Sjómannablaðið Víkingur - 01.08.1941, Qupperneq 20

Einar O. Kristjánsson
skipstjóri
Mlnti inga rorð
Fæsta af sjómönnum þeim, sem sigldu um
hættusvæði síðustu heimsstyrjaldai’ og kynnt-
ust af eigin reynd því, sem þar fór fram, mun
hafa órað fyrir því, að slíkt ætti eftir að endur-
takast um þeirra daga. Flestir munu þeir hafa
verið þess fullvissir, að heiminum hefði — eins
og þeim sjálfum — þótt nóg komið, og að hann
myndi því hugsa sig um í meir en eina tvo ára-
tugi, áður en hann legði út í leikinn á ný, einkum
þar sem búast mátti við, vegna sívaxandi tækni
á öllum sviðum, að aðfarir næstu styrjaldar
tækju fram öllu, sem þá var þekkt af því tæi.
Sízt mun þeim þó hafa komið til hugar, að enn
félli í þeirra hlut, að kveðja heimili og ástvini
með það í huga, að hending ein eða mannlegir
dutlungar réðu því, hvort um endurfundi yrði
að ræða, eða hvort þessi kveðja yrði hið síðasta.
Atburðir síðustu missira hafa leitt í ljós, hve
hraparlega mönnum hefir skjátlast í þessu efni.
Aftur hafa þessir sömu menn — nú orðnir mið-
aldra og þaðan af eldri — orðið að leggja út í
óvissuna, en nú er sú breyting á orðin, að í
stað þess, að í fyrri heimsstyrjöld voru þó svæði,
sem heita máttu tiltölulega örugg yfirferðar
fyrir skip hlutlausra þjóða, þá virðast nú öll
höf orðin eitt hættusvæði, og voði búinn hverju
skipi, sem um þau fer.
Allt of margir hinna hugrökku sjómanna okk-
ar, eldri sem yngri, hafa nú einnig kvatt heim-
ili sín í síðasta sinn, en hér verður aðeins minnst
eins þeirra, nfl. Einars 0. Kristjánssonar,
skipstjóra á e.s. ,,Heklu“, sem, eins og kunnugt
er orðið, fórst ásamt meiri hluta skipshafnar
sinnar á leið til Canada, um 500 sjómílur í SV.
frá íslandi, eftir að skip hans hafði orðið fyrir
tundurskeyti af völdum kafbáts, sunnudaginn
29. júlí s. 1.
Einar var vestfirzkur að ætt og uppruna,
fæddur að Þorfinnsstöðum í önundarfirði 23.
desember 1895, og var því á 46. aldursári er
hann lézt. Foreldrar hans voru Guðbjörg Guð-
mundsdóttir og Kristján Egilsson, hjón í Ön-
undarfirði, og bjuggu þau lengst af á Flateyri
eða frá 1897. Kristján er enn á lífi, háaldrað-
ur, og hefir hann stundað sjóinn allt sitt líf
VÍKINGUR
fram á síðustu ár. Hann var þátttakandi í ein-
hverjum þeim einstæðasta atburði, sem menn
hafa spurnir af að skeð hafi á sjó hér við land.
Var hann þá stýrimaður með Helga heitnum
Andréssyni á þilskipinu „Capella“ frá Þing-
eyri og voru þeir vorið 1897 staddir djúpt á
Látraröst í vondu veðri. Fekk skipið þá áfall
svo mikið að því hvolfdi, og veltist það í hring,
svo að mastursbrotin, reiðinn og Kristján
sjálfur, sem skolazt hafði fyrir borð, kom upp
kulborðsmegin, og þótti það undur mikið, að
skipverjar þeir, er eftir lifðu, skyldu ná til
hafnai’ hjálparlaust, eins og skipið var útleikið
eftir áfallið. Kristján missti konu sína árið
1913, en er sjálfur hinn ernasti og ber með
karlmennsku hinar miklu raunir, sem hann hef-
ir orðið fyrir með missi einkasonar síns.
Vestfirðingar byrja ungir að fara á sjó, og
Einar heitinn var þar engin undantekning. 14
ára gamall réðist hann fyrst á handfæraskip,
en fór síðan á togara hérlenda, og var á þeim
til ársins 1913, er hann fór til Englands. Sigldi
hann þar á togurum til áramótanna 1914—’15,
en varð eins og fleiri útlendingar að hætta
vegna ófriðarins, og réðist þá í siglingar á
kaupskipum, sænskum og síðar enskum. Fór
hann þá víða um heim og kunni margt frá þeim
20