Tíminn - 27.06.1996, Blaðsíða 8

Tíminn - 27.06.1996, Blaðsíða 8
8 vMf§Mf Fimmtudagur 27. júní 1996 | UTLÖND . . . UTLÖND . .. UTLÖND . .. UTLÖND . .. UTLÖND . .. UTLÖND . .. UTLÖND . . . UTLÖND ... [ Merkur handritafundur: Nýju ljósi varpaö á Búddatrú Starfsmenn breska landsbóka- safnsins (British Library) hafa keypt gömul handrit meb helgum ritum Búddatrúar, og segja þeir handritafundinn mjög merkan og hafa svipao giídi fyrir Búddatrú og Dauöa- hafshandritin svonefndu hafa fyrir Kristni. Um er að ræða 60 misstór handrit sem rituð eru á trjábörk og er talið að þau séu frá annarri öld e.Kr. Það þýðir aö þau voru rituð um 600 árum eftir að Búdda lést, en fræðimenn halda því fram að þetta séu engu að síður elstu handrit sem fundist hafa með helgiritum Búddatrú- ar og geti þau gefið ómetanlega innsýn í uppruna og þróun hennar fyrstu aldirnar. Á hand- ritunum eru ljóð, predikanir og ritgeröir sem eignuð eru Búdda sjálfum. „Við fáum mjög skýra mynd af því hvaða hugmyndir fólk á þessum tíma gerði sér um Búdda," sagöi Richard Salomon, sérfræðingur í fornmálum við háskólann í Washington í Se- attle fylki í Bandaríkjunum, en hann átti þátt í að staðfesta að handritin væru ófölsuð. Talið er að um sé að ræða hluta af ritum einnar af elstu stefnum Búddismans, Sarvasti- vadin-skólans, sem blómstraði Karadzic þráast vib Radovan Karadzic, „forseti" Bosníu-Serba, reyndi sitt besta til þess ao sitja áfram meb því ab setja óásættanleg skilyröi fyrir afsögn sinni, ab því er fréttablabib VIP í Belgrab sagbi í gær. Að sögn blaðsins bauðst Kar- adzic til að segja af sér um leið og alþjóð viðurkenndi lýð- veldi Bosníu-Serba sem sjálf- stætt ríki og að bærinn Brcko verði afhentur Serbum. Engin opinber staðfesting fékkst þó á þessu tilboði hans, og Carl Bildt, aðalsáttasemjari í málefnum Bosníu, sagðist ekki hafa neinn hug á að ræða skilyrði við Karadzic. „Eina skilyrðið frá okkar hálfu er að Serbar fari eftir því sem stend- ur í friðarsamkomulaginu," sagði hann vib fréttamenn. „Vib það er engu að bæta, né heldur verður þar neitt dregið undan." -gb/Reuter um skeið í Ghandara- héraði sem nú er norðan við Pakistan og austan við Afganistan. Safnið keypti handritin frá ónefndum milligöngumanni fyrir „fimm stafa upphæð", að því er starfsmenn safnsins segja. Þeir vildu ekki gefa neinar nán- ari upplýsingar um uppruna þeirra. Handritin höfðu verið geymd upprúlluð og þurfti að gæta ýtrustu vandvirkni við að rúlla þeim í sundur aftur. „Þau litu út eins og 2000 ára gamlir vindlar sem búið var að traðka á," sagði Salomon. ' -gb/Reuter IrKAKj IkJLjLJ I LjlLiLL íeiturlyfjabirgbunum sem tœlenskilögreglumaöurinn ámyndinniber eld ab. Nœrri einu tonn af heróíni, ópíum, maríjúana og amfetamíni var ígœr eytt meb þessum hætti vib lög- reglustöb í Bangkok, en um er ab rœba allar þær eiturlyfjabirgbir sem gerbar hafa verib upptækar af lógreglunni á undanförnu ári. Þeir voru stórtækir víbar íAsíu ígœr íbaráttunni gegn eiturlyfjum, og var ekki allst stabar fallega ab verki stabib. Frá Kína bárust þœr fréttir ab rúmlega 1700 manns hefbu verib dæmdir fyrir sölu og smygl