Atuagagdliutit - 24.11.1994, Page 15

Nr. 91 • 1994
15
^€acu2'CU2'</é/a £/£
1 " & 1 &........
GRØNLANDSPOSTEN
Uutitemersuit
Qanoq issuseq amerlanertigut
ajortittarpoq puaat tikillugit
uutitertoqarsimagaangat
Uutiternikkut qanoq ititigisumik ikeqalersimaneq qanoq
annertutigisumik uutitersimanermut apeqqutaaneq ajor-
poq. Timi qanoq annertutigisumik uutitersimanersoq apeq-
qutaasarpoq, taamaalilluniimmikkoortut aappaannik uuti-
tersimaneq navianarnerusinnaasarpoq immikkoortut pin-
gajuannik annikitsumik uutitersimanermit.
Det er ikke alene forbrændingens dybde, der er afgørende
for sværhedsgraden. Den afhænger også af skadens udbred-
ning, for eksempel kan en omfattende 2. grads forbrænding
være betydelig farligere end en ret begrænset 3. grads. (Ar-
kiv fo to)
Allattoq, Erik Miinster
»Uutiternerujussuit inuit
tarnikkut timikkullu ajoqu-
sernerisa annerpaat ilagaat,
taammaattorli qaangerne-
qarsinnaasut. Uutitersima-
sut soorunami napparsima-
nerpaanut ilaasarput«, ilisi-
matooq Bent Sørensen »Ki-
rurgisk Kompendium«-imi
allappoq.
Ilisimatuup taassuma
maannakkut suliunnaartup
Hvidovre Hospital-imi uuti-
tersimasunut immikkoor-
tortaqarflk nunarsuarmi ta-
marmi tusaamasaasoq ine-
riartortissimavaa, katsor-
saanermilu malitassanik su-
liaqarsimalluni. Qallunaat
pilattaasartut malitassat
malinnerisigut ukiut ta-
maasa inuit amerlasoorpas-
suit uutitersimasut annaas-
sinnaasarpaat, siornagut
qularnanngitsumik toquin-
nartussaagaluartut.
Periutsit Danmark-imi
nakorsat tamarmik malit-
tarpaat, kisiannili uutiter-
nerpaasimasut suli Hvidov-
re Hospital-imut unitsinne-
qartarput sulisut tassani
misilittagaqarluartuumma-
ta, katsorsaanerlu periutsit
nalinginnaasut malillugit
ingerlanneqartai'luni.
Tamanna kingullermik
takuneqarpoq talliman-
ngornermi 28. oktober Fyn-
imi umiarsualiorfimmi Lin-
dø-mi qaai’toortoqarmat. Si-
samat ingerlaannaq toqu-
taapput, 15-illi naak uutiter-
simagaluaqalutik suli uu-
mapput. Taakkunannga uu-
titernerpaat pingasut heli-
kopterimik Hvidovre Hospi-
tal-imukaanneqarput. Sin-
neri ilinniarnertuut nappar-
simmaviannut Odense-miit-
tumut unitsinneqarput.
Uutiternerpaat pingasut
inuunerat ulorianartorsior-
poq, aammattaaq anersaar-
tuutimik aqqutaasigut uuti-
tersim anertik pissutigalu-
gu. Taamatut sakkortuu-
mik ajoquteqalerneq tulut-
tut taaneqartarpoq inhalati-
on injury (ilummut aner-
saarnikkut ajoquteqaler-
neq), tamatumunngalu pis-
sutaasarpoq aalanik toqu-
nartulinnik qaartoornermi
silaannaq kissartorsuaq pe-
qatigalugu najuussuinik-
kut. Tamanna taaneqara-
juppoq »puaat uutiterne-
rannik«, taamaattumik
napparsimasoq silaannaler-
suummik (respirator) inuu-
tinneqartarpoq.
