Vesturland


Vesturland - 03.06.1976, Blaðsíða 10

Vesturland - 03.06.1976, Blaðsíða 10
10 Sjómannadagurinn á ísafirði Viðtal við Kristján Jónsson, formann Sjómannadagsráðs Kristján Jónsson, hafn- sögumaður, hefur um áratuga skeið verið virkur þátttakandi í störfum sjómannadagsins hér á ísafirði. Vesturland sneri sér til hans íyrir fáum dögum til að forvitnast um fra<mkvæmd siómannadagsins þau ár sera hann hefur starf- að við hann. Ég man fyrst eftir sjó- mannadegimum heima í Hnífs- dad 1938. Það er einu ári eftir að fyrsti sjómannadag- urinn er haldinn hátíðlegur í Reykjavík. Hátíðarhöldin ,þá einkennd- ust af þátttöku sjómanna siálfra. Venjulega var byrjað með messu en síðan var farið í afckonar leiki, m.a. knatt- spyrnu. Kepptu þá ýmist undirmenn við yfinmenn eða menn utan ár við menn innan ár. Svo var dansað um kvöld- ið í ungmennafélagshúsinu. Var leikið undir á eina f imm- falda harmonikku. Bg man eftir mörgum góð- um spilurum, eins og bræðr- unum Lárusi Sigurðssyni og Ásgeir heitnum Sigurðssyni og mörgurn fleirum. Hvaða bátar voru þá gerðir út frá Hnífsdall? Ég veit ekki hvort ég man þá alla, en ég man eftir Vini Páíis Pál'ssonar, Kveldúlfi, sem Einar Steindórsson o.ffl,. áttu. Gylfa í eigu Hjartar Guð- mundssonar, Sæborgu Ingi- mars Finnbjörnss. og Guð- mundur, Sigga Gurama, Hvenæir byrjaðir þú svo að hafa afslkipti af sjómanna- deginum hér á ísafirði? Ég byrjaði um 1950, og hef verið eitthvað við flesta sjómannadaga riðinn siðan. Hver er helsta breytingin á sjómannadeginum frá þeim tíma? Aðallega er það nú í þátt- tökunnd. Þá var rnikið al- mennari þátttaka sjómanna sjálfra í dagskránni. Þá var að vísu mikið meiri útgerð hér og hlutfallslega fleiri tengdir sjómennskunni. Þá var dagurinn alitaf á milli vertíða, svo menn höfðu betri tíma til að sinna þessum máium. Þá var mikið meira um keppnir milii skipshafna. Keppt í reiptogi, kappróðri og mörgum fleiri hópgreinum. Nú er aftur á móti meira áberandi keppni landmanna jafnvel ikvenna í róðrinum. Mér þykir nú hin seinni ár ansi erfitt að halda þess- um degi saman, vegna sam- taksleysis sjómanna sjálfra. Menn hafa verið að segja að þetta sé orðið úreit form á dagskránni. Ég er þeim ekki sammála í því, og kem ekki auga á aðra betri leið. Ef menn vilja halda sjó- mannadag með tómum skemmtikröftum úr Reykja- vík, 'þá held ég að það þurfi nú að fá svol'ítið meiri pening til ráðstöfunar. Er Sjómannadagsráð fjár- vana? Nei, það er það nú ekki lengur. En þegar ég tók viö formennsíku þess fyrir sex árum var undirballans á ráð- inu. Það er sem betur fer ekki lengur, en þó er ekki um neinar stórar eignir að ræða. Nú kom tii dæmis til við- gerða á báðum kappróðrar- bátunum eftir skemmdir sem þeir urðu fyrir í vetur þegar geyms'iuskúrinn sem þeir voru geymdir í fauk. Viðgerðin kostar mikið. Svo er einsýnt að kaupa verður nýja báta innan skamms ef halda " á áfram þessum lið hátíðar- haldanna. Uppgjör á siómannadegi Framhajld af 7. síðu. það gremjulegt að nefndin skuli vera svo fjárvana að hún getur ekki sinnt verk- efnum sínum sem skyldi. Seinni hiiuta vetrar hafa farið fram nokkrar umræður og það ekki af ástæðulausu vegna barlestar skipa. Þykir mörgum að sönnu að þar mætti opinbert eftirlit vera meira en er. Það er að verða kunnara nú að þetta muni vera meiri slysavaldur en vitað er um til fullnustu. Svo er að sjá að sjómönnum hafi hér áður fyrr verið ljósara hversu barlest var þýðingar- mikil fyrir sjóhæfni skipa ajm.k. á tímum seglskipanna. Með tiJtoomu vélskipa virðist hafa verið lagt minna upp úr þessu en skyldi. Að tilhlutan nefndar sem kosin var á fundi í Skipstjóra- og stýrimannafélaginu Byigj- unni árið 1969 var skilað frá sér álitsgerð í 11 liðum varð- andi sjóslys og öryggismál fiskibáta á Vestfjörðum. Ályktunin var send til fjöl- miðla og þeirra aðila sem málinu var sérstaklega skylt, svo isem Siglingamálastofn- unar ríkisins. Hún var svo- hl jóðandi: Skipstjórnairmeinn skulu fylgjs(st vel með kjölfestu skipa sinna. Fá alllar upplýs- ingar um það hjá Skipaskoö- un ríkisins hve mikið magn af steypu sé í kili skipsins og bæta við sailti eða öðru í þess stað ef þurfa þykir, og ættu þeir útreikningar einnig að vera í höndum skipaskoð- unarinnar. Sérstaklega á þetta við um tréskip, en einnig skail fylgjast vel með kjöl- festu í stálskipum. Ber þá að hafa ísingarhættu í huga í þessu sambandi. Gengið skal þannig frá kjölfestunni að hún geti ekki haggast. Ekki urðu nefndarmenn varir við