Tíminn - 15.11.1980, Blaðsíða 8

Tíminn - 15.11.1980, Blaðsíða 8
Laugardagur 15. nóvember 1980. S JORINN OG ÞORPID Kjartan Guöjónsson er i hópi reyndari málara okkar og til- heyrir þeirri kynslóð málara, er eigi áttu aögang að hinu skandi- navlska og aorourþýska málverki, tr lagt hefur grund- völlinn aö Islenskri myndlist svo lengi, þvi strlð var i Evrópu, þegar hann hóf listnám, eöa framhaldsnám I myndlist, og þvi hélt hann til Bandarflcjanna, en I þeim hópi eru fleiri er eins var astatt um, og má þar nefna Kristján Davlðsson, örlyg Sigurðsson, Valtý Pétursson og ýmsa fleiri á þessum aldri. Abstraktmaðurinn Kjartan Guðjónsson Eftir heimkomuna gekk Kjartan siðan i hið lokaða klaustur abstraktmanna, þar sem enga skimu var að finna, og í Jónas Guómundsson MYNDLIST má segja að hann hafi látið þar meira af hendi rakna en margir aðrir, er hurfu frá figurativum myndum, þvi Kjartan var og er afburða teiknari bæöi i stil- faerslu og myndbyggingu, sem og i eftirhermuteikningu, þar sem keppt er við ljósmyndina. Slíkur maöur færir nefnilega stærri fórnir en þeir, sem að upplagi eru myndlistarmenn tengdari abstraktvinnu hvort eð er en almennri teikmngu. En heimurinn breytist og mennirnir með. Hinn harði agi abstraktlistarinnar er ekki lengur til. Eftir strangtrúarlegt meinlætalif i listum, kernur frelsi, og nú er það vist alveg hömlulaust. Hver getur gert það sem hannlystir, en bannfæring- ar frá þeim er leggja til viður- kenningar I listum og það kem- ur líka á daginn að margir sem truastir voru kennisetningunni eru nú aö þreifa sig áfram i ljós- inu og eru byrjaðir að mála figurativt aftur. &g hirði ekki um að nefna nöfn Ég hygg að þessi trúarbrögð hafi meðal annars crðiö tii þess aö Kjartan Guðjónsson var um tima svo til hættur að mála. Var áhugalaus um myndlist á vissu skeiði, en nú á siðustu árum hef- ur áhugi hans vaknað og rekur nú hver sýningin aðra, og sýn- ingin er hann hélt á Kjarvals- stöðum fyrir tveimur árum er liklega ein besta sýning sem hann hefur haldið um dagana. Kjartan Guðjónsson við eitt verka sinna. (TimamyndGE) Þar voru abstraktmyndir, en einnig tekiningar við fornrit og ýmsar lærðar, bækur, er hann hafði gert á libnumárum. Það má þó með nokkrum rétti segja aö fátt nýtt hafi komið fram á þessari sýningu, nema að þarna voru mörg góð og skemmtileg verk, gjörð af heill- andi gleði og áhuga. En nú er annað uppi á ten- ingnum. Málarinn hefur brotið blað i sögu sinni og sýnir nú figurativar myndir, mismun- andi mikið stilfærðar, og sýninguna nefnir hann SJÓR- INN OG ÞORPIÐ og fer nafn- giftin í kjölfarið á þeim mynd- um er á sýningunni eru, en myndefnið er frá sjónum. Sjórinn og þorpið tslenska fiskiþorpið, útgerðin og manneskjan þar, ásamt veðurfari, fugli og fiski, hefur lengi verið yrkisefni islenskra skálda og málara. Jón úr Vör sótti f öng sin í þorpið, það sama gerði Þorvaldur Skúlason Snorri Ainbjarnar og Gunnlaug- ur Scheving, og eru þá fáir tald- ir af öllum þeira aragrúa lista- manna er fengist hafa við þetta. Það er þvi ekki i svo litið ráðist að gjöra sjálfstæða sýningu um þetta efni, án þess að þiggja af nesti forveranna. Þetta teks't Kjartani býsna vel, eða furðu vel, ef við það er miðað, hvað áður hefur verið unniö. Hin stilfærða teikning og einfóldunin, dsamt sjálfstæði i lit, gefur sérstöðuna. Ef til vill eru þó teikningarnar (rauð ng svört krit og vatnslit- irnir) persónulegri en malverk- in, en gæfa þeirra og gengi virð- ist einkum ráöast af þvi, hversu sterkt þau tengjast eldri mynd- um listamannsins, eða þeim myndum er við sáum fyrir tveim árum. Góö dæmi um tengingu við fyrri verk eru myndir eins og Leikur I fjörunni, ötmánuðirog Mæðgurnar, sem svo verða einnig til nýir hlutir, nýr tónn og vil ég þar nefna myndirnar tJti á