Tíminn - 11.05.1971, Blaðsíða 7

Tíminn - 11.05.1971, Blaðsíða 7
MUÐJUDAGUR 11. maf 1971 TIMINN Útgefandi: FRAMSÓKNARFLOKKURINN Framfcvæmdastjórl: Kristján Benediktsson. Ritstjómr: Þórarinn Þórarinsson (áb). Jón Holgason, IndriSi G. Þorsteinsson og Tómas Karlsson. Auglýsingastjóri: Steingrím'ur Gíslason. Rit. stjórnarskrifstofur i Edduhusinu, íímar 18300 — 18306. Skrlf- rtofur Bamikastræti 7. — AfgreiSslusiml 12323. Auglýsingasími: 10523. AOrar skrifstofur simi 18300. Áskriftargjald kr. 195,00 á máimSi. innaiilands. í lausasölu kr. 12,00 elnt. — Prentsm. Eddaní. „Þá var fylgzt með" i í ræðu þeirri, sem JEinar Ágústsson, varaformaður Framsóknarflokksins, flutti í eldhúsdagsumræðunum í síðasta mánuði, vék hann að nauðsyn þess að koma á stefnubreytingu í fjármálastjórn hins. opinbera, m.a. með því að hamla gegn útþenslu ríkisbáknsins með bættum vinnubrögðum og aukinni ráðdeild. Einar vék síðan að því, hvílikur myrkviður hin opinbera yfirstjórn fjármálanna væri orðin. Hann sagði: „Fyrir skðmmu voru gerSir kjarasamningar við opin- bera starfsmenn á grundvelli starfsmats í fyrsta skipti. Ýmsum þóttu efstu flokkarnir fá allríflegar launahækk- anir. Af tilefni samningsgerðarinnar kom hæstvirtur fjármálaráðherra margoft fram í f jölmiðlum til þess að lýsa ágæti samninganna. Meðal annars tók hann það fram, að launahækkanirnar til hinna hæst launuðu væru ekki jafn miklar og þær sýndust á pappírnum, vegna þess að á móti kæmi, að margs konar hlunnindi féllu niður. Fyrir nokkrum dögum hefur hins vegar verið vakin athygli á því í blaðaskrifum, að nokkrir af hinum hæst launuðu, svo notað sé orðalag hæstvirts fjármálaráð- herra, eiga að halda áfram fríðindum, sem þeir hafa haft og geta samkvæmt upplýsingum f jármálaráðherra numið hvorki meira né minna en yfir 1300 þús. kr. á ári. Ennþá eftirtektarverðara er það, að einn f jórði hluti þessara tekna er skattfrjáls samkvæmt úrskurði ríkis- skatfanefndar, sem dagsetfur er hinn 12. maí 1964. Eft- írtektarverðast er þó, að samkvæmt því sem fjármála- ráðherra upplýsir í bréfi til dagblaðsins Tímans þann 31. fyrra mánaðar, var fjármálaráðuneytinu ekki kunnugt um þennan úrskurð fyrr en nú fyrir nokkrum mánuðum. Hvernig lýst mönnum á þetta? Fjármálaráðuneytið veit það ekki í rúm sex ár að hluti af launum æðstu embætt- ismanna landsins er skattfrjáls, og sá hluti af launum þessara embættismanna, sem þeir fá fyrir storf, sem þeir vinna fyrir sjálft ráðuneytið. Ég fullyrði að á þeim árum, sem ég vann í fjármálaráðuneytinu 1954 til 1957 hefði slíkt verið með öllu óhugsandi. Þó var starfsliðið þar færra en það er nú. Þá var engin hagsýslustofnun til. Þá var enginn stérstakur Seðlabanki til, sem nú annast hluta af fyrri verkefnum fjármálaráðuneytisins, og þá var engin efnahagsstofnun til, svo ég nefni aðeins nokkur atriði af þeim, sem búið er að breyta. En þá var fylgzt með." Þrátt fyrir margar nýjar eftirlitsstofnanir, er bersýni- legt, að mjög hefur dregið úr aðhaldi og ráðdeild í ríkis- rekstrinum á