nein viðbrögð hjá Skipaskoðun ríkisins þrátt fyrir þessar ábendingar. Það er fyrst nú að hún virðist vera að ranka við sér. Hvern- ig sem að þvi verður nú stað- ið. Þess ber að geta að for- svarsmenn stofnunarinnar hafa margsinnis kvartað und- an fóleysi og að alar fjár- veitingar til hennar séu við nögl skornar. Það er slœmt að við skulum vera svo fátæk- ir að við höfum ekki efni á því að stuðla að þwí að varð- veiita mannslíf frekar en gert er. Oft hefur það borið á góma að sjómannadagurinn sé ekki orðinn nema svipur hjá sjón frá því sem áður var. Sumt af ljóma hinna gömlu sjómannadaga sjáum við í hyllinguim gulnaðra minninga, samt er ekki að undra þótt nú sé reisn dags- ins ögn mánni en áður var, sjómenn voru t.d. mikið fjöl- mennari fyrrum i þessum bæ en nú. Erunfremur hefur sjósókn mikið breyst með til- komu skuttogaranna, þar sem meginþorri sjómanna er á veiðum um þennan tíma. , Á fyrstu áratugum dags- ins voru flestir sjómenn með þurrt land undir fótum, að dunda vdð að útbúa skipin á síldveiðar. Trúiegt er að fynsti sunnudagurinn í júní hafi verið valinn með tilliti til þess. Var því hægt um vik að ná í menn tii þátttöku í ýmsum skemmtiatriðum. Það er að sjálfsögðu gott að breyta mynd dagsins eitthvað eftir þvá sem árin líða, í samræmi við tíðarandann, en til þess að það megi verða þarf unga menn með nýjar hugmyndir í sjómannadags- ráð. Einnig skortir mjög á félagslega samstöðu og þar inn í spillar hið ákafa kapp- hlaup eftir peningum sem ágerst hefur á seinni árum svo flest annað verður að sitja á hakanum. Ég óska sjómönnum gleðilegs sjómannadags, við höfum ástæðu tii þess að ætla að nú hylli undir betri tíma. Kristján Jónsson Þetta er meiri kostnaður en sjómannadagsráð getur staðið undir á einu bretti. En vonandi nást þó endar saman fyrir rest. Er nokkuð nýtt á döfinni hjá ykkur á þessum sjó- mannadegi? Já, við höfum hugsað okkur að koma á einhverjum ieikj- um fyrir krakkanna á höfn- inni. Svo verður sú nýbreytni, að farið verður í skemmti- siglinigu á bátaflotanum ef véður leyfir. Við höfum fengið alla stóru línubátanna, Fagranesið og nofckra aðra báta til að fara með krakkana í smá siglingu ef veðrið verður gott. Það verður farið frá bátahöfn- inni kl. 9 á sjómannadags- morgun og sigit eitthvað inn í Djúp. Gert er ráð fyrir að ferðin taki um tvo tíma. Þótt þetta sé aðaliega gert fyrir krakkana þá eru fullorðnir velkomnir með ef þeir vilja, og jafnvel nauðsynlegt að þeir fylgi yngri bömum. Hver átti hugmyndina að þessu Kristján? Eg átti það nú, en þó varð kveikjan að því sú, að það hringdi tii mín kona og sagði að ég hefði minnst á það í ræðu s.l. sjómannadag að ef einhverjir hefður nýjar hugmyndir varðandi sjó- mannadaginn, að iáta þá vita um það. Hún spurði hvort ekki væri hægt að fá að sjá skuttogarana að innan. Hún þekkti ekkert til sjómennsku en langaði til að fræðast um skipin að einhverju leiti. Ég er búinn að koma þessari ósk hennar á framfæri við formann Byigjunnar, og er hann að athuga hvort þetta muni vera hægt. Einn er sá þáttur sem ég vili leggja mikla áherslu á nú á isjómannadaginn. Það er skrúðgangan og athöfnin við nnnnisvarða sjómanna svo og sjómannamessuna. Það verður safnast saman við bryggju- skúrinn við Bæjarbryggjuna og lagt af stað þaðan kl. korter fyrir eitt. Þaðan verð- ur gengið undir fánanum upp að minnisvarða sjómanna á sjúkrahústúninu. Þar verður lagður blómsveigur að varð- anum til minningar um horfna félaga. Síðan verður gengið tii kirkju og hefst þar messa klukkan korter gengin í tvö. Ég vid hvetja alla sjó- menn og velunnara sjómanna að koma og taka þátt í skrúð- göngunni og sýna með því samhug sjómanna. Hverjir eru í Sjómanna- dagsráði og hverjir skipa þá? 1 ráðinu eru fuiltrúar frá Skipstjóra- og stýrimanna- félaginuBylgjunni, Sjómanna- félagi ísfirðinga, Vélstjóra- félagi ísafjarðar og Smábáta- félaginu Huginn. OÞeir eru auk mín, Guðjón A. Kristjánsson, Sigurhjörtur Jónsson, Hákon Bjarnason, Sigunður Helgason, Ólafur Rósinkransson, Reynir Torfa- son, Sigurður Finnbogason,, Halldór Hermannsson, Ólafur Össurarson og Kristinn Har- aldsson. Við þökkum Kristjáni fyrir spjalið, og vonum að honum og félögum hans takist vel til á sjómannadaginn. Vélsmiðjn Túlknaf jarðar Tálknaíirði Sendir sjómönnum hátíðar- kveðjur á sjómannadaginn

x

Vesturland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vesturland
https://timarit.is/publication/633

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.