Bjarmi

Árgangur

Bjarmi - 01.03.1927, Blaðsíða 7

Bjarmi - 01.03.1927, Blaðsíða 7
B JARMI 5» Helgir siðir. Kaflar úr erindi er Grétar Ó. Fells cand. jur. flutti i Reykjavik í jan. þ. á. Trúarjátningar eru lítilsvirði, ef þær • ru að eins skoðaðar sem frásagnir um sögalega viðburði. Aftur á móti verða þær ómetanlega dýrmætar, ef þær eru skoðaðar sem frásagnir um eilif náttúrulögmál, er jafnan láta til sin taka i andlegri þroskasögu hvers «instaklings. Er þessu vel lýst í versi einu eftir lultrúarmarjninn Jóhann Scheffler, er skrifaði undir dulnefninu Angelíus Silesíus. Versið er svo i óbundnu máli: »Þó Kristnr hefði fæðst þúsund sinnum í Betlehem, en ekki í þinni eigin sál, mundi sál þin glatast. Á- rangurslaust horfir þú á krossinn á Golgatha, ef hann er ekki til í þinni eigin sál«. Hljóðar það þannig i laus- 'egri þýðingu: I'ó Kristur hafi þúsund sinnum fæðst, það ónýtt er, ef aldrei heíir hann, vinur góður, fæðst i þjer I Og gættu þess : á krossinn að treysta verður tál, ef til er hann ekki i þinni eigin sál. I dýpsta skilningi eru helgir siðir ookkurskonar verðir og verndarar andlegra sanninda, og standa þeir á Verði gegn efnishygtijunni. Þeir tala til mannsins á máli, sem er ólíkt hinu venjulega tungutaki hversdags- lifsins. Þeir vitna stöðugt um tilveru æðri heima, og um innbyrðis sam- band bins andlega og hins likamlega. Við mundum t. d. kunna illa við, að sjá prest framkvæma altarissakra- mentið í venjulegum jakkaiötum o. s. frv. Einhver eðlishvöt, — einhver tilfinning fyrir þvf, sem vel fer á, heimtar, að guðsþjónusta og ýmsar aðrar andlegar iðkanir fari fram i ' umhverfi, sem er ólikt hinu hvers- dagslega. Við heimtum ytra form, er geti gert andleg efni lifandi fyrir okk- ur, geti fyrir hinum likamlegu skyn- færum okkar vitnað um það, er hið innra auga okkar sjer, meira eðaminna óljóst. Það liggur i augum uppi, að ef helgir siðir eru einhvers virði, á að vera hægt að skýra það að miklu leyti með skynsamlegum rökum. Hilt er annað mál, að meira verður sjálf- sagt eftir, sem ekki er auðvelt að sannfæra menn um, vegna þess, að það tilheyrir æðri heimum. T. d. eiga englar eða devar æfinlega mikinn þátt í áhrifamagni hinna helgu siða. Helgir siðir vekja alt af eftirtekt þcirra, og koma þeir tii þess að styrkja þá og aðstoða, er taka þátt i hinum helgu athöfnum. Hafa skygnir menn margar undrasögur að segja af því. Og er nú þetta svo undarlegt? Til er það áreiðanlega er kalla mætti van- helga siði. Blót og formælingar, laus- mælgi, reiði, ruddaleg framkoma og fleira af sliku tagi — alt er þetta vanhelgir siðii, og trúa þvi fæstir, að nokkuð af þessu horfi nokkrum manni til heilla. Sumir trúa þvijafu- vel, að illar verar hópist i kringum þá menn er um hönd hafa slíkasiði. lY> geta þessir sömu menn oft ekki trúað því, að helgir siðir hafi neina þýðingu, og er slíkt undarlegt ósam- ræmi. Hugsunarháttur manna er yfir- leitt þunglamalegur og skilningurinn sljór. Menn láta sjer ekki skiljast, að hugtakið »helgir siðira, er svo víð- tækt hugtak, að það getur falið i sjer alt líf manna. Hjer hefir eingöngu verið talað um helga siði i þrengri merkingu, en þeir helgu siðir verða að vera sem eðlilegt áframhald af j helgisiðum hversdagslifsins, er jeg vi|

x

Bjarmi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Bjarmi
https://timarit.is/publication/379

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.