Tíminn - 09.02.1989, Qupperneq 9

Fimmtudagur 9. febrúar 1989
Tíminn 9
I UM STRÆTI OG TORG
KRÍSTINN SNÆLÁND
Nokkurra þúsunda króna sekt
liggur við, ef ekið er t.d. upp
Ártúnsbrekku á 90 kílómetra
hraða. Staðreynd er svo að sá sem
ekki ekur þama um á a.m.k. 80 til
90 km hraða, hann dregst gjaman
aftur úr og er til trafala. í mikilli
umferð er þetta vissulega of mikill
hraði og hættulegur, ekki sífet
vegna þess að sum farartæki aka
þarna um á miklu minni hraða, t.d.
vinnutæki sem oft eru þarna á ferð,
gjarnan á 30 til 35 km hraða. 80 til
90 kílómetra hraði við slíkar að-
stæður er háskalegur. Við slíkar
aðstæður, þegar mikil umferð er í
eða úr vinnu, sést lögreglan afar
sjaldan við hraðamælingar. Þegar
umferð minnkar kvölds og morgna
sinnir lögreglan hraðamælingum
hinsvegar nokkuð vel. 1 þessu
sambandi vil ég benda á að sá sem
ekur Ártúnsbrekku í lítilli umferð
og við góð skilyrði á 80 til 100
kílómetra hraða stundar ekki með
því háskalegan akstur, það gerir
hinn sem ekur sömu slóðir í þungri
umferð á 70 til 90 km hraða. Mér
er Ijóst að í mikilli umferð er erfitt
og jafnvel næsta útilokað að stunda
hraðamælingar, ekki síst þar sem
um fjórar akreinar er að ræða.
Radarinn ræður ekki við öll þau
merki sem hann fær. f þessu efni
kæmi til greina sú aðferð að radar,
sem staðsettur væri yfir hverri
akrein, sæi sjálfvirkt um mælingu
og væri jafnframt tengdur mynda-
vél sem myndaði sökudólginn sem
síðan fengi sendan gíróseðil með
sektinni. Æskilegt væri að slíkar
radarstöðvar væru færanlegar og
mætti þá setja þær upp t.d. þennan
daginn á Miklubrautarbrýrnar,
annan daginn á brýrnar t' Kópa-
vogi, hinn þriðja á skiltabrýrnar
yfir Reykjanesbraut og vtðar á
brýr sem til þessa væru gerðar.
Með þessari aðferð vissu ökumenn
Háskalegur akstur
alltaf af hugsanlegri hraðamælingu
á þessum stöðum, en auk þessa
héldi lögreglan uppi hinni venju-
legu hraðamælingu. Jafnframt
svona skipulögðum hraðamæling-
um þyrfti að gera greinarmun á
hraðakstri við góðar aðstæður og
hættulegar. Ég er þeirrar skoðunar
að fráleitt sé að beita sömu sekt
fyrir 80 km hraða í Ártúnsbrekku
um bjarta sumarnótt og fyrir 80 km
hraða í þungri umferð og hálku að
vetri. Að gera reglur um mismun-
andi sektir, eftir aðstæðum, er
væntanlega erfitt eða útilokað en
hinsvegar væri hægt að setja há-
markshraða t.d. 60/80 sem dag- og
næturhraða. í framhaldi af þessu
vil ég benda á ökumenn sem stunda
enn háskalegri akstur en hraða-
akstur.
Snjósóðamir
Þessa dagana hafa snjósóðarnir
verið mjög áberandi í umferðinni.
Þeir eru ökumennirnir sem aka um
á bílum sínum með nánast allt
útsýni lokað, snjó á öllum rúðum
nema hluta framrúðu, snjó fyrir
ljóskerum og númerum, auk þess
að snjór hylur hliðarspegla, þegar
þeir eru til. Slíkir ökumenn krus-
andi milli akreina t.d. á 50 kíló-
metra hraða eru miklu háskalegri í
umferðinni en t.d. ökumaður sem
í þunga umferð ekur um Ártúns-
brekku á 80 til 90 kílómetra hraða.
Vegna þessara hættulegu öku-
manna á lögreglan að setja upp
snjóvakt við fjölfarnar götur. Þess-
um ökumönnum á lögreglan að
kippa út fyrir veg og láta þá hreinsa
rúður bílsins, Ijósker, númer og
spegla áður en fram verður haldið
ferð, en sekta auk þess verulega ef
hægt er. Snjósóðana á og þarf að
taka í gegn, hina sem aka einir á 80
km hraða í lítilli umferð á aðal-
brautum borgarinnar við góð skil-
yrði, gæti lögreglan iátið sem hún
sæi ekki.