Taamali sakkortutigisu-
mik uutiternerit qujanartu-
mik Danmark-imi qaquti-
goortuupput. Ukiut tamaa-
sa inuit 14.000-it missaat
uutitersimallutik nakorsi-
artarput, kisiannili taakku-
nannga 600-t missaat unit-
sinneqartarput. 190-it mis-
saat uutitersimasunut im-
mikkut katsorsagassanut
immikkoortortaqarfimmut
unitsinneqartarput.
Uutiternerit immikkoor-
tunut pingasunut immik-
koortinneqartarput, apeq-
qutaalluni uutiterneq qanoq
annertutiginersoq. Immik-
koortumi 1-imi ammip qaa-
va kisimi uutitersimasar-
poq, ameq aappillertarluni
soorlu seqinermit uuararne-
qarsimasutut, taamalu kat-
sorsartariaqarani.
Immikkoortut aappaanni
ikkannerusumik itinersu-
milluunniit uutitertoqarsi-
masarpoq ameq mannger-
nerusoq ammip qalliup
ataaniittoq angullugu.
Qaannerit imallit takussaa-
lersarput, taakkulu qaarne-
qarsimappata ataani aappa-
luttumik qalipaatilik, qiller-
toq isugutattorlu takune-
qarsinnaalersarput.
Immikkoortut pingajuat
uutiterneq ilummut ammip
neqillu killingannut
annguttarpoq. Uutiternerit
qalipaat kajortut imaluun-
niit qernertut saqqummer-
tarput, taakkulu katakkaa-
ngata uutiternerit mamit-
tarput kusanaatsunngorlu-
tik timimullu ajoqutaalerlu-
tik iluliumasut, ammimik
nutaamik qallerneqarsi-
manngikkaangamik.
Uutiternerulli qanoq ititi-
ginera uutitersimanerup
qanoq annertutigineranut
apeqqutaaneq ajorpoq. Uu-
titernerup qanoq siaruaassi-
matiginera aamma apeqqu-
taasarpoq, taamaalilluni
soorlu immikkoortut aap-
paannik uutitersimaneq
annertooq immikkoortut pi-
ngajuannit annikitsumit
navianarnerungaartarpoq.
Annertuumik uutitersi-
manermi uutitersimasoq
uunerminik toqussuteqar-
sinnaavoq. Aap naqitsinera
annikillisarpoq, ingerlaan-
narlu katsorsartinngik-
kaanni ilisimajunnaartoqar-
tarpoq, kingorna toqumik
kinguneqarsinnaasumik.
Tamatumunnga pissutaa-
sarpoq amikkut ammaan-
nartukkut aamma qaanner-
tigut imeq seerilersarmat,
timip imermik amigaateqa-
lerneranik kinguneqartu-
mik.
Timip inuussutissaminik
suliarinninnera annertuse-
rujussuartarpoq, taamaalil-
luni ullut tamaasa taqqati-
gut kalorianik proteininillu
annertoorujussuarnik piler-
suineq pisariaqalerluni. Ti-
mip nappaatinut illersuutai
nukillaartarput, ikillu qali-
paat bakterianut inuussu-
tissaalluarmata nappaati-
nik assigiinngitsunik tunil-
latsissinnaaneq annertuu-
mik ajornartorsiutaasar-
poq.
Aap akui aappaluttut uu-
titernermi kissamit aseror-
neqartarput, napparsima-
soq aakilliortilerlugu. Uum-
mat ajornerusumik suliler-
sarpoq, tartullu aammik
akuiaasinnaanerat annikil-
lisarluni. Annertuumik uu-
titernikkut timip pisatai ipi-
utaasartaalu sakkortuumik
sunnerneqartarput.
Katsorsaasarneq eqqar-
saatigalugu taamaallaat al-
laaserissavakka immikkut
uninngatitsivimmi inuuner-
mik navianartorsiortut qa-
noq katsorsarneqartarner-
sut, soorlu angutit pingasut
Fyn-imit Hvidovre Hospi-
tal-imut timmisartuunne-
qarsimasut.
