Valsblaðið - 24.12.1959, Qupperneq 32

28
VALSBLAÐIÐ
Y íðavangshlaup
Þegar saga þessi gerðist var prestur
á Svalbarða í Þistilfirði, er Þorlákur,
hét og var Helgason. Hann átti hest
rauðan, var hann vakur og fljótur með
afbrigðum. Hann var ættaður frá Hömr-
um í Skagafirði og var því nefndur
Hamra-Rauður. Það bar til einn sunnu-
dag, skömmu eftir að prestur kom á
staðinn, að margt fólk var þar komið
til að hlýða á messu og beið það í hlað-
inu þar til gengið yrði í kirkju. Hefur
þá einhver orð á því, að rauður hestur
sé að vaða yfir ána (Svalbarðsá) á svo-
nefndu Sperðluhólmavaði. Ekki þóttust
komumenn kenna hestinn, og ekki var
það neinn af hestum messufólksins.
Baldur Steingrímsson
Eins og segir í
frásögn af aðal-
fundi félagsins á
öðrum stað hér í
blaðinu, var Bald-
ur Steingrímsson
kjörinn gjaldkeri
félagsins í 20. sinn.
— Arið 1940 var
Baldur fyrst kjör-
inn í stjórn Vals
og hefur átt þar
óslitið sæti síðan.
Baldur er einn
hinna öruggustu og traustustu starfs-
manna félagsins. Hann nýtur óskoraðs
trausts, ekki aðein§ innan Vals, heldur
og íþróttahreyfingarinnar í heild hér í
bænum.
fyrri tíma
Sagði þá einn af vinnumönnum prests-
ins, að þetta myndi vera Rauður séra
Þorláks, hann hefði hvað eftir annað
leitast við að strjúka síðan prestur hefði
fengið hann.
Var nú presti sagt frá þessu. Gekk
hann út á hlaðið og sá hvar hesturinn
fór, og mælti: „Nú er komið strok í
Rauð minn og er mér í hug að hann
náist ekki fyrr en vestur í Skagafirði".
„Líklega grípur hann einhvers staðar
i jörð áður en hann kemur þangað, þó
ekki sé langt. Eða skyldi hann ekki
stanza svolítið er hann heyrir hroturnar
í henni „Jöklu““ (Jökulsá í Axarfirði),
var sagt rétt við hliðina á presti.
Prestur lítir við til þess, sem talaði,
og segir: „Hvað heitir þú, maður minn?“
„Magnús hefi ég verið kallaður", svar-
ar hinn.
„Ertu nefndur Hlaupa-Mangi?“ spurði
prestur og brosti.
„Nokkrir hafa nefnt mig svo í gamni
cða þá í skopi, en ekki hafa þeir sömu
greitt mér neitt í nafnfesti, enn sem
komið er“, var svarið.
Prestur bað nú vinnumenn sína að
freista hvort þeir fengi náð hestinum;
bjuggust þeir í snatri. Lét þá Magnús
á sér skilja, að hann væri fáanlegur til
að slást í förina ef þeir álitu það nokk-
urt lið. Kvað prestur sér mikla þökk í
því og kvað það vera hugboð sitt að
annaðhvort næði hann Rauð sínum eða
þá alls enginn, því hann væri ljónstygg-
ur að eðlisfari. Þegar piltarnir voru
ferðbúnir lét Magnús í ljós að eiginlega
fyndist sér það vera stakur óþarfi að
etja f jölmenni að þessu, það væri í raun
og veru ekki nema eins manns verk að
sækja folann, og það væri marg reynt,
að skepnur, einkum strokuhestar, hálf
ærðust þegar þeir sæu marga veita sér
eftirför. Nokkrir tóku undir með Magn-
úsi og kváðu hann hafa rétt fyrir sér
í þessu. Magnús bað menn samt að skilja
sig ekki svo, að hann væri að telja það
úr að drengirnir gerðu eins og húsbónd-
inn hefði fyrirlagt, það kæmi sér auð-
vitað ekk við þó þeir slæddust eitthvað
á leið með sér.
