Tímarit iðnaðarmanna - 01.02.1939, Page 11

Tímarit iðnaðarmanna.
sinn einangrunareiginleika. Það eina, sem trygt
er, er að skera stykki úr gólfi og veggjum og
setja járnbenta sfeypu undir og bak við eld-
stóna, svo stóin verði hæfilega langt frá öllu
timbri.
Fyrsta sleinsteypuhúsið, sem bygt var hér i
bænum, var Ingólfslivoll, bygl 1903, var það á
þeim tíma með allra vönduðustu liúsum bæjar-
ins, að minsta kosti að veggjum til.
Þessir veggir voru steyptir i færum e. 80
cm. i færu og var stálnet setl i veggina. í
veggjunum eru holrúm alt frá kjallara og upp
að þaki, svo hægl er að leiða loftstraum frá
kjallara liússins í gegnum alla veggina. Gólf
voru öll úr timbri og nokkuð af skilveggjum og
svo portliæðin. A þessiun tíma var eldci farið
að nota járnbenta steinsteypu. Það eina, sem
þektist i þá átl, var steinsteypa milli járnbita,
eins og notað var lil dæmis í Landsbankanum
og víðar. Fyrsta steinsteypuloftið, sem gert var
hér og nokkuð kvað að, var Iðunnarlof tið, þeg-
ar verksmiðjan var endurreist eftir brunann.
Kg tók að mér mótagerðina fyrir li.f. Völund,
en útlend teikning var notuð, Var lagt rikt á við
mig að ekki mætti muna mm. á mótunum. Ut-
lendur sérfræðingur kom svo til að sjá um
steypuna. Sembetur fer er þetta orðið breytt, þvi
nú er orðið eins sjaldgæft að sjá liér timburloft
i húsum, eins og steyptu loftin áður. Stein-
steypuhúsin okkar, eins og þau eru nú bygð
bér í bænum, eru áreiðanlega framtíðarbygg-
ingar, sem geta staðið öldum saman, ef jarð-
skjálftar ekki granda þeim, og býst ég þó við
að þau mundu standast þá raun ekki síður en
byggingar úr öðrum efnuni. Hinsvegar er líklegt
að steinsteypubyggingar fari að ýmsu leyti baln-
andi, með reynslu og aukinni þekkingu manna
í þessum efnum, eftir því sem tímar líða. Þessi
liús eru að mestu eldtraust, þó óneitanlega sé
það galli, að mörg þeirra eru með múrhúðuðum
skilveggjum úr timbri að nokkru leyti og múr-
húðaðri timburklæðningu á útveggjum. Þessi
múrliúðaða tréklæðning er óneitanlega góð ein-
angrun á útveggjunum og liltölulega liættulitil
gagnvart eldi, að minsta kosti getur varla orðið
bráður eldur i þessum múrhúðuðu veggjum, þó
er hitt cigi að síður betra, ef hægt er að fá jafn-
góða einangrun með algerlega eldsföstu efni.
Hús sem steypt eða hlaðin eru úr steini, og eru
með timburloftum og timburskilveggjum, eru
sízl betri, ef eldur kemst i þau, beldur en timb-
urbús, en það liggur i því að oft er erfiðara að
vita, hvar eldurinn er í húsinu, veggina er ekki
hægt að rjúfa ef á þarf að halda og því verra að
komast fyrir eldinn. Steinsteypuveggir lialda
miklu lengur bitanum en timburveggir, sem
verða kaldir um leið og búið er að slökkva eld-
inn, aftur á móti geta steypu og steinveggir
verið sjóðheitir þó búið sé að slökkva. Eitt hefi
ég orðið var við í okkar nýju byggingum, sem
ekki virðist með öllu trygt, en það eru slein-
steyptu reykháfarnir. Eg hefi orðið þess var á
þrem stöðum að frá þeim hefir kviknað vegna
jiess, að þeir hitnuðu svo mikið, að þeir kveiktu
í því sem að þeim lá, en það var á einum stað
fatapoki, eil á tveim stöðum timbur. Reykbáfar
þessir voru ea. 10 em. á þykt og virtust vera úr
mjög sterkri steypu; um tvo af þessuin reyk-
háfum liafði verið selt timbur þétt að þeim og
var skápur gerður við hliðina á öðrum þeirra.
5