síðastl. áratug. Úr því verður ekki bætt nema með breyttum vinnuaðferðum og nýrri forustu. Skattskránni frestað Á síðasta Alþingi gerðu ríkisstjórnin og flokkar henn- ar þá breytingu á skattalögunum, að skattstjórar þyrftu ekki að leggja fram skattskrár fyrr en 20. júní í stað 1. júní áður. Þessi breyting var ekki í hinu upphaf- lega skattafrumvarpi stjórnarinnar,' heldur var fyrst lðgð fram eftir að buið var að ákveða, að kjördagurinn yrði hinn 13. júní. Samhengið milli þessarar lagabreytingar og kjördags- ins er því ótvírætt. Það samhengi er vel skiljanlegt. Tekjuskattur og útsvar mun stórhækka á einstaklingum á þessu ári. Þessu þurfti að halda leyndu fram yfir kosn- ingar, að dómi stjórnarflokkanna. Stjórnarflokkarnir vilja láta anda vorboðans Ijúfa ríkja framyfir kosningarnar, svo að notuð sé orð Ólafs Björnssonar prófessors. Þ.Þ. C. L. SULSBERGER, THE NEW YORK TIMES: Kaffiverðið og pillan ráða mestu um framfíð Colombíu Of mikil mannfjölgun er alvarlegasta vandamálið STUNDARVANDI Columbíu- manna væri leystur ef sérhver húsmóðir hitaði helmingi fleiri bolla af kaffi en hún gerir, og alvarlegasti framtíðarvandi þeirra væri líka úr sögunni, ef allar húsfreyjur í Columbíu not- uðu pilluna. Hitt er svo annað mál, að afar ólíklegt er, að hvort tveggja þetta gerist, og þess vegna vofa erfðleikarnir yfir. Segja má, að nálega allur vandí þjóðarinnar sé annað hvort nátengdur kaffibauninni eða getnaðarvarnapillunni. Hin- um sárafáu efst í mannfélags- stiganum er ljóst mikilvægi beggja, og þær ráða úrslitum um mótun daglegs lífs allra þeirra, sem eru annað hvort of ungir eða of fátækir til þess að njóta menntunar, enda þótt þeir geri sér þess ekki ljósa grein. Sérhver Columbiubúi játar, hvar svo sem hann stendur í stjórnmálum, að kaffibaunin gæti bætt nálega öll þjóðfélags- mein, ef Banforíkjamenn — og [ .þo,- sérstáklega, þingmenn, Banda ríkjanna, — .hristu af sér slenið og keyptu þessa höfuðfram- leiðslu þjóðarinnar. ALITIÐ er, að löggjafarnir í Bandaríkjunum beri ábyrgð á smæð hinna skammvinnu kaup- Ieyfa, svo og á því, að halda verðinu niðri. Columbiumenn telja einnig, að stefna Banda- ríkjamanna hvetji Afríkumenn óbeinlínis til að rækta kaffl og eyðileggja þannig þann litla markað, sem eftir er. Stjórn- málamenn í Columbíu halda fram, að verð í Bandaríkjunum hækkj á öllum vörum nema kaffi. Guði sé lof fyrir, að Rúss- ar og Kinverjar eru fyrst og fremst tedrykkjumenn. Alberto Lleras Camargo fyrr- verandi forseti heldur fram, að kona Franklins Roosevelts hafi valdið upphafinu, þegar hún hvatti bandarískar húsmæður í síðari heimsstyrjöldinni til að nota kaffipundið í helmingi fleiri bolla en áður. Hann segir ennfremur, að Gillette öldunga- deildarþingmaður hafi þrýst verði kaffis frá Columbíu niður um fimmtíu af hundraði á ár- unum milli 1950 og 1960. — Því er svo hætt við, að endahnútur- inn á eyðilegginguna hafi verið rekinn með f ramleiðslu uppleys- anlegs dufts til að hella upp á einn bolla í einu, sem tryggi til fulls gegn