á eiturlyfjum, þar af voru 769 dœmdir til lífláts eba íævilangt fangelsi, og sumir teknir samstundis úr réttarsalnum og skotnir til bana án frekari málalenginga. Reuter Eitt ár þangaö til Hong Kong kemst undir hendur Kínverja: íbúar Hong Kong farnir að hugsa um fleira en peninga Fyrir tólf árum kvaddi smá- vaxin blabakona í Hong Kong, Emily Lau ab nafni, sér hljóbs og lagbi spurningu fyrir breska forsætisrábherrann, Margaret Thatcher. Spurning- in var stutt og hvöss og bæbi járnfrúin og abrir vibstaddir voru sem steini lostin. Þessu augnabliki hefur eng- inn í stjórnmála- og fjölmiðla- heimi Hong Kong getað gleymt, og þetta reyndist fyrirboði um breyttar áherslur opinberri um- ræðu í landinu. Stjómmál voru allt í einu komin á dagskrá. Og ekkert hefur síðan verið eins og áður. Það sem Emily Lau sagði á blaðamannafundinum í desem- ber 1984 var þetta: „Fyrir tveim- ur dögum undirritaðir þú sam- komulag í Kína með loforði um að koma meira en fimm millj- ónum manna undir kommún- íska einræðisstjórn." Síðan spurði hún hyort þetta væri „siðlegt". í svari sínu sagði Thatcher að Bretland hefði gert sitt besta til þess að ná góðum samningi fyr- ir hönd Hong Kong og að aílir íbúar nýlendunnar væru ánægðir með það samkomulag sem náðst hefði. „Þú ert hugs- anlega eina undantekningin," sagði frú Thatcher. Akveðin straumhvörf urðu í Eldur í Tsjernóbyl Eldur braust út snemma í gær- morgun í geymsluskúr vib kjarnorkuverib í Tsjernóbyl í Úkraínu, en greiblega gekk ab slökkva eldinn og engin hætta var á ferbum. Enn eru tveir kjarnaofnar starfræktir í Tsjemóbyl og sjá þeir Úkraínubúum fyrir um 5% af þeirri raforku sem landsmenn nota. Stefnt er að því að kjarn- orkuverínu verði lokað um alda- mótin, en til þess að svo verði þarf fjármagn að koma frá Vest- urlöndum. -gb/Reuter sálarlífi íbúa á Hong Kong á þessum blaðamannafundi sem, haldinn var eftir að Thatcher hafði staðfest samkomulag um að nýlendan komist undir kín- versk stjórnvöld árið 1997. Frá því samkomulagið var undirrit- að hefur ýmislegt gerst og ýmis- legt breyst í nýlendunni þannig að hún er ekki lengur sama auð- sveipa gullgæsin sem Kínverjar gátu vart beðið eftir að koma höndum yfir meðan á samn- ingaviðræðunum stóð. Gæti staðið í Kínverjum Nýlendan, þar sem nú búa um 6,3 milljónir manna, er að vísu ennþá sama peningama- skínan og fyrrum, en stjórn- málalífið þar er orðið mun flóknara en áður var og ekkert sjálfgefið að Kínverjar eigi auð- velt með að melta það ef þeir ætla sér að gleypa þessa gömlu nýlendu Breta með húð og hári. Samkvæmt sameiginlegri yfir- lýsingu Breta og Kínverja, sem undirrituð var 19. desember ár- ið 1984, eiga Kínverjar að taka yfirráðum eyjunnar þann 1. júlí 1997, eða eftir eitt ár. Samning- urinn kveður þó á um það að næstu fimmtíu ár, eða til 2047, njóti Hong Kong sjálfstæðis að mestu og megi halda sínum kapitalísku lífshátrum án af- skipta kínverskra stjórnvalda. Þetta samkomulag hefði verið óhugsandi áður en Deng Xiaop- ing hóf umbætur sínar og opn- aði dyr Kínaveldis fyrir um- heiminum, a.m.k. til hálfs. Átökin á Torgi hins himneska friðar í júní 