Umferðardónar
Snjósóðamir eru dæmi um tillits-
lausa ökumenn sem eru til stór-
hættu sjálfum sér og öðrum. Hinir
umferðardónarnir sem ég vil nefna
hér, eru þeir sem haga akstri sínum
algerlega án tillits til annarra og
skapa einnig hættu með framferði
sínu - og lögreglan lætur afskifta-
lausa. Það eru ökumennirnir sem
teppa götur miðbæjarins á kvöldin
og þó helst um helgar, en loka
einnig götum framan við sam-
komustaði um helgar en einnig í
miðri viku hvenær sem framhalds-
skólaball er haldið. Þessir umferð-
ardónar er unga fólkið sem fer um
rúntinn eða heldur sig og bílum
sínum framan við dansstaðina.
Margítrekað hafa bílstjórar hringt
í lögregluna og beðið um að slíkar
umferðarstíflur yrðu leystar upp,
án árangurs. Lögreglunni ber vit-
anlega skylda til þess að sinna
slíkum verkefnum, en það skal
vissulega viðurkennt að þegar slík
verkefni koma uppá, þá er það
gjarnan á þeim tíma sem margvís-
leg önnur mál hlaðast að á þeim
bæ. í miðri viku, þegar framhalds-
skólaböllin eru haldin, eru verkefni
lögreglu að sjálfsögðu færri, en þá
kemur trúlega hitt til að miklu
færri eru á vakt. Að halda rúntin-
um gangandi (ekki loka honum)
finnst mér að geti verið þýðingar-
mikið uppeldisatriði hinna ungu
ökumanna sem nú stöðva og leggja
bílum sínum algerlega tillitslaust.
Lögreglan á að halda rúntinum
opnum og bílunum á hreyfingu,
hún á að halda götunum framan
við skemmtistaðina opnum og hún
á hiklaust að beita þá bílstjóra
sektum, sem stöðva eða leggja
bílum sínum á eða við akbraut,
þannig að önnur umferð kemst
ekki hjá. Ég vil sjá lögregluna taka
umferðardónana til bæna, ég vil
sjá lögregluna taka snjósóðana út í
hreinsun og sætti mig við að hraða-
mælingar verði örlítið minni á
meðan. Ég er sannfærður um að
það er þýðingarmikið uppeldisat-
riði í umferðinni að hrista svolítið
upp í snjósóðunum og umferðar-
dónunum.
VETTVANGUR
llllllllllllllll
Elín Líndal:
ULLARIÐN AÐUR ?
Undirstaða þeirra iífskjara sem
við búum við eru útflutningsat-
vinnuvegirnir. Ótvírætt er sjávar-
útvegurinn þar lang mikilvægastur,
en að fleiru þarf að hyggja.
Afkoma ullariðnaðarins hefur
verið mjög erfið, sérstaklega síð-
astliðin tvö ár. Þetta hefur komið
fram í mikilli fækkun minni fyrir-
tækja í greininni og umtalsverðum
hallarekstri. Ástæður þessara erf-
iðleika eru einkum tvær, röng
gengisskráning og samdráttur í
sölu á ullarvöru. í þjóðfélagi þar
sem útflutningurinn er hlutfallslega
einhæfur verður trúlega lengst af
eitthvað sveiflukennd afkoma. Það
er hins vegar stjórnvaldanna á
hverjum tíma að milda þessar
sveiflur, svo og að draga úr ein-
hæfni útflutningsgreinanna með
stuðningi við nýjar framleiðslu-
greinar og endurskipulagningu
annarra.
Útflutningsatvinnuvegirnir eru
að mestum hluta til staðsettir á
landsbyggðinni, milli afkomu þess-
ara fyrirtækja og afkomu fólksins í
dreifbýlinu eru bein tengsl, þó
versnandi afkomu í útflutningi gæti
allsstaðar um síðir. Til að treysta
stöðu landsbyggðarinnar er mikil-
vægt að skapa þar grundvöll fyrir
fleiri og fjölþættari störf, m.a. með
heppilegum iðnrekstri.
Jafnframt er rétt að hafa í huga
að á sama tíma og vinnustaðir og
önnur mannvirki eru í eyði úti á
landi, skapar flutningur fólks til
Reykjavfkursvæðisins þenslu í
mannvirkjagerð og þjónustu sem
ýtir undir verðbólgu.
