að ritum þeirra. Gjafabókin er að sjálfsögðu á ensku, en hver meðlimur getur ráðstafað þessari eign sinni að vild, og hér er fyrst og fremst um handbók að ræða, sem allt- af getur komið sér vel. Nýir meðlimir fá bókina einnig ó- keypis, meðan upplag endist. Ekki eru tök á að senda bók- ina vegna nýhækkaðs" burðar- gjalds og lágs árgjalds, menn geta vitjað hennar á skrifstofu Neytendasamtakanna, Austur- stræti 14, 3. hæð, en hún er opin virka daga milli kl. 5 og 7. (Frá Neytendasamtökunum). A: „Hvaða tryggingu hefi ég þá fyrir því, að ég fái peningana aftur frá þér?" B: „Er þér ekki nægilegt orð heiðarlegs manns?" A: „Jú, auðvitað — komdu þá með hann."

x

Mánudagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mánudagsblaðið
https://timarit.is/publication/313

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.