Fálkinn - 03.04.1942, Blaðsíða 13

FÁLKINN
13
KROSSGÁTA NR. 409
Lárjett. Skýring..
1. lilaða, 7. kvíðin, 11. nafn, 13.
firðir, 15. kyrrð, 17. snepil, 18.
menn, 19. titill, 20. skraf, 22. tveir
ómerkir, 24. á fæli, 25. úrgangur,
26. heimskingi, 28. yfirgefin, 31.
farga, 32. fjármuna, 34. stafur, 35.
kallað, 36. möl, 37. tveir eins, 39.
ryk, 40. grindur, 41. blað, 42. sani-
hljóðar, 45. hvílt, 40. greinir, 47.
keyra, 49. fóðrir, 51. vafi, 53. sæng,
55. brekka, 56. liæli, 58. ljerefl, 60.
hýsk á, 61. hvatning, 62. fóstra, (34.
brotleg, 65. beyingarending, 66.
hryggð, 68. verð, 70. fjeil, 71. hreinsa,
72. einstæðingur, 74. fitaðir, 75.
likamshluti.
Lóðrjett. Skýring.
1. slaðfesta, 2. svar borgað, 3. mat-
vara, 4. ólireinkar, 5. grjót, (i. stal'-
ur, 7. bæjarnafn, 8. dreif, 9. óður,
10. veiða, 12. fugl, 14. loðnan, 16.
gróðurblettir, 19. talaði, 21. tútta,
23. fornt nafn, 25. eyðir, 27. hreyf-
ing, 29. vísindamaður, 30. beyging-
arending, 31. laug, 33. gluggi, 35.
stúlka, 38. smáki, 39. skyldmenni,
43. prjónastofa, 44. tímarit, 47.
krydd, 48. nafn, 50. beygingarend-
ing, 51. fornafn, 52. greinir, 54.
klaki, 55. vesæla, 56. enskur lávarð-
ur, 57. lilíf, 59. góður fjelagsmaður,
61. fótabúnaður (fornt), 63. innsigli,
66. kæmi auga á, 67. fuglamál, 68.
yrki, 69. hey, 71. mynt, 73. bor.
LAUSN KROSSGATU NR.408
Lárjett. Ráðning.
1. vagga, 7. tágar, 11. Hulda, 13.
kýrin, 15. ká, 17. slag, 18. slen, 19.
ös, 20. ila, 22. ag, 24. ið, 25. Óli,
26. rínia, 28. örvar, 31. slór, 32.
taug, 34. áar, 35. sóað, 36. mar, 37.
af, 39. ge, 40. rak, 41. ólarreipi, 42.
gaf, 45. il, 46. la, 47. agi, 49. flón,
51. ske, 53. rísa, 55. hlóð, 56. skara,
58. fill, 60. ráð, 61. ók, 62. NK, 64.
ali, 65. at, 66. flór, 68. hnus, 71.
Ólöfu, 72. lakka, 74. ósatt, 75. letja.
Lóðrjett. Ráðning.
1. vakir, 2. GH, 3. gus, 4. Alla,
5. fag, 6. aks, 7. treð, 8. áin, 9.. gn,
10. rásir; 12. Dagö, 14. ýlir, 16. álíta,
19. ölóða, 21. amar, 23. hvalrekar,
25. ólar, 27. au, 29. rá, 30. ar, 31. só,
33. galin, 35. separ, 38. fal, 39. gil,
43. aflát, 44. flóð, 47. Ásía, 48. galli,
50. óð, 51. sk, 52. er, 54. íf, 55.
bravó, 56. skóf, 57. Anna, 59. lifra,
61. ólöt, 63. NK, 66. flt, 07. Rut,
68. hlú, 69. ske, 71. óa, 73. at.
rjett Adda liefir til þess að láta eins og
hún sje nióðir mín.“
Frúin hló. „Adda gamla þolir engum að
koma of' seint í matinn. Hún er það góð
matselja. Hún er listakona í sinni grein,
það er hún.“
Frúna langaði lil að spyrja Sjönu, hvort
hún hefði nú enn verið úti með Ivobba
Dorta, lcvöldinu áður. llún hafði heyrl
liana koma inn talsverðri stund eftir mið-
nætti, þegar hún lá vakandi í rúminu sínu
með allar áhyggjurnar sínar. Stundum
sagði Sjana lienni það sjálf, ef hún fór út
með Kobba, en ekki nema svo sem í fimta
hvert skifti, og það vissi frúin, var öruggt
merki þess, að samviskan væri ekki allskost-
ar glöð og góð. Það benti til þess, að Sjana
skammaðist sín fyrir frænkú sinni fyrir
jiað að vera að skemta sjer með syni Dorta
gamla. Gömlu konunni þótti þetta leitt,
jivi að hún vissi, að Sjana var þver og alt
öðruvisi en stúlkur höfðu verið þegar hún
sjálf var ung. Þó Sjana væri ungleg og litil
vexti, var enginn elskulegur dúfusvipur á
henni.
