Sjómannablaðið Víkingur - 01.08.1941, Síða 23

Hvað viðvíkur afstöðu aímennings gagnvart
rekduflunum, má segja að yfirleitt sé alltaf
brugðið fljótt við og dufl tilkynnt, ef þeirra
verður vart, hvort heldur á sjó eða landi. Auk
þess hefir ekkert borið á því, að fólk vilji reyna
að skilja þau að sjálft, nema í einu tilfelli.
í síðasta blaði var birt tilkynning frá brezka
flotamálaráðuneytinu um að öll brezk dufl væru
þannig útbúin, samkvæmt alþjóðareglum, að
þau yrðu óvirk ef þau færu á rek, en þó undan-
tekning væri á slíku, væri ekki um að ræða
meir en í mesta lagi 1 af hundraði. Eftir þeirri
reynslu sem að framan getur um þau dufl, sem
eru á reki á siglingaleiðum og fiskimiðum okk-
ar, þar sem ekki eitt af hundraði, heldur eitt
af hverjum tveimur hefir sprungið, sem á land
hefir rekið, er það fullvíst, að sjófarendur um-
hverfis landið eiga við mikla hættu að búa og
má ekkert láta ógert til þess að granda þessum
ófögnuði áður en hann verður að tjóni. 1 skýrslu
brezka flotamálaráðuneytisins, þar sem segir
að færeyskt skip hafi rekist á tundurdufl, sem
ekki sprakk, er afsönnuð sú hugmynd einstakra
manna, að brimlöðrið undan bógi skipanna
hrindi rekduflunum frá þeim. Sú staðhæfing,
að duflin snúist um, og verði óvirk á þann
máta, þegar þau fara á rek ef ekkert er neðan
í þeim, er einnig fjarstæða eftir reynslu þeirri,
sem fengin er af duflum þeim, er hér hafa verið
á reki. Öll þau dufl, sem íslenzku varðskipin
hafa skotið niður, hafa snúið rétt í sjónum ,enda
útbúnaðurinn, sem gerir þau óvirk, ekki byggð-
ur á þeirri undirstöðu, heldur á duflið að verða
óvirkt um leið og það losnar, en sannleikurinn
mun sá, að fjöðurútbúnaðurinn, sem á að oi’-
saka eyðilegginguna, mun oft, og einkum, ef
duflið hefir legið lengi í sjó, verða fastur af
sjávargróðri, sem setzt utan á hann. Þess vegna
er, þó duflunum sé sökkt, fiskimönnum afar illa
við þá aðferð, þar sem þeir geta átt von á að
draga þau upp seinna. Við fyrirspurn til for-
stjóra Skipaútgerðarinnar um hvort ekki væri
hægt að komast hjá slíkri aðferð, en draga held-
ur duflin með einhverri aðferð að landi ef veð-
Ur hamlaði að komizt yrði að því úti í sjó til
þess að gera þau óvirk, svaraði hann, að skips-
hafnir varðskipanna vildu ekki leggja sig í það.
Við nánari eftirgrenslan um þessi mál, hefir
Víkingur fengið þær upplýsingar, að sem stend-
ur munu það vera Sæbjörg og Óðinn ein sem
hafa riffla til þess að granda duflum, en ráð-
gert hefir verið og mun nú mjög bráðlega verða
komið í framkvæmd, að slíkir rifflar verði aft-
ur settir um borð í Þór og ennfremur að vita-
báturinn Hermóður fái riffla.
Brátt tekur að hausta og vetrarveðrátta að
Sanga yfir og ekki er nokkur vafi á að með
28
stormum og máske ísreki vex enn á ný duflrek,
og þá dufl, sem legið hafa fleiri mánuði í sjó,
Það verður því að halda áfram að vinna að
vörnum gegn þeim. Margskonar tillögur og
skoðanir eru meðal sjómanna um þessi mál, og
heildarniðurstöður um vilja þeirra í málum
þessum algjörlega óljósar. Víkingur tekur nú
upp þá nýbreytni að láta fara fram atkvæða-
greiðslu meðal lesenda sinna um helztu áhuga-
mál stéttarinnar og þau dægurmál sem mest
draga að sér athygli og vekja mjög skiftar skoð-
anir. Verður byrjað með tilraun til þess að fá
sem víðtækast yfirlit um afstöðu sjómanna til
tundurduflareksins, og lagðar fram spurning-
ar, sem menn geta svarað með já eða nei. Er
þess að vænta, að menn snúist vel við þessari
nýbreytni í félagsmálastarfsemi og sendi Vík-
ingnum sem flest svör. Væri ágætt fyrir skips-
hafnir að taka spurningarnar fyrir til umræðu í
frítíma. Hver einstaklingur verður að leggja
sitt til, kostnaðurinn er ekki annar en 10 eða
25 aura frímerki, eftir því hvort menn eru í
Reykjavík eða úti um land, þegar póstað er.
Hið leyndardómsfulla
suðurskaut jarðar
Þrátt fyrir allt það, sem sagt hefir verið og
ritað til þess að styrkja þær hugmyndir, sem
menn hafa gert sér um óhagnýtt auðæfi suður-
pólslandsins, eru engar staðreyndir ennþá til,
sem sanna slíkt.
Málmgrýti, segull og brennisteinssýra hefir
fundizt í nágrenni Cape Royds, en aldrei svo
mikið magn, að svaraði kostnaði að vinna það.
Þrátt fyrir að Suður-Viktoríuland hefir mjög
svipuð jarðlög og fyrirfinnast á gullrifi New
Guinea, hefir enginn landkönnuður látið í ljós,
að hann hafi fundið svo mikið sem smáögn af
hinum dýra málmi í Suðurpóls-löndunum. Þótt
það sé rétt, að í Suðurheimskautalöndunum séu
jarðlög, sem hafa hæfilegan aldur og alla jarð-
fræðilega aðstöðu á stórum svæðum fyrir grjót-
málma, er skorturinn á íslausu landi fyrir stór-
iðjurekstur of mikill, auk þess sem slíkt gerir ó-
mögulega alla rannsókn á þessum svæðum.
Þó svo ólíklega myndi ske, að mikil námu-
auðæfi fyndust í Suðurheimsskautslöndunum,
myndi hin stórhrikalega veðrátta hindra alla
vinnu verkamanna.
Mannleg starfsemi er óhugsanleg í heim-
skautslöndunum, að undanteknum ferðalögum
sérstaklega vel útbúinna leiðangursmanna,
nokkrar vikur um hásumar tímabilið, og þó
VÍKINGUR