Siullermik pinaveersaar-
tinneqassaaq uutitersima-
sut uutitersimanerminnik
toqussuteqannginnissaat.
Tamanna pissaaq taqqati-
gut imermik taratsumillu
pilersuinikkut, nal. akunne-
ri tamaasa misissortarlugu
uutitersimasoq imermik ta-
ratsumillu qanoq pisaria-
qartitsitiginersoq, ilaatigut
qooq qanoq annertutiginer-
soq misissortarlugu.
Uutiternerit timip ajoqu-
sernerinik annertusiartor-
tartunik taaneqartarput,
nal. akunnerisa qaangiun-
neri tamaasa annertusiar-
tortartut, taamaalilluni si-
ullermik takunerinit ajorne-
rulersarlutik. Ajutoorneq
u liunik pingasunik aatsaat
qaangiukkaangat uutiter-
neq qanoq ititiginersoq ilua-
mik paasineqarsinnaasar-
poq.
Amikkut tunillatsinngin-
nissaq sukumiisumik akior-
niartariaqarpoq, tamatuma-
li pinngitsoorsinnaanera
ajornakusoorpoq. Ikit mat-
tuserneqarneq ajorput. Pa-
niaarnerusarput qalipperlu-
tillu, bakteriat iluamik
inuussutissaarullugit.
Ullut pingasut-tallimat
qaangiunnerisigut nappar-
simasoq pilanneqartarpoq,
inuup qanoq issusia nali-
nginnaaleraangat. Timip
ipiutaasartai toqusimasut
piiarneqartarput, ipiuutaa-
sat ajoquserneqanngitsut
kiserngorullugit. Annertuu-
mik uutitertoqarsimatillu-
gu timip ipiutaasartai 5 kilo
annerusulluunniit peerne-
qarsinnaas arput.
Tamatuma kingorna ikit
matuneqartarput ammimik
peerneqarsimasumik. Nap-
parsimasoq ammimik peer-
sivigineqarsinnaavoq, timip
ilaanit uutiterneqarsiman-
ngitsumit. Timerli tamaat
uutitersimatillugu toqunga-
sut amii atorneqarsinnaa-
sarput. Tamannalu assigiin-
ngitsutigut suliarineqartar-
poq.
Qallunaat periaasianni
ammit amitsuararsuit nap-
parsimasumit namminer-
meersut maskinakkut
ingerlatinneqai-tarput, pu-
tuararpassuarnik putoorni-
ai'lugit. Ameq taava sumut
tamaannga siammarsinnaa-
sarpoq, peersivigineqarsi-
masumillu quleriaammik
anginerulersinnaalluni.
Taakku inuit toqungasut
amiannik qallerneqartar-
put, ammit siulliullugit ik-
kunneqarsimasut paniin-
naqqunagit, alliartoqqullu-
git siammaqqullugillu.
Ameq toqungasuneersoq ul-
lut 90-t atasinnaasarpoq,
mattutitut atorneqarsin-
naasarluni.
Toqungasut quttoraannit
amernik peersisoqartarpoq,
tamatumanili ilaqutaasut
akuersiseqqaarneqartarput,
soorlu tartunik assigisaan-
nilluunniit atoqqitassanik
peersinermi taamaaliorto-
qartartoq. Hvidovre Hospi-
tal-imi toqungasut amiinik
naammattunik pissarsiniar-
neq ajornartorsiutaasarpoq,
inuit ikippallaat amermik
peersinissaq akuerisarmas-
suk. Tamatumani erseqqis-
saatigissallugu pingaarute-
qarpoq, timip pisataanik kil-
lilimmik kissaatigineqarpat
atuisoqarsinnaammat,
ameq kisimi atorneqarsin-
naammat, inuup pisatai al-
lat piinngikkaluarlugit.