Kastaði Magnús nú af sér öllum föt-
um utan nærklæðum og skóm, tók snær-
ishönk úr vasa sínum og batt utan um
sig. Lagði svo hópurinn af stað, og hljóp
nú liver sem betur gat, en ekki skipti
það neinum togum, að Magnús bar langt
undan hinum, og það svo rækilega, að
hann var kominn yfir ána og upp á svo-
nefnda Garðsmela, þegar hinir komu að
ánni.
Vinnumönnum prestsins sýndist nú sá
kostur beztur að snúa til baka. Lötruðu
þeir í hægðum sínum og voru bæði dæst-
ir og sneypulegir, þegar prestur spurði
hverju það gengndi að þeir væru komnir
aftur, án þess að hafa sýnt það í nokkru
að þeir hefðu verið sendir af stað til að
ná hestinum. Svöruðu þeir því, að það
væri ekki þeirra meðfæri að verða þess-
um bölvaða tilbera samferða, væri hann
ekki mennskur maður; hann væri eins
og fugl, færi meira í loftinu en á jörð-
unni. Hefði hann rokið strax á undan
þeim eins og sendill og ekki einu sinni
beðið þeirra við ána, tii þess að segja
fyrir hvernig þeir skyldu haga sér við
verkið. — Prestur gaf sig fátt að skrafi
piltana en sagði sér litist svo á Magn-
ús þenna, að hann myndi ekki skiljast
við þetta verk fyrr en í fulla hnefana.
En nú skyldu þeir rýjurnar ganga til
kirkju, það væri næðismeira en að eltast
við þann rauða.
Nú víkur sögunni þangað, sem Magn-
ús fer á sprettinum upp melana, en þeg-
ar þá þraut tóku við lyngmóar. Hestui'-
inn fór hægt og bítandi og hélt sig við
veginn, tók sér tíma við og við að kroppa
þar sem götubakkarnir voru loðnastir og
fór sér hvergi óðslega. Reisti hann haus-
Danmerkur, og forysta, undirbún-
ingur og skipulag að þeirri för
var meginverk Jóns. Hann átti
hugmyndina að henni og kveikti
áhugaeldinn innan félagsins. Á
þessum árum var þeim meiri vandi
á höndum, sem hugðust koma á
slíkri för en nú er orðið. Hér var
og um brautryðjendastai’f að ræða.
Svo langa utanlandsför hafði eng-
inn íslenzltur knattspyrnuflokkur
fyrr farið.
Auk þess að vinna íslandsmótið
árið 1930 vann Valur og helming
allra annarra knattspyrnumóta í
Reykjavík það ár.
Axel og Jón störfuðu saman
að málefnum Vals eins og einn
maður, allt til ársins 1932, en þá
urðu þeir að hætta starfsemi sinni,
vegna, anna.
Engum mönnum á Valur meira
upp að unna en þessum tveim,
þegar undan eru skyidir þeir, sem
í upphafi gengust fyrir stofnun
félagsins. En það voru þessir
menn, Axel og Jón, sem með sam-
starfi sínu, kjarki og dugnaði,
hrifu félagið fram á leið, er það
var nær strandað á skeri úrræða-
leysis og undansláttar, og margir
félaganna kunnu ekki önnur ráð
en að leggja upp laupana og fela
sig forsjá annarra, já og sumir
hurfu að því ráði, en viðbrögð
hinna, sem stóðu á verðinum og
kvikuðu hvergi, mun um ókomin
ár verða Valsmönnum, sem starf-
andi eru á hverjum tíma, fordæmi
þess, hvernig bregðast skal við
erfiðleikunum hverju sinni.
Axel Gunnarsson og Jón Sig-
urðsson voru kjörnir heiðursfélag-
ar Vals árið 1936 á 25 ára afmæli
félagsins, og var það vissulega
verðskuldað, því án þeirra má full-
yrða, að félagið hefði ekki náð
þeim aldri. — E. B.