Nesi og Dagmál og nokkrar fleiri mætti nefna. Kjartani er lagið að finna smámuni til að lifga myndir, þvotturá snúrum og margt ann- að verður til þess að skreyta myndir og uppörva þær, og lifga. Þá teiknar Kjartan áhöfnina á Arsæli Sigurðssyni frá Hafnar- firði og eru það skemmtilegar myndir og sýna menn i sinu rétta umhverfi, og loks eru vatnslitamyndir þar sem fjallað er um sjómennsku og útveg á myndrænan hátt. Alls eru 75 myndir á sýning- unni. Það er margt sem gerir þessa sýninguáhugaverða. Kjartan er sjómannssonur, en faðir hans var bryti á strandferðaskipun- um, kunnur maður á sinni tið, Guðjón bryti. Þá gerði Kjartan sér litið fyrir og skrapp til sjós meðan hann var að vinna að þessum myndum, og það sýnir einlægni, og vist má telja að málaranum liði betur i þessari myndvinnu, þvi þarna nýtir hann teiknikunnáttu og form- gáfu sina mun betur en i hinu abstrakta verki. Sjórinn og þorpið stendur þvi vel undir nafni. Sýningunni lýkur á sunnu- dagskvöld. .1 ónas Guðmundsson. Af bókamarkaðnum Sunnefumálin Bókaútíáían Orn og Orlygur hf. hefur nú sent frá sér bókina SUNNEFUMALIN eftir breska rithöfundinn Dominic Cooper, Rok þessi, sem er skáldsaga, hefur að uppistöðu eitt þekktasta sakamái á Islandi, hin svokölluðu Sunnefu- mál, sem áttu sér stað á tslandi um miðja átjándu öld. Höfundur- inn, Dominic Cooper dvaldi hér- lendis meöan hann vann aö ritun bókarinnar, og kynnti sér stað- hætti og þau gögn sem til eru i málinu. Verður ekki annað sagt en að honum takist aö bregða upp mjög trúverðugri mynd af þvi ömurlega ástandi sem rikti á Is- landi á þessum árum, eldgosa og drepsótta, og þeim áhrifum sem hið óbliða náttúrufar hafði á mannlif og lifsbaráttu i landinu. Sunnefa Jónsdóttir þótti bera af öðrum konum á sinni tfö. Þaö varö henni örlagarikt, ekki siður en mörgum öðrum sem henni kynntust. Hún eignaðist tvö börn, og enn er það spurning hvort hún átti þau bæöi með J óni bróbur sin- um, eöa hvort Hans Wium sýslu- maður átti annað barnið. Dauða- dómur vofði sifellt yfir Sunnefu og Jóni bróður hennar, og þau lentu milli steins og sleggu valds- manna i Múlasýslu. Urðu leik- soppar sem kastað var til og frá. A þessum árum skiptu meö sér hlutverkum harkan og grimmdin, hungrið og drepsóttir, mannlegar SUNNEFU skáldsaga eftir Dominic Gooper i þýðingu Franzicu Gunnarsdóttur Sunnefumálin eru sett, filmu- unnin og prentuð i Prentsmiðj- unni Hólum h.f. og bundin i Arn- arfelli. Káputeikning er eftir Ernst Backmann. tilfinningar og mannlegur breyskleiki. Sunnefumálin, er saga mikma átaka I umhverfi sem markað er af hínni hörðu og miskunnarlausu Hfsbaráttu. Sunnefumálin komu ut i heima- landi höfundar, Bretlandi, um siöustu áramót, og vakti bókin þar mikla athygli og fékk góða dóma. Hún nefnist á frummálinu: Men at Axlir. Þýðandi bókarinnar er Franzica Gunnarsdóttir. Nokkrir þeirra muna, sem ftýndir eru á heimilisiðnaðarsýningunni á Kjarvalsstöðum. Heimilisiðnaðarsýning á Kjarvalsstöðum KL — Heimilisiðnaðariélag Is- lands hefur opnað sýningu á is- lenskum heimilisiðnaði i vestur- gangi Kjarvaisstaða. A sýningunni eru sýnishorn af gerö hins forna islenska refil- saums og augnsaums, bæði eldri og nýrri verk. Heimilisiðnaðarfélag tslands er meðlimur i Norræna heimilisiðn- aðarsambandinu, en það heldur þing sin og sýningar þriðja hvert ár til skiptis i einhverju Norður- landanna. Sl. sumar var þingið haldið i Tromsö i Noregi og voru munirnir, sem nú eru sýndir á Kjarvalsstöðum, framlag ls- lands á þeirri sýningu, sem þá var haldin. Sýningin mun standa fram i miðjan nóvember og er opin dag- lega kl. 14-22. Otihuröir — Bflskúrshurftir Svalahuröir — Gluggar Gluggafög fjtihurðir Dalshrauni 9, UUiiuiuu H.fnarfiroi Slmi; 54595.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.