Sjana sagði: „Jeg verð víst að vera við
brúðkaup þessara Starburger-hjónaleysa, í
dag. Það ku eiga að verða eitthvert fínasta
af því lagi, sem horgin hefir nokkurntíma
augum litið.“
„Og mundu eftir því, að hjeraðsdálkur-
inn er á morgun.“
„Því miður get jeg vist ekki glyemt þvi.“
Þær þögnuðu. Hvorki Sjana nje gamla
konan gátu fundíð nein orð til að segja,
en hvor vissi hvað hin hugsaði. Báðar
um Koliha Dorta. Gömlu konunni var lítið
um liann gefið, af því að hann var sonur
Dorla gamla, sem stóð fyrir allri viðskifta-
spillingu borgarinnar, en auk jiess var henni
meinilla við það að mægðir færu að lakast
með stúlku af Lýðsætlinni, sem liafði
snemma komið lil Flesjuhorgar og alist
upp með landinu sjálfu, og syni aðskota-
dýrs eins og Dorta. En engin þörf var á
því að fara að segja stúlkunni alt þetta,
því hún vissi jiað jjegar. Hún hafði alist
up á búgarði ættarinnar og þekti alt sitt
heimafólk - stolt jjess, sómatilfinningu og
hugmyndir þess um jjað, livað viðeigandi
væri og hvað ekki. llún vissi einnig, að
liversu mjög sem fátæktin kynni að sverfa
að jjví, myndi það aldrei gerast óljeiðarlegt
gegn gjaldi. I meira en liálfa öld liöfðu ná-
grannar iitið upp til Lýðsættarinnar og
skoðað liana sem ímynd jjess, sem reglu-
samt var, skyldurækið og stjórnsamt. En
nú var jjetta liorfið og þessi vindbóluvöxtur
í Flesjuborg virtist ekki þurfa neitt á þeim
og jjeii-ra úreltu lífsreglum að halda. Þær
voru orðnar úreltar, eins og ættin sjálf, sem
sat eftir einmana og yfirgefin innan um
bómullartrjen.
Alt í einu hóstaði gamla konan, ýlti
stólnum aftur á bak og stóð upp. „Jæja,
þá,“ sagði bún, „best að hypja sig af stað.
Jeg jjarf að tala við fjöldann allan af fólki
í dag. Síðan sneri hún sjer við og kallaði
út um eldhúsdyrnar: „Adda!“
„Já, frú,“ svaraði rödd fram í eldhúsinu.
og síðan kom kerlingin veltandi inn um
dyrnar.
„Jeg kem heim í kvöldmatinn.“ Síðan
hikaði hún ofurlítið og bætti við: „En ]jú
Sjana?“
Sjana rendi niður munnvatni og sagði:
„Jeg verð ekki heima.“
Frúin sagði ekkert, en Adda gat ekki stilt
sig. „Þú fæi-ð ilt i magann með jjessu liátta-
lagi, ef jjú ert að borða hjer og þar, og alls-
konar óæti. Það er ekki orðin sjón að sjá jjig
upp á síðkastið. Ef jeg ætti þig, skyldi jeg
gefa jjjer væna inntöku af brennisteins-
meðali og sírópi.
„Láttu hana eiga sig, Adda,“ sagði frúin.
Og Adda gamla fór út orðalaust, en niðri í
henni sauð og vall reiðin, eins og í eldfjalli.
Hún lijelt áfram að þusa við sjálfa sig
meðan hún bakaði aðra hringina til af
vöflum og steikti meira al' eggjum. Hún
var ekki að matbúa handa sjálfri sjer, jjví
sjálf horðaði hún ekki morgunverð fyrr en
allir aðrir ibúar hússins — sýnilegir og ó-
sýnilegir - höfðu fengið nægju sína. Þegar
eldamenskunni var lokið, hrúgaði lum upp
kúffullum hakka af vöflum, sultu, eggjum,
brauðsúpu og kaffi, ýtli út eldhúshurðinni
mcð öðrum fæti, gekk niður bakdyraþrepin,
út i húsagai'ðinn og jjaðan aftur niður í
kjallarann. í jjessum ferðum sínum varð
liún altaf að fara í kjallarann um útidyrn-
ar, jjví stiginn, sem inni í húsinu var, var
svo mjór, að Adda komst alls ekki niður
hann með byrði sína.
Þegar inn í kjallarann var komið, setti
hún hakkann niður á fornlegt trjeborð, sem
þar var, og kallaði: „Hæ, þarna, Jjið allir!
Maturinn er kominn!“ Og samstundis koniu
tveir menn lötrandi úl úr lilýja miðstöðvar-
klefanum. Annar var lotinn maður um sext-
ugt, íklæddur ræfilslegum fötum, sem einu
sinni höfðu verið sæmilega í meðallagi að
fínleika. Hitt var unglingur um nítján ára
gamall í bláum samfestingi, sem var atað-
ur í olíu og óhreinindum. Þegar liann sá
heitan matinn, urðu augun kringlótt af til-
hlökkun.
„Hana nú!“ sagði Adda gamla. „Ykkur
er hetra að jeta þetta meðan jjað er heitt.
Og ef jjið viljið meira, er ekki annað en
herja í loftið. Maskínan min er hjerna beint
uppi yfir ykkur.“
Frú Lýðs gekk fram í stóra forsalinn og
að fatahengi, sem var skreytt útskornu trje,
sem bjarnarhúnar voru að klil'ra upp eftir,
og tók ofan gamla kamgarnskápu bláa, sem
var orðin fjólublá fram með saumunum, og
hálskraga úr refaskinni, sem var með aldr-
inum orðið líkara liundsskinni. Ofan á
uppsnúið hárið setti hún gamlan hatt, sem
i var fornleg fjöður, öðrum megin. Þvi næst
tók hún og opnaði gamla leðurtösku, scm
var einskonar embættismerki hennar, til
þess að fullvissa sig um, að það væri nóg