Ikinit bakterianik peersil-
luni uumatitsisoqarsinnaa-
nera ullut tamarluinnaasa
malinnaaffigineqartarpoq,
tamatigut ilisimajumallugu
tunillannartut suut ikimiin-
nersut, tunillannartup timi-
mut tamarmut siaruaannis-
saa pinaveersaarniarlugu.
Tunillannartoqalissappat
katsorsaatit eqqortut ator-
neqarsinnaaqqullugit.
Annertuumik uutitersi-
masut katsorsarnerat suli-
aavoq annertoorujussuaq.
Napparsimasunik passussi-
nermik saniatigut nappar-
simmavimmi sulisut tarnik-
kut inooqatigiinnikkullu
napparsimasunik isumagin-
nittuartariaqarput. Taa-
maattumik inuit annertuu-
mik uutitersimasut tarni-
mikkut annertuumik sun-
nerneqartarput, tamannalu
pitsaanerulerneq ajorpoq
piffissami sivisuumi ilaan-
nikkut allanit tikinneqaq-
qusaaneq ajormata, pulaar-
tunit tunillanneqarnissaat
pinaveersaarniarlugu.
Napparsimasut angerlar-
tinneqaraangamik ulluin-
narni inuunermik sungius-
siniapiloortarput. Ilisima-
tooq Bent Sørensen oqar-
poq, ukioq ataaseq marlul-
luunniit aatsaat qaangiuk-
kaangata napparsimasut
tarnimikkut eqqissisartut.
Danmark-imi uutitersi-
masut peqatigiiffiliorsimap-
put, ilaasortat imminnut to-
persersoqatigiinnissaat
anguniarlugu. Uutitersima-
sut ilaat uninngavimmin-
nut ima atassuteqartigiler-
sarput, allaat ukiorpassuar-
ni uninngavigisimasartik
isigisarlugu angerlarsimaf-
fimmik aappaattungajak.
Mittarfeqarfiit
Grønlands
Lufthavnsvæsen
søger
Overassistent
til Mittarfeqarfiit/Lufthavnsvæsenet
Til Grønlands Hjemmestyre, Mittarfeqarfiii/Luft-
havnsvæsenet - Kulusuk Lufthavn søges der en
overassistent med tiltrædelse den 1. januar 1995.
Hovedopgaver:
— varetagelse af almindelige kontoropgaver, her-
under korrespondance og bogføring i kasse-
rapporter
— udfyldelse af toldpapirer
— deltagelse i drift af lufthavnens kiosk og tax-free
butik.
Kvalifikationer:
Erfaring fra lignende beskæftigelse samt kenskab til
EDB på brugerniveau. Kendskab til WordPerfect
5.1 er ønskeligt, men ingen betingelse. Dobbelt-
sproget dansk/grønlandsk og evt. engelsk vil blive
foretrukket.
Ansættelsesvilkår:
Tiltrædelse 1. januar 1995 eller efter nærmere afta-
le.
Løn- og ansættelsesvilkår efter gældende overen-
komst.
Der vil kunne ydes fri kost og logi i henhold til
gældende regler.
Yderligere oplysninger om stillingen kan indhentes
på tlf. 1 84 88 hos lufthavnschef Arvid Thastum.
Skriftlig ansøgning mærket »Overassistent stillings-
opslag nr. 1 29« bilagt uddannelsespapirer, anbe-
falinger m.v. bedes sendt, så den er Lufthavnsvæse-
net, Postboks 1036, 3900 Nuuk i hænde senest
12. december 1994.
Mittarfeqarfiit/
Grønlands Lufthavnsvæsen
Postboks 1036 • 3900 Nuuk
A-REVISION I NYE LOKALER
Vi skal hermed gøre vores klienter & forretningsforbindelser opmærksomme på,
at vi mandag d. 28. nov. 1994 flytter fra vores nuværende lokaler til
Aqqusinersuaq 34
Kontoret er derfor lukket d. 28/11-94, men vi kan kontaktes på mobiltelefon 77198.