öllu bruðli — og leiki raunar smekkinn eins. ÞEIR, SEM allt leggja upp úr kaffinu, halda jafnvel fram, að Bandaríkjamenn hafi horfið frá fyrri stefnu um frjáls viðskipti Columbíumönnum til tjóns. (Col umbíumenn segja, að „Washing- ton" hafi gert þetta, og þegar þeir segja „Washington" eiga þeir fremur við þingið í Banda- ríkjunum en ríkisstjórnina.) Lleras segir meðal annars: „NÍxon boðar stefnu sína vel, en þingið fer ekki eftir henni." Saldrifjaðri gagnrýnendur segja hins vegar: Fóiksfjölgunín er cinkum mikið vandamál mcðal hinna frumstaoSari œttfiokka f Suður-Ameriku. „Við gerðum ráð fyrir, að Nixon stæði við heit sín um meiri viðskipti og minni fjár- hagsaðstoð. En f framkvæmd- inni rekum við okkur hins veg- ar á bæði minni viðskipti og minni f járhagsaðstoð." Pastrana Borrero forseti full- yrðir meira að segja: „Koma verður almenningi í Bandarfkjunum í skilning um, hve mikil áhrif jafnvel lítil breyting á kaffverðinu hefir á efnahagslíf okkar." En hitt skýr- ir enginn, hvernig eigi að fá bandarískar húsmæður til þess að breyta svo háttum sínum, að unnt sé að hafa við hinni gfíur- legu fólksfjölgun í Columbíu. VISSULEGA er erfitt að sann færa bandarískar húsmæður um, að þær séu skyldar til að tvö- falda kaffdrykkju sfna og hækka verðið, meðan ekki er unnt að f á konur f Columbíu til að nota getnaðarvarnir. Pastrana forseti segir, að mannfjölgunin nemi 3,1 af hundraði, en Lleras segir að hún sé 3,6 af hundraði. Fjölgunin er gífurleg, hvor tal- an sem réttari er. Lleras segir enn: „Þessi vandi er ægilegur og kirkjan gerir afar erfitt fyrir. Prestar geta ekki hjálpað til op- inberlega, vegna þess, að stjórn kirkjunnar^ er á móti getnaðar- vörnum og ríkisstjórnin þorit ekki að gangast fyrir málamiðl- un. Að tíu árum liðnum f jölgar vinnufæru fólM um heila millj- ón árlega, og við svo mikilli fjölgun er blátt áfram ekki með nokkru móti unnt að taka." MENNTAMENN, sem eru mjðg fáir hlutfallslega, segja horfurnar heldur batnandi. Ung- ir prestar séu fylgjandi rót- tækum úrræðum og áhrif þeirra aukist verulega. Vald kirkjunn- ar fari einnig yfirleitit rénandi og hjónaböndum fækki raunar smátt og smátt, bæði í efstu og neðstu þrepum mannfélagsstig- ans. En gífurlegur fjöldi barna heldur áfram að fæðast, hvort sem þessar kenningar eru réttar eða ekki. Saman fara versnahdi horfur í efnahagsmálum, gífurleg fólks f jölgun, sem er meiri en svo, að hægt sé að koma auga á nokkra möguleika til að svara lágmarks kröfum um félagslegar umbæt- ur, heilsugæzlu og húsnæði, og fræðslukerfið er í alla staði ófullnægjandi. Allt stefnir þetta í eina étt, beínt f voðann. Hinu má heldur ekki gleyma, að þjóð in hefir orðið að þola gífurlegar blóðsúthellingar á liðinni tíð. NÚ FER með völd í Colum- bíu samsteypustjórn hinna tveggja opinberu flokka í land- inu, en samningur þeirra um samvinnu rennur út árið 1974. Þeir sömdu árið 1957, en ein- ræðisstjórn hersins hafði þá set- Framhald á bls. 10.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.