Sjómannablaðið Víkingur - 01.08.1941, Síða 28

I
Hvers vegna
Rússum er illa við Breta
Sú saga er sögð af rússneskum trúleysingja,
að hann hafi á banabeðinu hrópað upp yfir sig:
„Það er ekkei't guðs ríki til. Og jafnvel, þótt
svo væri, myndi Bretinn vera kominn þangað
fyrir löngu, og hafa tileinkað sér öll beztu
sætin“.
í þessari hótfyndni finnum vér ástæðuna fyr-
ir hinni aldagömlu gremju Rússa í garð Breta;
öfundinni og óttanum í Moskva allt frá dög-
um ívars hins hræðilega, þegar Bretar höfðu
fyrst afskipti af Rússum, og til núverandi ráð-
stjórnarveldis Stalins.
Allan þennan tíma hafa aðeins fáir Rússar
orðið hrifnir af Bretum. Þeir hafa dázt að
frjálsræði þessara eyjaskeggja og réttlæti —
stofnunum þeirra, eins og löggjafarþingi og
dómstólum; prentfrelsi þeirra, málfrelsi og trú-
frelsi.
En frjálslyndir menn í Rússlandi voru ekki
margir að tölu, og aldrei neins megnugir. Þeir
Rússar, sem réðu, allir þessir miklu og litlu
keisarar frá Ivari til Stalins, voru sammála
í því, að telja alla aðdáun fyrir brezka frjáls-
ræðinu sem hinar hættulegustu hugsanir.
Rússar hafa varla nokkurn tíma treyst Bret-
um. Jafnvel í heimsófriðnum 1914—18, þegar
þeir voru Bandamenn gegn sameiginlegum ó-
vini, var það uppáhaldsstaðhæfing Rússa: „Að
Bretar væru ákveðnir að berjast til hins síð-
asta rússneska blóðdropa. (Áróðursvél Göbb-
els hefir síðan gert sér mat úr þessu með því
að snúa við setningunni: Bretar reyndu að berj-
ast til hins síðasta franska blóðdropa.
Annað rússneskt orðatiltæki frá þessum sama
tíma og öllu illúðlegra, var: „Við skulum berja
á Englendingum, þegar heimsstyrjöldinni lýk-
ur!“
Það gerðu þeir Uka, — minnsta kosti komm-
únistarnir meðal þeirra — á svona hálfri tylft
vígstöðva á árunum 1918—1920. Við Murmansk
og Archangel að norðan, í Eystrasaltsríkjunum
að vestan, kringum olíulindii’nar í Bakú að
suðaustan og við Krímskagan og Odessa að
VÍKINGUR
sunnan. — Jafnvel handan við TJralfjöllin, í
vestur og austur Síberíu, og í raun og veru
nvar ekki?
Bretarnir voru ekki beinlínis sigraðir, en þeir
entust ekki til að halda áfram og hurfu á brott,
og minningin um það hefir síðan varðveizt með
Rússum, sem mikili dýrðlegur sigur.
Ef trúa á rússneskum rithöfundum, þá skort-
ir Breta einna mest velsæmiskennd. Og hvers
vegna? Vegna hnefaleika ástríðna, sem einn
þeirra, A. V. Sukhove-Kobylin.
Honum farast svo orð í Hjónabandi Krechin-
skis, leikriti, sem mikið hefir verið leikið í Rúss-
landi síðustu áttatíu árin: „Elska skaltu ná-
ungann vissulega!" segir ein persónan í leikn-
um. „Frá barnæsku temja Englendingar sér
hnefaleika. Hvers konar kærleik geturðu borið
til náungans í hnefaleik?"
Frakkar verða vandræðalegir í erfiðleikum,
en Þjóðverjar ófyrirleitnir. Rússar geta sett sig
í spor beggja. En Bretinn virðist ekki láta erfið-
leika neitt á sig fá. Sjálfstjórn hans verður eitt-
hvað svo dularfull. Hann nær henni ekki með
ytri látum eins og Rússi og Þjóðverji myndu
gera. Rússinn verður vandræðalegur og finnur
til minnimáttarkenndar gagnvart Bretanum.
Að Bretinn sé mörgum hæfileikum gæddur,
munu margir Rússar geta faliist á. Það er til
rússneskur málsháttur, sem segir: „Að Frakk-
inn hafi skynsemina í tungubroddinum, en Bret-
inn í fingurgómunum".
Þegar Rússinn segir, að einhver hlutur sé
„angliyskoi raboty“. Það er, búinn til í Eng-
landi, er það sama og viðurkenning á, að hann
sé traustur og góður.
1 söngnum um Volga-dráttarmennina, rauna-
söng mouzikanna um hin erfiðu kjör, er með
löngun og hrifningu minnst á þá staðreynd:
Að, Englendingar, hinir skynsömu, hafi til
að létta undir með starfandi höndum, fundið
upp hverja vélina eftir aðra, meðan rússneski
bóndinn söngli til að dylja þreytu sína.
Rússar gera sér tíðrætt um mataræði Eng-
28