1989, þegar kín- verski herinn réðst af vægðar- lausri hörku gegn stúdentum og fjöldinn allur af frelsishetjum var settur í steininn, urðu síðan til þess að hrista enn frekar upp í íbúum Hong Kong. Samkvæmt samkomulagi Breta og Kínverja var gert ráð fyrir því að fulltrúalýðræði myndi smám saman eflast í Hong Kong, en ekki var reiknað með skyridilegri breytingu á stjórnmálaástandinu. í kjölfar þeirra atburða, sem gerst höfðu, risu hins vegar upp á annan tug nýrra stjórnmálaflokka, þrýsti- hópa og verkalýðsfélaga, lög- gjafarferlið breyttist í átt til full- trúalýðræðis og miðstéttin fór að skjóta upp kollinum. Allt þetta gerði þaö að verkum að stjórnmálin fóru að taka æ meir á sig mynd vestræns lýðræöis. Og þetta gerðist á sama tíma og lýðræðisþróun annars staðar í heiminum tók stökk fram á við þegar alræðis- og einræðis- stjórnir voru að líða undir lok hver á fætur annarri, í Austan- tjaldslöndunum og í Suður- Ameríku og víðar. Árið 1990 gáfu Kínverjar út litla stjórnarskrá fyrir Hong Kong sem á að taka gildi þegar Kína tekur við yfirráðunum- af Bretum á miðju næsta ári. En árið 1992 hóf Chris Patten, þá nýorðinn ríkisstjóri Breta á Hong Kong, lýðræðislegar um- bætur sem fóru mjög fyrir brjóstið á Kínverjum. Líta Kín- verjar svo á ab þar með hafi orð- ið trúnaðarbrestur á milli þeirra og Breta, enda hafi verið gengið út frá því í samkomulaginu frá 1984 að lýðræðisþróuninni yrði ekki hraðað, þannig að Hong Kong stæði nokkurn veginn í sömu sporum árið 1997 eins og 1980. Dálkahöfundurinn Fanny Wong segir þó að það sé „ekki erfitt að sjá að rót vandans er ekki beinlínis hr. Patten. Hún er árásin sem gerð var þann 4. júní á lýðræðishreyfinguna sem var að breiðast út um Kína árið 1989." Sterk undiralda Frá því 1984 hafa verið haldn- ir þúsundir mótmælafunda og mótmælagangna, sem og fjöld- inn allur af bænaskrám verið undirritaður. í mörgum tilvik- um hafa þátttakendur verið yfir milljón, og undirskriftimar ver- ið yfir milljón. Állt bendir til þess að pólitísk átök verði áberandi á næsta ári. Kínverjar hafa boðað að lög- gjafaþingið, sem kosið er í al- mennum kosningum, verði leyst upp og í staðinn komi undirgefið þing sem stjómvöld útnefna, og kalla það „bráða- birgðaþing" til þess að reyna að friða íbúa nýlendunnar. „Ég held að það verði mjög erfitt að horfa framhjá þeim væntingum sem orðið hafa til," segir Kathleen Cheek-Milby, höfundur nýrrar bókar um stjórnmálin í Hong Kong. „Kín- versk stjórnvöld eru býsna skammsýn vegna þess að þau verða að gera sér grein fyrir því að með því að þagga niður í lög- mætum fulltrúum þjóðarinnar eyðileggja þeir fyrir sjálfum sér hvað varðar stöðugleika á svæð- inu og hvaða gagn þeir geta haft afþví." Emily Lau tekur undir þetta: „Enginn skyldi reikna með því að íbúar Hong Kong muni leggja niður laupana þegar Kína tekur við stjómváldinu. Kannski hafa ekki allir þann kjark sem þarf til þess að rísa upp og segja hug sinn eins og ég, en ég var kosin í leynilegum kosningum, og það segir til um hverjar skoðanir þeirra eru núna." -gb/Reuter

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.