Tíminn - 16.11.1980, Síða 27

Surinud'agur 16. nóveriibéi* 1980.
3$
Ingólfur
Daviðsson:
Byggt
og búið
í gamla
daga
309
Hestur krafsar eftir grasi i Reykjavík
Litum á mynd óskars Sig-
valdasonar af krafsandi klár i
Reykjavik. Ekki er langt siðan
að útigönguhestar snöpuöu
kringum hús i Reykjavik og
reyndu aö ná einhverju ætilegu
úr sorptunnunum.
Heima f sveitinni voru vetrar-
loönir útigönguhestar, berjandi
gaddinn, algeng sjón. Þeim
viröistlíöa sæmilega ef þeirná i
eitthvaö aö bita, gras, mosa og
jafnvel lyng og viði. Séö hef ég
þá naga börk af hrislum. Eldis-
hestar voru mikið fööraðir inni
eins og nú, en hinum gefiö úthey
inni eöa úti, þar sem skjól var,
þegar meö þurfti. Talsvert
fengu þeir af moöi, afgang af
fóöri kinda og kúa og stundum
saltaöá sild. Þeir komu þá aö
tunnunni á vissum tima.
Mikill munur er á hrossum
hve harðfenglega og skynsam-
lega þau ganga á beit. Hryssan
Kengála i Grettissögu er frægt
dæmi. Heima var Gamla
Rauðkalengi dugmesta úti-
gönguhrossið og óumdeildur
foringi sem valdi beitarlandið.
Hin fylgdu henni. Gamla-
Rauðka var góö fyrir kerru og
undir klyfjum, en löt og körg til
reiðar! Illmögulegt var aö giröa
á henni, þvi aö hún belgdi sig Ut
og lágu gjaröirnar lausar á eft-
ir, ef ekki var sætt lagi.
önnur mynd sýnir heyflutning
að vorlagi austur á Noröfiröi.
Bóndi riöur á undan og teymir
hest með stórum, vel i troönum
heypokum. Björn Björnsson
mun hafa tekiö myndina. Sh'kir
flutningar voru algengir fyrrum
á heyi, kaupstaöarvarningi o.fl.
Margir hafa séö hest, eða heila
lest, undir böggum. Klárarnir,
nýteknir af grasi, rembdust
undir þungum klyfjum, sbr. vis-
una:
„Hátt fretar Jörp með hripin
sin,
heyrast i Manga sköllin.
Baröi meö klóru móöur min
mykju niður i völlinn”.
Þarna er höfðaö til gamalla
vinnubragða. Hrip voru eins
konar grindakassar sem eldi-
viður o.fl. var flutt i á hestum.
Klóra, meö þunnum, breiöum
haus á löngu skafti, var langt
fram á 19. öld algengt verkfæri
til aö mylja húsdýraáburö og
berja hann niður i grassvöröinn
á túnunum á vorin. Seinleg og
erfiö vinnubrögð! Svo leysti taö-
kvörnin klóruna af hólmi og
siðan gaddaslóöi og herfi.
Sverrir Runólfsson léði mynd
af nokkrum kolakyntum togur-
um, þeirra timi er nú liöinn
a.m.k. I bráö. Þarna öslar einn
þeirra, Otur, I þungum sjó og
legguraftur af honum kolareyk-
inn. Man ég vel siglingar slíkra
togara á Eyjafiröi um sildveiöi-
timann.
Sviöi GK 7 viröist á hægri
ferö, sér i reyk annars togara
álengdar. Kolareyknum slær
niður á GK 3 aftanverðan.
Oft hafa þessir togarar dregiö
vörpur sinar meö vænum feng.
Vinnan var hörö á togurunum
i gamla daga og vökur stundum
miklar en þaö voru þær lika i
aflahrotum bátaflotans. „Jó-
hannes gamli” var að gera að
fiski eftir langar vökur. Allt I
einusteyptist hann niður i fiska-
hrúguna og bærði ekki á sér. Við
fórum að stumra yfir honum, en
karl var bara steinsofandi!
Unglingar litu upp til duglegra
sjómanna — og gera enn — þá
dreymdi um að veröa skipstjór-
ar eöa stýrimenn. Góðir
dráttarmenn á handfæri voru
lika mikils virtir. En ein stétt
sjómanna þótti strákunum auð-
viröilegust allra. Þaö voru kola-
mokarar! Kamarmokarar voru
þó taldir enn lltilmótlegri!
tseinni tiö heyrist oröiö varpa
eöa botnvarpa sjaldan i fjöl-
miölum og sögnin að lyfta
virðist nær gleymd. En þeir
„hifa sitt troll”! Fara bráðum
aö hifa skeiðina aö munninum.
Ath. „Blaövillupúkinn” brá
sér á leik i siöasta þætti. Hann
skipti á textum undir myndum,
klæddi konu i vörður i staö váöa,
refti kofa meö bjarkarilm
o.s.frv.
Togarinn Sviöi
Togarinn GK 3. Hvaö hét hann?
Heyflutningar austur á Norðfiröi 1937. (Björn Björnsson)
vinnsla
landbúnaðarafurða
vinnsla
sjávarafurða
allt
í einu
númeri
2 na oq
gefur samband viö allar deildir kl. 9-18
KAUPFÉLAG EYFIRÐINGA
AKUREYRI
....—....
Þetta fallega og vandaðarúm er smiðað úr
harðviði og bólstrað með dýrasta velour
sem völ er á, bjóðum við meðan birgðir
endast.
Verö aöeins kr. 695 þús.
m/bestu dýnum. 130 þús. út
og fyrsta afborgun 60 þús. i
janúar.

r>o

HUdihöjia 20 - S (9101410-81199
Svnini’ahrillinni - Arlúnshri/da
æfingaskór
• Léttir — sterkir — Superverð.
• Litur: Hvítir m/bláum röndum
•Stærðir: 34-44
Verð aðeins kr. 11.800.
Eflum Tímann
POSTSEIMDUM
Sportvöruvers/un
Ingólfs Óskarssonar
\ Klapparstig 44 — Simi 11783. /