Dreifbýlisiðnaður
Ullariðnaðurinn er kjörinn dreif-
býlisiðnaður, enda verið stundaður
sem slíkur að verulegu leyti. Þekk-
ing á hráefninu, ullinni, er víðast
Jafnframt er rétt aö
hafa í huga að á sama
tíma og vinnustaðir og
önnur mannvirki eru í
eyði útiálandi.skapar
flutningur fólks til
Reykjavíkursvæðisins
þenslu í mannvirkja-
gerð og þjónustu sem
ýtir undir verðbólgu.
til staðar og sömu sögu má raunar
segja um úrvinnsluna, saumaskap-
inn. En það er fleira sem gerir
ullariðnaðinn heppilegan í þessu
tilliti, stofnkostnaður saumastofa
t.d. er hlutfallslega lítill og auðvelt
er að aðlaga hverja rekstrareiningu
breytilegum þörfum byggðarlag-
anna svo sem eftir stærð þeirra.
Framleiðslugeta fyrirtækja í
ullariðnaði er verulega meiri en
núverandi framleiðsla. í skýrslu
um ullariðnaðinn á s.l. ári kemur
fram að 16 minni fyrirtæki í grein-
inni geta framleitt 2-3 sinnum meiri
prjónavoð og saumað 50-100% fleiri
flíkur. Ljóst er að þekkingin er til
staðar svo og framleiðslugeta hvað
tækjakost áhrærir.
Stjórnvöld hljóta að gaumgæfa
þá möguleika sem ullariðnaðurinn
gefur til styrktar dreifbýlinu, sé
þeim hinum sömu alvara með að
sporna við frekari byggðaröskun.
Stjómvöld hljóta að
gaumgæfa þá mögu-
leikasem ullariðnaður-
inn gefur til styrktar
dreifbýlinu, sé þeim
hinum sömu alvara
með að sporna við
frekari byggðaröskun.
Samvinna - Samruni?
Nú er það ekki svo að vandi
ullariðnaðarins sé eingöngu „al-
vondum" stjórnvöldum að kenna.
Hluti erfiðleikanna er frá fyrirtækj-
unum sjálfum, svo sem hvað varðar
vöruþróun og nýjungar eða ein-
faldlega að fylgast með hvað vænt-
anlegir kaupendur vildu.
Ásamt stöðugum starfsskilyrð-
um þá er ullariðnaðinum það mikil-
vægast að auka hagkvæmnina bæði
hvað varðar framleiðsluna og
markaðssókn. Samhliða hagræð-
ingu og endurskipulagningu í
greininni virðist samvinna eða sam-
runi smærri útflutningsfyrirtækja
sterk aðgerð til að ná fram þessum
markmiðum.
Með slíku samstarfi kæmi fjöl-
margt til athugunar, m.a. að
prjónastofur sendu voðina að
mestu leyti sniðna frá sér til sauma-
stofanna. Slíkt fyrirkomulag
myndi væntanlega auka sérhæf-
inguna, einkum varðandi sníða-
tækni, framleiðslutími hverrarflík-
ur styttist og arðsemin ykist.
Hvað markaðsmálin áhrærir þá
er Ijóst að ekki þýðir fyrir íslend-
inga að keppa við ódýran fatnað
frá löndum Asíu. Á þessu sviði,
eins og svo fjölmörgum öðrum,
verður að skapa vörum okkar sér-
stöðu á markaðnum, sérstöðu sem
byggir á gæðum framleiðslunnar
ásamt sérkennum íslensku ullar-
innar og þeim áhuga sem nú er í
heiminum fyrir ómenguðu um-
hverfi og hinu upprunalega.
Það er ullariðnaðinum ekki til
farsældar að vera í innbyrðis sam-
keppni á erlendum mörkuðum,
samkeppni sem . fyrst og fremst
byggist á verði, varan er sam-
bærileg. Enda hafa markaðsathug-
anir leitt í ljós að erlendir við-
skiptavinir kaupa ekki ullarvörur
eftir framleiðendum heldur fyrst
og fremst af því að varan er íslensk.
Jafnframt er ljóst að við núver-
andi aðstæður hindrar fjármagns-
skortur fyrirtækjanna öfluga mark-
aðssókn. Samvinna á því sviði er
því einnig líklegri til árangurs.
Það er ýmislegt sem bendir til að
íslenskur ullarfatnaður eigi góða
möguleika á erlendum mörkuðum,
en framtíð greinarinnar þarf að
styrkja með auknu skipulagi.
ó.febrúar 1989
Elín R. Líndal
varaþingmaður
Framsóknarflokksins N-v.